Η εσωτερική γεωγραφία…

Τα ταξίδια της… Είναι σαν τον μύθο της Σεχραζάτ. Που κάθε ημέρα καταφέρνει
να κερδίσει μια ακόμη ημέρα ζωής αφηγούμενη μια ιστορία. Αν η ιστορία είναι
ενδιαφέρουσα, θα αποφύγει και την εκτέλεση. Αν όχι… Το ένιωσε βαθιά μέσα της
αυτό, τελειώνοντας το βιβλίο της για την Κίνα. Γι’ αυτό και τόσο την άγγιξαν
τα σοφά λόγια της Σεχραζάτ: «Θα σου πω εκείνο που είπε ένας ποιητής. Λέγε σ’
όποιον βλέπεις λυπημένο. Η θλίψη ποτέ δεν διαρκεί. Όπως η χαρά δεν έχει αύριο,
έτσι και η λύπη περνά στο χθες».

Και εκείνη, όπως και όλοι όσοι ταξιδεύουν πλάτη-πλάτη με το όνειρο, ξέρει πια
ότι γράφοντας βιβλία προσπαθεί να σώσει τη ζωή της. Και βιβλία για εκείνη
είναι ταξίδια αποτυπωμένα στο χαρτί. Χωρίς ταξιδιωτική μαγεία, χωρίς βίωμα,
χωρίς έκσταση, χωρίς αγάπη, πόνο και συντριβή, είναι αδύνατον να γράψει…

Είναι ζωσμένη με πολλούς μύθους η Κάτια Αντωνοπούλου, αλλά ο ζωντανότερος όλων
είναι η ίδια. Στο κάτω κάτω, τα τσιγάρα είναι οι μόνες αποσκευές της ζωής της
που μειώνονται!

ΕΦΗΒΗ, στη δεκαετία του ’50, επέζησε λόγω… ονειροπόλησης. Η ζωή τής φαινόταν
βάλτος και εκείνη διαρκώς οργάνωνε απόπειρες αυτοκτονίας, όχι για να πεθάνει
στα σίγουρα, αλλά να, μήπως και περάσει ο Ζορό, ένας πρίγκιπας, κάποιο
βασιλόπουλο με άλογο, ή σπορ αυτοκίνητο τέλος πάντων, να τη σώσει από βέβαιο
θάνατο και να την πάρει μαζί του σ’ άλλη γη και σ’ άλλα μέρη! Βασιλόπουλο δεν
εμφανιζόταν στα χωράφια, ανάμεσα στα στάχυα, που ξάπλωνε της Καλαμάτας, γι’
αυτό και ίσως πήρε πιο δραστικά μέτρα, στα 14 της: μπήκε στο τρένο και βγήκε
στην Αθήνα. Κατέφυγε σ’ ένα ξενοδοχείο της Ομονοίας, δηλώθηκε με ένα εξωτικό
όνομα κάτι σαν «Γιουλάικα» και άρχισε να περιπλανιέται στους δρόμους μιας
πόλης που κανείς δεν τη γνώριζε! Τι υπέροχη αίσθηση ­ βρισκόταν σε διαρκή μέθη!

Μικρής διάρκειας το όνειρο, τέλειωσε μαζί με τα λεφτά, αλλά και τον ερχομό του
πατέρα που τη «μάζεψε» πίσω, χωρίς πολλές συστάσεις και αυστηρότητες.

