Στόχος δυο μπλε βράχοι στο κόκκινο φόντο

Στον Άρη. Μια από τις πρώτες εικόνες που μεταδόθηκαν στη Γη δείχνει το βραχώδες ερημικό τοπίο του πλανήτη, μπροστά στο όχημα – ρομπότ, πριν αυτό κατεβεί από την ειδική ράμπα

Νέους ορίζοντες για την επιστήμη του Διαστήματος ανοίγει η αποστολή του
Ιχνηλάτη στον Άρη. Το εκπληκτικό επίτευγμα της ΝΑΣΑ, από τη σύλληψη και τη
σχεδίαση ώς την εκτέλεση της επιχείρησης, δίνει ελπίδες στους επιστήμονες όλου
του κόσμου για νέα εντυπωσιακά ευρήματα αλλά και εξάπτει τη φαντασία των
ανθρώπων, που ανυπομονούν να γνωρίσουν τους… συγκατοίκους τους στο Σύμπαν.

ΜΟΝΟ με λίγες ώρες καθυστέρηση το μικρό διαστημικό όχημα ξεκίνησε την
περιπλάνησή του στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη αναζητώντας ίχνη εξωγήινης
ζωής. Στο μεταξύ, οι πρώτες φωτογραφίες που έστειλε η τρισδιάστατη κάμερα από
τον Άρη έκαναν τον γύρο του κόσμου, ενθουσιάζοντας τους επιστήμονες για την
ποιότητα της εικόνας και το μαγικό ερημικό τοπίο που αντικρύζουν.

ΤΕΛΙΚΑ ΚΥΛΗΣΕ Ο ΑΝΑΡΡΙΧΗΤΗΣ

Μπορεί να καθυστέρησε μία ημέρα, όμως τα κατάφερε. Οι έξι ρόδες του μικρού
διαστημικού οχήματος πάτησαν στο βραχώδες έδαφος του Άρη το πρωί της Κυριακής,
στις 8.59 ώρα Ελλάδας, ξεκινώντας μία από τις πιο φιλόδοξες αποστολές στην
ιστορία της ΝΑΣΑ.

Ο Περιπλανώμενος Αναρριχητής, που κινείται με ηλιακή ενέργεια, έφτασε στην
επιφάνεια όπως ακριβώς είχε προγραμματιστεί, το απόγευμα της Παρασκευής.
Συνάντησε όμως προβλήματα στην προσπάθειά του να κατεβεί από τη ράμπα στο
έδαφος του πλανήτη.

Λόγω δυσλειτουργίας ενός από τους προστατευτικούς αερόσακους, που δεν έλεγε να
διπλωθεί κάτω από το σκάφος προσεδάφισης, ο Αναρριχητής δεν μπορούσε να
κυλήσει στο έδαφος. Ταυτόχρονα, παρουσιάστηκαν κάποια προβλήματα επικοινωνίας
με το κέντρο της ΝΑΣΑ στην Καλιφόρνια, από όπου τηλεκατευθύνεται το όχημα, 500
εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά. Αιτία πρέπει να ήταν το λογισμικό με το οποίο
γίνεται η σύνδεση, αλλά οι ειδικοί δεν ήταν σίγουροι.

Όταν αποκαταστάθηκε η επικοινωνία, 12 ώρες αργότερα, οι δεκάδες τεχνικοί της
ΝΑΣΑ, που παρακολουθούν την επιχείρηση λεπτό προς λεπτό, ενθουσιασμένοι
ξέσπασαν σε ζητωκραυγές. Τέσσερα λεπτά αργότερα, ο Αναρριχητής κατέβηκε από τη
ράμπα και «άφησε τα ίχνη του στην επιφάνεια του Άρη», δήλωσε ο επικεφαλής της
αποστολής, Τζέικ Ματίγιεβιτς.

ΣΑΝ ΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΤΗΣ ΑΡΙΖΟΝΑ

Μία ώρα αργότερα, ολόκληρο το σύστημα του Ιχνηλάτη διέκοψε τη λειτουργία του,
περιμένοντας να περάσει η νύχτα και να ανεβεί η Γη στον ορίζοντα του πλανήτη.
Στο μεταξύ, από το απόγευμα της Παρασκευής ακόμα, οι πρώτες εικόνες που
μεταδόθηκαν στη Γη έδειξαν κόκκινες ερημικές πεδιάδες, γεμάτες βράχια, κάτω
από ένα ροζ ουρανό. «Κάτι δηλαδή σαν την έρημο στην Αριζόνα» παρατήρησε ένας
τεχνικός. Περίπου 45 χιλιόμετρα μακρύτερα από το σημείο όπου προσεδαφίστηκε ο
Ιχνηλάτης βρίσκεται ένας πολύ μεγαλύτερος λόφος, ύψους 300 μέτρων.

