«Στον αέρα» η πολεοδόμηση των νησιών

ΕΜΠΟΔΙΑ σε σοβαρές δραστηριότητες του ΥΠΕΧΩΔΕ βάζει το τμήμα του Συμβουλίου
της Επικρατείας που ασχολείται με πολεοδομικά θέματα, καθώς δεν περιορίζεται
μόνο στο να κρίνει εάν ένα διάταγμα είναι ή όχι συνταγματικό και σύννομο αλλά
δίνει και τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθήσει ο κοινός νομοθέτης, ενώ
χρησιμοποιεί στο σκεπτικό της απόφασης εκφράσεις που δεν έχουν καμία σχέση με
τη νομιμότητα των διατάξεων που καλείται να κρίνει.

Με νεώτερη απόφασή του μπλοκάρει την επέκταση των ρυμοτομικών σχεδίων των
οικισμών στα μικρά νησιά, εάν δεν έχει καταρτισθεί χωροταξικός σχεδιασμός σε
όλο το νησί.

Πρέπει να σημειωθεί ότι κανένα νησί δεν έχει χωροταξικό σχεδιασμό.

ΚΑΤΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗ

Αντί το ΣτΕ να περιορισθεί στην κρίση ότι δεν είναι νόμιμο το σχετικό σχέδιο
π.δ. που απέστειλε το ΥΠΕΧΩΔΕ για επεξεργασία και αφορά την επέκταση οικισμού
της Κοινότητας Νάουσας στην Πάρο, προχώρησε σε γενικές κρίσεις για το τι
έπρεπε να έχει κάνει ο νομοθέτης από το 1975 έως σήμερα. Ασκεί κριτική στις
πρωτοβουλίες του νομοθέτη και κάνει λόγο για «πίεση τυφλών δυνάμεων της
αγοράς» και «άγρια τουριστική ανάπτυξη».

Με το σκεπτικό της τελευταίας του απόφασης το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ ουσιαστικά
στρέφεται κατά της τουριστικής ανάπτυξης των νησιών, καθώς δέχεται ότι δεν
μπορεί να γίνει επέκταση των οικισμών στα νησιά για τουριστικούς λόγους ή για
την εγκατάσταση ημιμόνιμων κατοίκων (κάτοικοι που μένουν στο νησί 6 μήνες).
Εξαιρεί ωστόσο από τη γενική απαγόρευση τις περιπτώσεις επέκτασης των
οικισμών, όταν πρόκειται για την κάλυψη αναγκών της δημογραφικής εξέλιξης του
μόνιμου πληθυσμού.

ΤΟ ΣΚΕΠΤΙΚΟ

Για το γενικότερο θέμα του χωροταξικού σχεδιασμού των νησιών το Ε’ Τμήμα
αναφέρει στο σκεπτικό της απόφασης του τα εξής:

«Τα χωροταξικά σχέδια των μικρών νήσων, όπως και τα γενικά και τα
περιφερειακά, αποτελούν επιταγή του ισχύοντος Συντάγματος από του έτους 1975
μη εισέτι πραγματοποιηθείσα. Και ναι μεν η πάροδος ευλόγου τινός χρόνου διά
την κατάρτισιν των σχεδίων ήτο έκτοτε δικαιολογημένη, αλλά το Τμήμα από του
έτους 1992 είχεν επισημάνει ότι ο χρόνος αυτός είχε παρέλθει και είχε ως εκ
τούτου κρίνει τότε επιβεβλημένην την προσωρινήν χρήσιν ανεπισήμων έστω
χωροταξικών δεδομένων. Έκτοτε παρήλθε και ετέρα πενταετία χωρίς να έχει
ολοκληρωθή η κατάρτισις ουδ’ αυτών τούτων των ΖΟΕ των μικρών νήσων, αι οποίαι
έχουν εκπονηθή εις τα πλαίσια του κοινοτικού προγράμματος EWVIREG. Εν τω
μεταξύ, όμως, υπό την πίεσιν των τυφλών δυνάμεων της αγοράς, η πραγματική
κατάστασις εις τα μικράς νήσους αλλοιούται ραγδαίως, το φυσικόν κεφάλαιον
κατασπαταλάται και το παραδοσιακόν νησιωτικόν περιβάλλον υφίσταται
ανεπανόρθωτον καταστροφήν. Αι πιέσεις, ιδίως δι’ άγριαν τουριστικήν ανάπτυξιν,
και η ζήτησις δευτέρας και παραθεριστικής κατοικίας έχουν εκθέσει τας μικράς
νήσους εις μίαν άνευ προηγουμένου οικιστικήν ανάπτυξιν, η οποία χωρεί
ανεμποδίστως και αλογίστως επί τη βάσει των διατάξεων της εκτός σχεδίου
δομήσεως. Εντεύθεν, εν τοις πράγμασι, αι πιέσεις αύται οδηγούν εν τέλει εις
την επέκτασιν των υφισταμένων οικισμών η οποία, χωρούσα άνευ στρατηγικού
σχεδίου, καταλήγει εις την αλλοίωσιν της φυσιογνωμίας των οικισμών και εις την
καταστροφήν του παραδοσιακού νησιωτικού τοπίου. Υπό την έννοιαν αύτην, είναι
άμεσος και επιτακτική η ανάγκη προστασίας των μικρών οικισμών των νήσων, των
οποίων άλλωστε, διά τον αυτόν λόγον, είχεν επιχειρηθή η οριοθεσία και διά του
από 24.4.1985 Π. Δ/τος».