Από τα Καλάσνικοφ, στον Νάνο

Η Αλβανία θα ζει για πολύ καιρό ακόμη το δικό της δράμα. Μόλις κοπάσει ο
ενθουσιασμός, η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να απαντήσει άμεσα στα προβλήματα που
αντιμετωπίζει η χώρα από τον Βορρά μέχρι τον Νότο.

ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ να λειτουργήσει για πολύ ακόμη χωρίς δημόσια διοίκηση, χωρίς
αστυνομία, χωρίς ασφάλεια και κάτω από την ασφυκτική πίεση των Αλβανών που τα
θέλουν όλα και μάλιστα τώρα. Θα πρέπει να ενώσει Βορρά-Νότο, να πατάξει την
τρομοκρατία, να αμβλύνει τα πάθη και να σβήσει όσο το δυνατόν γρηγορότερα τα
όσα συνέβησαν τους τελευταίους μήνες. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να ασχοληθεί
σοβαρά με τους ξένους, οι οποίοι προσπαθούν, ο καθένας για λογαριασμό του, να
κερδίσουν όσο γίνεται περισσότερα.

Όπως δήλωναν όλα τα κόμματα προεκλογικά, θα πρέπει η δημόσια διοίκηση να
αρχίσει πλέον να λειτουργεί με άλλα πρότυπα.

ΠΡΩΤΟΓΟΝΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Στον Αυλώνα. Ένοπλοι πανηγυρίζουν με πολυβόλα για το εκλογικό αποτέλεσμα στο λιμάνι της εξεγερμένης πόλης (φωτό Ρώυτερ)

Μέχρι τώρα δεν κατάφεραν να καταγράψουν με τα ονόματά τους όλους τους
κατοίκους αυτής της χώρας. Όποιος θέλει έχει τρεις και τέσσερις ταυτότητες,
όσα μπορεί διαβατήρια. Κάνει όποια δουλειά σκέφτεται χωρίς καν τυπική έγκριση.
Και το χειρότερο: μπορεί να ληστεύει, να σκοτώνει, να αγνοεί τα πάντα χωρίς να
είναι σε θέση κάποιος μηχανισμός να τον ελέγξει.

Ειδικότερα, στο Νότο, η κατάσταση από πλευράς διοίκησης είναι πρωτόγονη. Δεν
υπάρχει ίχνος κρατικής εξουσίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Αλλά και στο Βορρά,
η κατάσταση δεν είναι και πολύ καλύτερη. Η διαφθορά και η ευνοιοκρατία έχει
πάρει τραγικές διαστάσεις. Δεν πληρώνεις, δεν κάνεις τίποτα.

Οι οικονομικές υπηρεσίες είναι ανύπαρκτες, και ένα κράτος με τόσο σοβαρά
προβλήματα δεν μπορεί να εισπράξει παρά ελάχιστα που δεν φτάνουν ούτε για μισθούς.

ΣΕ ΚΩΜΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τώρα με την κρίση η αλβανική οικονομία έχει πέσει σε κώμα. Ούτε καν οι δύο
τελωνειακοί σταθμοί δεν λειτουργούν σε Κακαβιά και Κρυσταλλοπηγή. Στα λιμάνια
του Αυλώνα και των Αγίων Σαράντα δεν συναντάς παρά κάποιους νεαρούς που τα
έχουν μετατρέψει σε ορμητήρια.

Η αστυνομία παντού βρίσκεται σε διάλυση. Και αν κάποιοι αστυνομικοί επιμένουν
να εργάζονται, είναι στην ουσία χωρίς αρμοδιότητες, αφού ακόμη και αν
συλλάβουν κάποιον, θα πρέπει στη συνέχεια να αντιμετωπίσουν αντίποινα. Και
αντίποινα στην Αλβανία σημαίνει θάνατος. Τα ίδια γίνονται και στο στρατό.

ΤΑ ΚΑΛΑΣΝΙΚΟΦ

Χαμόγελο νίκης. Ο σοσιαλιστής ηγέτης Φάτος Νάνο στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Λίγο νωρίτερα, ο Σαλί Μπερίσα είχε παραδεχτεί την εκλογική του ήττα (φωτό Ρώυτερ)

Η τρομοκρατία στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας υπερέχει του κράτους σε
επικίνδυνο βαθμό. Παντού «μιλούν» τα Καλάσνικοφ και οι νόμοι της μαφίας, ενώ
οι βεντέτες έχουν γίνει αφορμή κάθε μέρα να πεθαίνουν άνθρωποι στο δρόμο. Και
το χειρότερο: αυτή η κατάσταση χάους εξυπηρετεί απίστευτα κάποιες συμμορίες,
οι οποίες ελέγχουν και αποφασίζουν για όλα. Και αυτές θα δώσουν μάχη για να
μείνει η κατάσταση ώς έχει. Η όποια προσπάθεια για επιβολή τάξης μόνο από την
αλβανική κυβέρνηση θα πνιγεί στο αίμα, καθώς οι συμμορίες διαθέτουν πολύ
μεγάλο αριθμό σύγχρονων όπλων τα οποία έχουν κρύψει στα βουνά.