Την προσοχή των επιστημόνων τράβηξαν δύο βράχοι με σκούρο μπλε χρώμα, που
ξεχωρίζουν στο τοπίο. Αυτοί θα αποτελέσουν τον πρώτο προορισμό του Αναρριχητή.
Ο τρόπος που τα βράχια έχουν διασκορπιστεί στο έδαφος φανερώνει ότι πριν από
δισεκατομμύρια χρόνια τα εναπόθεσε εκεί ένα ορμητικό ρεύμα με νότια κατεύθυνση.

Ένας κρατήρας σε απόσταση τριών χιλιομέτρων, ένα άγνωστο αντικείμενο, που
μοιάζει με καναπέ, καθώς και πολύχρωμα πετρώματα στο βάθος, έχουν επίσης
συναρπάσει τους ειδικούς, που ανυπομονούν να στείλουν το ρομπότ για να τα
μελετήσει από κοντά.

Το 2005 η ΝΑΣΑ σχεδιάζει να στείλει ακόμα ένα διαστημόπλοιο στον Άρη. Μόνο που
αυτό θα είναι το πρώτο που θα επιστρέψει στη Γη, κουβαλώντας μάλιστα ένα
πολύτιμο φορτίο δειγμάτων από την επιφάνειά του.

Πρώτα «βήματα». Ξημερώματα της Κυριακής, ο περιπλανώμενος Αναρριχητής αφήνει τα πρώτα του ίχνη στην επιφάνεια του Άρη

Ο ΑΡΗΣ κάποτε είχε νερό. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύουν ορισμένα δεδομένα του
πλανήτη, όπως εξηγεί ο κ. Παναγιώτης Χάντζιος, αστρονόμος στο Αστρονομικό
Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου.

«Ο Άρης έχει ψήγματα νερού στους πόλους του. Έχει, ακόμη, αποξηραμένες κοίτες
ποταμών, που διακρίνονται ξεκάθαρα στις φωτογραφίες. Εκτός αυτού, το
πορτοκαλο-κόκκινο χρώμα του οφείλεται στη “σκουριά” των μετάλλων, που έχει
προκαλέσει η ροή του νερού, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια», εξηγεί ο αστρονόμος.

«Χειροπιαστά» ίχνη της παρουσίας του νερού ψάχνει από το βράδυ του Σαββάτου το
μικρό τηλεκατευθυνόμενο όχημα της ΝΑΣΑ. Γι’ αυτό άλλωστε και προσεδαφίστηκε με
μεγάλη επιτυχία στην κοίτη ενός αρχαίου ποταμού.

Οι προηγούμενες αποστολές των Βίκινγκ 1 και 2, που βρέθηκαν στην επιφάνεια του
πλανήτη πριν από 21 χρόνια, δεν κατάφεραν να βρουν ίχνος νερού. Φαίνεται πως
είχαν διαλέξει… λάθος σημείο. Έτσι τουλάχιστον πιστεύουν και οι επιστήμονες
της ΝΑΣΑ, που δεν εγκαταλείπουν την προσπάθεια. Γι’ αυτό και αποφάσισαν να
ξαναδοκιμάσουν την τύχη τους, αυτή τη φορά σε καλύτερο σημείο.Για την επιλογή
του, μάλιστα, πήραν τη γνώμη 60 ειδικών από την Αμερική και την Ευρώπη.«Η
αποστολή του Ιχνηλάτη αποτελεί τη συνέχεια των προσπαθειών της ΝΑΣΑ για την
εύρεση ζωής στον Άρη. Γι’ αυτό και είναι σημαντικός ο στόχος της».Ο
Περιπλανώμενος Αναρριχητής, το μικρό εξάτροχο όχημα που… κόβει βόλτες στην
έρημο του Αρη, θα κάνει γεωχημικές αναλύσεις των πετρωμάτων και του εδάφους
του και θα μελετήσει, ακόμα, τον καιρό που επικρατεί στον μακρινό πλανήτη,
σύμφωνα με τον κ. Διονύσιο Σιμόπουλο, διευθυντή του Ευγενιδείου Πλανηταρίου.