Απέδρασε και πάλι ­ αυτή τη φορά στα 16 και όχι γιατί δεν ήρθε το βασιλόπουλο
αλλά να, «με αναστάτωσε η μυρωδιά των πορτοκαλανθών και πήρα δρόμο…».
Αστόχησε κι αυτή η απόδραση, αλλά ήρθε στα 18 της η τελειωτική και αυτή τη
φορά με τις ευλογίες του πατέρα, που τη συνόδευσε και στο τρένο. Γιατί ούτε
εκείνος συναινούσε στον αρραβώνα της με τον ωραιότερο της πόλης, που ήταν όμως
βίαιος τρομερά και ζηλιάρης. Έχει αναρωτηθεί πολλές φορές για τις συμπτώσεις η
Κάτια Αντωνοπούλου. Ποια θα ήταν σήμερα αν δεν υιοθετούσε στην πράξη τις φυγές
της, αν δεν έγραφαν γι’ αυτήν οι τοπικές εφημερίδες, αν δεν την κατηγορούσαν
για κομμουνίστρια, αν δεν την απέβαλαν από το σχολείο και αν δεν είχε
αρραβωνιαστεί τον «ωραιότερο» και ύστερα να μετανιώσει; Δύσκολο να πει.
Πάντως, αυτά που επέλεξε, αυτά τελικώς έκανε στο έως τώρα πέρασμά της ­ «μια
ελεύθερη, ανένταχτη και εκκεντρική ζωή». Κι ας λένε πολλοί ότι όλα είναι
προκαθορισμένα και δεν έχουμε επιλογές στη ζωή. Το οικογενειακό περιβάλλον
παίζει τον δικό του ρόλο, πολλά «κανονίζονται», αλλά όχι όλα. Οι δικοί της,
λέει, δεν άνοιξαν ποτέ βιβλίο. Εκείνη διάβαζε μανιωδώς, ακόμα και με κλεμμένο
φως από το φεγγάρι. Ποια θα ήταν η ζωή μας, επιμένει, αν γυρίζοντας προς τα
πίσω τις σελίδες των διαφόρων κεφαλαίων της, «αφαιρούσαμε» τις συμπτώσεις;

Ο ΤΖΙΜ

Ήταν σύμπτωση που συναπαντήθηκε με τον Αυστραλό τουρίστα στην Ύδρα, Τζιμ
Ουίλσον ­ το ’64 ­ κάτω από έναν βράχο, στα Καμινάκια; Καλοδεχούμενη κι αν
ήταν σύμπτωση. Γιατί εκείνη την ημέρα «αποφασίστηκε» το υπόλοιπο της ζωής της.
Θα μπορούσε να ‘ταν ένα καλοκαιρινό ρομάντσο… Αντ’ αυτού, εκείνη, η εκ
πεποιθήσεως μποέμισσα και εργένισσα άλλαξε τύποις θρήσκευμα για να παντρευτούν
σε μια εκκλησιά προτεσταντών, δίπλα στο σπίτι που έμενε, στη Ζαΐμη ­ δεν ήθελε
να το μάθει κανείς και το σπουδαιότερο να αποφύγει το χαρτομάνι. Γάμος τρελός,
μεθυσμένος ­ με μαύρο επίσημο φόρεμα εκείνη και ο Τζιμ να πετά σε δύο ώρες για
την Αυστραλία.

Κάτια Αντωνοπούλου. Αναζήτησε τη μοίρα των ανθρώπων στο Αφγανιστάν, (φωτογραφία), το Πακιστάν, την Κίνα, τις Ινδίες. Και ήταν παντού ίδια…

Έγινε κέντρο της ζωής της, περίγραμμά της ο Τζιμ και έζησαν τόσες δεκαετίες
μαζί, όσες η γη τους επέτρεψε. Μαζί κατέστρωναν τα σχέδια για την κατάκτηση
του πλανήτη, ταξιδεύοντας ανά τον κόσμο ως τρελοί περιηγητές ­ Αυστραλία,
Ασία, Ευρώπη. Χρήματα υπήρχαν, μια δουλειά γραφείου δεν τους εμπόδιζε, τα
κομμάτια της ευωδιαστής ζωής τους στο Μεταξοχώρι και στην Αυστραλία ήταν πάντα
λαχταριστά, εκεί έπεφταν σε χειμερία νάρκη, μέχρι που μια ημέρα «… εκεί που
καβατζάρει κανείς τα σαράντα, αναρωτήθηκα: έτσι θα κυλήσει και το υπόλοιπο του
βίου μας; Βάζοντας κρεμμυδάκια την άνοιξη και αναμένοντας το άνθισμα της
τριανταφυλλιάς; Και ξαφνικά ένιωσα ότι ήθελα να την προφτάσω τη ζωή και να τη
ζήσω αλλιώς!».

Τα ταξίδια τους πια δεν είχαν την παλιά τρέλα του περιηγητή. Υπήρχε μια
δεύτερη ζωή, που της επέτρεπε να ξαναζήσει την πρώτη γράφοντάς την. Επί έξι
χρόνια και για μήνες πήγαιναν στις Ινδίες. Και εκείνη να κρατά ημερολόγιο ­
όπως οι ταξιδιώτες του παλιού καιρού. Αγάπησε τη χώρα, έγινε κι αυτή πατρίδα
της, «όπως και οι άλλες χώρες που ταξίδεψα, τρύπωσαν στη μυθική εσωτερική μου γεωγραφία…».

