30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Έγραψα γιατί δεν είχαν φωνή

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στην Πόβλα, περίπου 3 χλμ. από τα αλβανικά σύνορα.

ΕΛΠΙΖΕΙ: Να κάνει κάποτε τη ζωή του νερό που κυλάει.

ΑΠΕΧΘΑΝΕΤΑΙ: Στο μεγαλύτερο μέρος του, το σύγχρονο μοντέλο ζωής.

ΘΑ ΚΑΛΟΥΣΕ ΣΕ ΓΕΥΜΑ: Το μικρό

Αλβανάκι που έπαιζε υπέροχα τύμπανο με μια ορχήστρα δρόμου Ιπποκράτους και Ακαδημίας.

ΤΟΝ ΣΥΓΚΙΝΕΙ: Μερικές φορές συνθήματα τοίχων όπως «Η ζωή μάς περιφρονεί
και στη δουλειά και στη σχόλη».

Έζησε κοντά σε Βορειοηπειρώτες και Αλβανούς και έγραψε γι’ αυτούς διηγήματα
και το μυθιστόρημα «Ν’ ακούω καλά τ’ όνομά σου» (Κέδρος), που έχει φθάσει στην
δέκατη έκδοση παρ’ ότι είναι γραμμένο σε ντοπιολαλιά. Καταξιωμένος συγγραφέας,
από τους πλέον ενδιαφέροντες της νεώτερης γενιάς, ο Σωτήρης Δημητρίου πιστεύει
πως το κυριότερο πρόβλημα των Αλβανών είναι να ξαναβρούν την αυτοπεποίθησή
τους. Ελπίζει στο καθεστώς του Φάτος Νάνο, επικροτεί την «πράσινη κάρτα» και
θα ήθελε να θυμίσει στους Αλβανούς που συναντά στον δρόμο, ότι «κάθε πέτρα
στον τόπο της έχει βάρος».

ΕΡ.: Έγραψες μυθιστόρημα με πρωταγωνιστές Αλβανούς και Βορειοηπειρώτες;

ΑΠ.: Από αγάπη για τις φιγούρες τους. Επειδή δεν είχαν φωνή. Κι έτσι έπαιξα
τον ρόλο ενός διάμεσου.

ΕΡ.: Και μάλιστα σε διάλεκτο;

ΑΠ.: Δεν είναι διάλεκτος. Είναι η αχάλαστη νεοελληνική.

ΕΡ.: Βοηθάει η λογοτεχνία στη συνύπαρξη των λαών;

ΑΠ.: Διευρύνει τον ορίζοντα των επιλογών με το ελάχιστο νέο που κομίζει.

ΕΡ.: Οι Αλβανοί γύρισαν την πλάτη στα γράμματα μετά την πτώση του Χότζα;

ΑΠ.: Είχαν την αίσθηση πως είχαν χάσει χρόνο και έδαφος στην κούρσα της ζωής,
όπως αυτή προβάλλεται από την TV κυρίως.

ΕΡ.: Ισμαήλ Κανταρέ.

ΑΠ.: Ως συγγραφέας δεν με γοητεύει ιδιαίτερα, διότι είναι συμβολιστής, μπορεί
εξαιτίας του πολύχρονου ανελεύθερου συστήματος.

ΕΡ.: Ελευθερία ή ψωμί στην Αλβανία;

ΑΠ.: Και τα δύο.

ΕΡ.: Το αποτέλεσμα των εκλογών στην Αλβανία;

ΑΠ.: Θετικό. Έχω την αίσθηση ότι μπαίνουν κι αυτοί στη μεγάλη κοίτη του
καλύτερου γνωστού συστήματος, που είναι η δημοκρατία.

ΕΡ.: Και τη χλιαρή υποστήριξη προς τους υποψήφιους ελληνικής καταγωγής;

ΑΠ.: Είναι ένα μάθημα για μας. Δείχνει ότι δεν έχει αντιπαλότητα η ελληνική
μειοψηφία με τους Αλβανούς.

ΕΡ.: Ισχυρό ελληνικό στοιχείο στην Αλβανία;

ΑΠ.: Ισχυρό, αλλά ενσωματωμένο. Όχι πολωμένο.