ΑΝΕΡΓΙΑ

Πέραν όμως των συμμοριών, και οι απλοί πολίτες είναι δύσκολο να υπακούσουν και
να παραδώσουν τα όπλα όσο αισθάνονται ανασφαλείς. Όλοι έχουν στα σπίτια τους
τρία και τέσσερα, αλλά και μεγάλες ποσότητες δυναμίτη και χειροβομβίδων. Αλλά
και αν αυτό επιτευχθεί σ’ ένα βαθμό, η νέα κυβέρνηση θα κληθεί να δώσει άμεσα
απάντηση σε δύο μεγάλα θέματα: στην επιστροφή των χρημάτων και την απασχόληση.
Όσο το κράτος υπολειτουργεί είναι δύσκολο να συγκεντρωθούν οι πόροι ώστε να
κλείσει η πληγή των παρατραπεζών. Το πρόβλημα της απασχόλησης δεν πρόκειται
άμεσα να βρει λύση, καθώς εργοστάσια έχουν καταστραφεί, βιοτεχνίες έχουν
κλείσει, καταστήματα έχουν λεηλατηθεί. Για μια ακόμη φορά, η βίζα θα είναι
ό,τι πιο πολύτιμο μπορεί να εξασφαλίσει ένας Αλβανός.

ΥΠΟΔΟΜΗ

Και τα πλέον βασικά: η Αλβανία δεν είχε ούτε έχει οδικό δίκτυο, αεροδρόμιο,
λιμάνια, τελωνεία, αρδευτικά δίκτυα, δεν έχει έργα υποδομής ώστε να στηριχτεί
κάπου. Την ίδια ώρα θα πρέπει να αποκτήσει ένα στοιχειώδη σύστημα υγείας,
σχολεία, πανεπιστήμια. Αφού ό,τι υπήρχε κατά τη διάρκεια της κρίσης καταστράφηκε.

ΒΟΗΘΕΙΑ ΑΠ’ ΕΞΩ

Για μια ακόμη φορά μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Χότζα, η Αλβανία θα
απλώσει το χέρι της στο εξωτερικό για βοήθεια. Και όντως υπάρχουν προγράμματα.
Όμως θα πρέπει να παίξει στο παιχνίδι των ξένων δυνάμεων που προσπαθούν να την
ελέγξουν οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτικά.

Το πλούσιο υπέδαφός της, για παράδειγμα, ήδη έχει εκχωρηθεί στη Γερμανία.
Πολλοί μιλούν για αποικιοκρατική συμφωνία. Όμως όλα αυτά φαντάζουν πολυτέλειες
σε μια χώρα σαν την Αλβανία. «Να τα πάρουν όλα οι ξένοι, να ησυχάσουμε», λένε
οι περισσότεροι Αλβανοί, αλλά αυτό είναι μια εύκολη κουβέντα. Οι ξένοι όσο δεν
υπάρχει ασφάλεια δεν προχωρούν σε μεγάλες επενδύσεις. Περιορίζονται σε μικρές
που ανά πάσα στιγμή θα εγκαταλείψουν, όπως έχει γίνει τους τελευταίους πέντε μήνες.

Το κλίμα εμπιστοσύνης για προσέλευση ξένων επενδυτών δεν μπορεί να οικοδομηθεί
σε μικρό χρονικό διάστημα. Πόσο μάλιστα τώρα, που όλοι προβλέπουν συνεχείς
εκλογικές αναμετρήσεις.

Η μόνη ελπίδα είναι τα έργα υποδομής που έχουν εξαγγελθεί από τη διεθνή
κοινότητα και για τα οποία έχουν γίνει οι μελέτες. Αυτά όπως εκτιμούν
Δημοκρατικοί και Σοσιαλιστές, αν αρχίσουν για ένα διάστημα, θα απορροφήσουν
μεγάλο αριθμό εργατών και ταυτόχρονα θα δώσουν πίστωση χρόνου στη νέα κυβέρνηση.

ΔΡΟΜΟΙ

Τα έργα αυτά είναι η οδική σύνδεση Βορρά-Νότου, το αεροδρόμιο, οι τελωνειακοί
σταθμοί, οι επικοινωνίες και διάφορα άλλα έργα υποδομής. Για αυτά υπάρχει
ενδιαφέρον από Γερμανία, Ιταλία, Ελλάδα αλλά και χώρες όπως η Αυστρία και η Αραβία.

Και βεβαίως στην Αλβανία δεν πρέπει κανείς να αγνοεί ότι φυσικά η νέα
κυβέρνηση θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις διαφορές μεταξύ των κοινωνικών ομάδων
που ήλθαν με θυελλώδη τρόπο στο προσκήνιο από το Μάρτη και μετά. Γκέγκηδες,
Τόσκηδες, Λιάπηδες και Τσάμηδες έχουν τις δικές τους διαχωριστικές γραμμές που
τις συντηρούν και θα τις συντηρούν για πολύ ακόμη. Βόρειοι και Νότιοι απέχουν
πολύ μεταξύ τους, παρά τα λίγα χιλιόμετρα που τους χωρίζουν.