Η Ινδία τής έμοιασε η πιο παραμυθένια, αλλά και «… η πιο αληθινή τοιχογραφία
της ζωής. Όλα εκεί γίνονται στον δρόμο, χέρι-χέρι ζωή και θάνατος, απελπισία
και χαρά…».

Πέρασαν ταξιδεύοντας στην άλλη όψη του νομίσματος των Ινδιών, στο Πακιστάν.
Και εκεί, με άλλοθι τον Μέγα Αλέξανδρο, ακολούθησαν τα ίχνη του από το
Καράτσι, αλλά προς τα πίσω.

Δεν άρεσαν στον Τζιμ οι επικίνδυνες καταστάσεις, γι’ αυτό και όταν εκείνη
αποφάσισε να περάσει με τους Μουντζαχεντίν στο Αφγανιστάν, εκείνος αρνήθηκε
«το ταξίδι στον πόλεμο. Μια διαφορά μας ήταν θεμελιώδης. Εκείνος ήταν ο
απόλυτος ονειροπόλος, του αρκούσε να ζει στα όνειρά του, δεν τα πραγμάτωνε.
Ξυριζόταν πριν πέσει να κοιμηθεί και έλεγε: “Τώρα πιάνω δουλειά, θα
ονειρευτώ”. Ενώ εγώ εξαργύρωνα τα όνειρά μου κι αν θυμάμαι καλά, απογοητεύσεις
από ανθρώπους είχα, από όνειρα ποτέ!».

ΣΤΗΝ ΚΙΝΑ

Δίκροκο κουκούλι οι δυο τους, ζούσαν την αέναη νεότητα και ευτυχία. Εκείνη
άρχισε να γράφει το βιβλίο της για τις Ινδίες το ’85. Κυκλοφόρησε το ’88 κι
ένα χρόνο αργότερα ο Τζιμ είναι καρκινοπαθής: «Με οδήγησε ίσως η ζωή στον
δρόμο της καταγραφής ­ πριν από το συμβάν. Για να γράψεις, υπάρχει μια
αλχημεία πραγμάτων ­ μια μυστική ένωση, μια κρυφή τήξη για την οποία δεν έχεις
ιδέα. Εκείνο το βιβλίο ήταν μια αναπάντεχη κορύφωση της ζωής μου, με μια
ανεξήγητη ταυτόχρονη κάθοδο. Ο μοναδικός φόβος που είχα ποτέ, ήταν μήπως και
αρρωστήσει ο Τζιμ. Ίσως το προαισθανόμουν. Μετά διαπίστωσα ότι οι άνθρωποι
εξορκίζουν τη δυστυχία, γυρίζοντάς της την πλάτη. Μετά τον θάνατό του, η
εγκατάλειψη του περίγυρου ήταν πλήρης. Γι’ αυτό κι εγώ ξεχύθηκα στην Κίνα.
Όταν έφευγα πίστευα ότι ήταν ένα ταξίδι δίχως γυρισμό. Είναι καλύτερα, είπα,
να ζήσω ανάμεσα σε αγνώστους από τους οποίους τίποτα δεν περιμένω…».

Ταξίδευε με μια απουσία αυτή τη φορά ­ «κουβαλούσα τον θάνατο. Ήμουν σαν τον
Ιππότη της Αποκάλυψης που ήθελε όλα να τα κάψει στο διάβα του…».

Επέστρεψε, για να ξαναφύγει και να επιστρέψει πάλι. Οι χίλιες και μία νύχτες
του Πακιστάν δεν θα είχαν καμία αξία χωρίς τη μία. Η κυρία Ουίλσον δεν θα ‘ταν
η ίδια χωρίς τον κύριο Ουίλσον. Και η Κίνα δεν θα είχε αυτή την όψη, αν
εκείνος δεν απουσίαζε… Τώρα πια τίποτα δεν τη φοβίζει. Αρνήθηκε να μπει στο
θερμοκήπιο της ζωής ­ ζει και κουβαλά τον θάνατό του εν ζωή. Και είναι έτοιμη,
σε μια μεστή πια ηλικία, για πολλά ακόμη ταξίδια…