ΕΡ.: Τι θα αλλάξει τώρα για την Αλβανία;

ΑΠ.: Πολλά πράγματα προς το καλύτερο και λίγα προς το χειρότερο.

ΕΡ.: Ποια;

ΑΠ.: Το κυριότερο είναι, ότι στη θέση μιας μορφής κοινότητας, θα μπει η
βασανιστική ατομικότητα… με τα καλά της και με τα κακά της επίσης.

ΕΡ.: Και για την Ελλάδα, τι θα αλλάξει;

ΑΠ.: Θα μας απασχολούν οι γείτονες κάθε μέρα και λιγότερο.

ΕΡ.: Επηρεάζεται η νοοτροπία ενός λαού από κυβερνητικές αλλαγές;

ΑΠ.: Όπως τα άτομα, έτσι και τα έθνη έχουν εννέα ομοιότητες και μία διαφορά.
Είναι σταγόνες νερού.

ΕΡ.: Τι δεν γνωρίζουμε για τους Αλβανούς;

ΑΠ.: Αυτό που δεν γνωρίζουμε, δίνει το μέτρο της ξενοφοβίας μας.

ΕΡ.: Και για τους Βορειοηπειρώτες;

ΑΠ.: Ότι η περιοχή τους είναι μία κιβωτός που διέσωσε την ομορφιά της
ελληνικής γλώσσας.

ΕΡ.: Τι αγάπησες σ’ αυτούς;

ΑΠ.: Την ξεγνοιασιά που είχαν και που σιγά – σιγά την χάνουν.

ΕΡ.: Πώς εξηγείς τη δυσπιστία απέναντί τους;

ΑΠ.: Έχουμε αυτόματη ευπιστία μόνο σ’ αυτά που κλείνει η αυλή μας.

ΕΡ.: Και την αγνωμοσύνη που φθάνει μέχρι το έγκλημα;

ΑΠ.: Θέλω να πιστεύω ότι είναι το ποσοστό εγκλήματος που αναλογεί σε κάθε λαό.

ΕΡ.: Ποια η ευθύνη των ΜΜΕ για την εικόνα τους;

ΑΠ.: Δεν μας έχει δείξει η TV τα πέτρινα αρμολόγια των Βορειοηπειρωτών σ’ όλη
την Ελλάδα, ούτε μας μίλησε για τους αριστούχους Αλβανούς και Βορειοηπειρώτες
στα σχολεία μας.

ΕΡ.: Η αλβανική μαφία δεν είναι πραγματικότητα;

ΑΠ.: Είναι. Όπως και η ελληνική.

ΕΡ.: Η «πράσινη κάρτα»;

ΑΠ.: Θετικότατη. Και ελπίζω να δοθεί και στους Αλβανούς και στους Βορειοηπειρώτες.

ΕΡ.: Η νομιμοποίηση της εργασίας τους έχει αρνητικά;

ΑΠ.: Ίσως για τους λίγους Έλληνες εκμεταλλευτές.

ΕΡ.: Η στάση των διανοουμένων απέναντί τους;

ΑΠ.: Πυραμίδα με διαβαθμίσεις.

ΕΡ.: Θα ζούσες ποτέ στην Αλβανία;

ΑΠ.: Ο Καβάφης λέει: «Έτσι που τη ζωή σου χάλασες εδώ (…) σ’ όλη τη γη τη χάλασες».

ΕΡ.: Τι θα συμβούλευες σ’ έναν Αλβανό;

ΑΠ.: Οι ίδιοι λένε ότι κάθε πέτρα στον τόπο της έχει βάρος.

ΕΡ.: Και σε έναν Βορειοηπειρώτη;

ΑΠ.: Κάθε λουλούδι στον τόπο του μυρίζει. Ηπειρώτικη παροιμία.

ΕΡ.: Ένα βιβλίο για τον Πρωθυπουργό;

ΑΠ.: Το βιβλίο του λόγιου Βορειοηπειρώτη γιατρού Θωμά Στεργιόπουλου «Η
Ρωμιοσύνη της Βορείου Ηπείρου».

ΕΡ.: Και για τον Φάτος Νάνο;

ΑΠ.: Το «Διπλό Βιβλίο» του Δημήτρη Χατζή.