Τα σημάδια νερού ή άλλες ενδείξεις ζωής μπορεί, εκτός από τις πληροφορίες για
τον Κόκκινο Πλανήτη, να προσθέσουν νέα στοιχεία στην επιστημονική γνώση γύρω
από την εξέλιξη της ζωής στην ίδια τη Γη. Ο Ιχνηλάτης, όμως, αποτελεί και τον
προπομπό της αποστολής ανθρώπων στον Άρη, που είναι ο απώτερος στόχος της
ΝΑΣΑ. Μέχρι το 2012 προγραμματίζεται να έχουν φτάσει εκεί τρεις ομάδες
αστροναυτών. Η πρώτη, μάλιστα, θα είναι το 2009. Πριν από αυτές, άλλα
μη-επανδρωμένα διαστημόπλοια θα μεταφέρουν υλικά για τον εποίκισμό του πλανήτη.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ χρόνια, ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Άρθουρ Κλαρκ έγραψε έναν
οδηγό για καλή κηπουρική στον Άρη. Σήμερα, βλέπει την αποστολή του Ιχνηλάτη ως
ένα σημαντικό βήμα για την παρουσία των ανθρώπων στον Κόκκινο Πλανήτη.
«Πρόκειται για μία αποστολή-σταθμό για την εποίκηση του Άρη. Είμαι γοητευμένος
με τον Ιχνηλάτη», δήλωσε ο συγγραφέας του κλασικού «2001: Οδύσσεια του
Διαστήματος» και πιο πρόσφατα του «3001: Η Τελική Οδύσσεια», το οποίο κλείνει
αυτήν τη σειρά της διαστημικής Οδύσσειας, που ξεκίνησε το 1968.

Ο Κλαρκ, φανατικός της ιδέας της ζωής στο Διάστημα, έχει γράψει πολλά
διηγήματα και μυθιστορήματα για τον Άρη. Πριν από λίγα χρόνια, με τη βοήθεια
γραφικών του κομπιούτερ και φωτογραφιών της ΝΑΣΑ, δημιούργησε εικόνες του Άρη
1.000 χρόνια μετά την εποίκησή και την καλλιέργειά του από ανθρώπους. «Αυτή
είναι η πρώτη φορά που έχουμε την ευκαιρία να εξερευνήσουμε πραγματικά τον
πλανήτη. Μπορούμε να κινηθούμε στην επιφάνειά του, να εξετάσουμε και να
αναλύσουμε τα πετρώματά του». Ο Κλαρκ παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη της
αποστολής από την τηλεόραση. Πάντως, δεν πιστεύει ότι μπορεί να βρεθεί ζωή
στον πλανήτη. «Με το περιπλανώμενο τζιπ, μπορούμε πλέον να εξετάσουμε από
κοντά πράγματα που μας συναρπάζουν. Μέχρι τώρα, μπορούσαμε να τα δούμε μόνο
από μακριά με άλλα σκάφη. Δεν νομίζω, όμως, ότι μπορούμε να βρούμε ίχνη ζωής
στον Άρη. Ίσως, μόνο σε υπόγεια απολιθώματα».

Αυτή είναι, άλλωστε, η μέχρι τώρα πιθανότερη εκδοχή, που έχει επικρατήσει στις
επιστημονικές συζητήσεις. Ότι δηλαδή, ζωή ­ σε μορφή βακτηριδίων ­ είχε
αρχίσει να αναπτύσσεται πριν από δισεκατομμύρια χρόνια στον Άρη, παράλληλα με
τη Γη. Κάτι όμως ­ άγνωστο τι ­ ανέκοψε την εξέλιξή της. Έτσι, το μόνο που
έχει απομείνει, είναι πιθανώς κάποια απολιθώματα.

ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟ όχημα του Ιχνηλάτη, που προσεδαφίστηκε στον Άρη, πήρε το όνομα
του Καρλ Σέιγκαν, του μεγάλου επιστήμονα του Διαστήματος που πέθανε πριν από
λίγους μήνες.

«Ο Καρλ Σέιγκαν βοήθησε τους νέους και τους παλιότερους να ονειρευτούν το
μέλλον και τις δυνατότητες που κρύβει», τόνισε ο διευθυντής της Εθνικής
Υπηρεσίας Αεροναυτικής και Διαστήματος των ΗΠΑ, όταν ανακοίνωσε την αλλαγή του ονόματος.

Ο Σέιγκαν, που έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στις αποστολές των διαστημικών
σκαφών Βίκινγκ, Μάρινερ, Βόγιατζερ και Γαλιλαίος, πέθανε σε ηλικία 62 ετών,
στις 20 του περασμένου Δεκεμβρίου ­ 16 μόλις ημέρες αφού ο Ιχνηλάτης ξεκίνησε
το μακρινό του ταξίδι.