Τώρα τα δύσκολα…

ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ βήματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπό το πρίσμα της συμφωνίας
Σημίτη – Ντεμιρέλ, μελετούν ήδη στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου κυριαρχεί η
αναγνώριση πως «τώρα αρχίζουν τα δύσκολα».

Διπλωματικοί κύκλοι έλεγαν ότι οι επόμενες φάσεις στην προσέγγιση Ελλάδας –
Τουρκίας ­ και με στόχο την εκτόνωση της έντασης στην περιοχή ­ δεν πρόκειται
να εκτυλιχθούν σε μια «γραμμική εξέλιξη», αλλά κατά πάσα πιθανότητα θα
ακολουθηθούν «παράλληλες διαδικασίες».

Έτσι, το πιθανότερο είναι, για παράδειγμα, ότι οι εργασίες της ελληνοτουρκικής
ομάδας εμπειρογνωμόνων, που έχει συστήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα προχωρήσουν
παράλληλα με τις συζητήσεις, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, για την Οικοδόμηση Μέτρων
Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο. Επιπλέον, δεν αποκλείεται ταυτοχρόνως να υπάρξουν και
οι διμερείς συζητήσεις για θέματα εμπορίου, τουρισμού, πολιτισμού κ.λπ. ­ οι
οποίες έχουν «παγώσει» με τουρκική υπαιτιότητα.

ΤΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ

Εις ό,τι αφορά τη διαδικασία με τους εμπειρογνώμονες, η ελληνική πλευρά
αναμένει την απάντηση των Τούρκων στο δεύτερο υπόμνημα των καθηγητών κ.κ. Κρ.
Ιωάννου και Αρ. Φατούρου. Το ενδιαφέρον για την τουρκική απάντηση ενισχύεται
από το γεγονός ότι, στο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από το πρώτο
τουρκικό κείμενο, έχει αλλάξει η κυβέρνηση της Άγκυρας. Τόσο ο πρωθυπουργός
Μεσούτ Γιλμάζ όσο κι ο Ισμαήλ Τζεμ αντιμετωπίζονται από κύκλους της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, αλλά κι από παράγοντες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, ως πιο
διαλλακτικοί ­ και λιγότερο «λαϊκιστές» ­ από το δίδυμο Ερμπακάν – Τσιλέρ.

Προοπτικά, τόσο η ομάδα των εμπειρογνωμόνων όσο ενδεχομένως και κάποια άλλη
διμερής συνεργασία θα μπορούσε να οδηγήσει στην προοπτική παραπομπής του
θέματος της υφαλοκρηπίδας στη Χάγη ­ ή και μονομερούς προσφυγής της Άγκυρας
στο Διεθνές Δικαστήριο για το θέμα των βραχονησίδων.

Σε κοινοτικό επίπεδο τίθενται και άλλα ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και την
Τουρκία: καταρχήν, η Αθήνα έχει προβάλει «βέτο» για τα κονδύλια της
τελωνειακής ένωση προς την Άγκυρα, συνδέοντας το ξεπάγωμα των χρημάτων με τους
«τρεις όρους» ­ και, κυρίως, την άρση του casus belli. Κύκλοι του υπουργείου
Εξωτερικών αναμένουν ότι, μετά και τη Μαδρίτη, αργά οι γρήγορα οι εταίροι θα
θέσουν το θέμα της άρσης του βέτο ­ κάτι που καταρχήν δεν αντιμετωπίζει
αρνητικά η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών. Παράλληλα, την ερχόμενη εβδομάδα
η Κομισιόν πρόκειται μεταξύ άλλων να δώσει στη δημοσιότητα και τις θέσεις της
για την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας.

Πάντως, θεωρείται βέβαιο ότι το θετικό κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών θα
συμβάλει στη συνεργασία των δύο χωρών σε δύο επίπεδα: το επιχειρηματικό (στο
οποίο εμπλέκονται και οι ιδιώτες) και το θέμα της καταπολέμησης της
λαθρομετανάστευσης (το οποίο ενδιαφέρει, κυρίως, την Ελλάδα).