Τιμή μου είναι η τιμή του κόμματος

Ο Νίκος Πλουμπίδης υπήρξε μία από τις κορυφαίες μορφές του τόπου. Και γιατί
αγωνίστηκε ­ ακόμη και με τη ζωή του ­ για «την Ελλάδα και την πανανθρώπινη
λευτεριά», και γιατί διέθετε μια τεράστια κουλτούρα και μόρφωση, και γιατί
έπαιξε καθοριστικό και θετικό ρόλο στην υπόθεση της Αριστεράς. Γι’ αυτό το
βιβλίο του Δημοσθένη Α. Παπαχρίστου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Δελφίνι»
και περιλαμβάνει ανέκδοτες επιστολές του τραγικού ήρωα της δεκαετίας του ’50,
αποτελεί πολύτιμο και μοναδικό ιστορικό ντοκουμέντο.

«Νομίζω ότι ο Νίκος Πλουμπίδης», γράφει ο συγγραφέας, «πέτυχε μια πολιτική
νίκη με τον τρόπο που χειρίσθηκε την πορεία του προς τον θάνατο, έτσι που η
υπόθεσή του να μην μπορεί να “κλείσει”, αν δεν συζητηθεί με όρους πραγματικής
πολιτικής ανάλυσης».

Αν και προδομένος από ορισμένους συντρόφους του ­ όχι σπάνια περίπτωση για το
ελληνικό προοδευτικό κίνημα ­ ο Νίκος Πλουμπίδης, μέσα από τις επιστολές στους
δικούς του ανθρώπους, φαντάζει άλλοτε ως υπεράνθρωπος κι άλλοτε ως απλός
άνθρωπος, πάντοτε όμως πρωτοπόρος αγωνιστής για «έναν κόσμο χωρίς εκμετάλλευση
ανθρώπου από άνθρωπο».

Στο βιβλίο, που δεν μπορεί ν’ αφήσει κανέναν ασυγκίνητο, ο Πλουμπίδης
καταξιώνεται και από μια σειρά άλλων, λιγότερο γνωστών, επιλογών του. Ακόμη
και στη μητέρα του συγγραφέα αλλά και συγγενείς του άσκησε, κάποια στιγμή,
αυστηρή κριτική, όταν έμαθε ότι μετείχαν στην απομόνωση μιας συγκρατούμενής
της που είχε υπογράψει δήλωση κάτω από συνθήκες αφόρητης πίεσης.

Ο γιος του ήρωα, Δημήτρης, προλογίζοντας το βιβλίο, τονίζει ότι «η δημοσίευση
των σημειωμάτων του πρέπει να συντελέσει ώστε ν’ ανοίξει η συζήτηση για την
τόσο σημαντική και δύσκολη περίοδο της ιστορίας της πατρίδας μας, δηλαδή τα
χρόνια του εμφυλίου πολέμου και τα μετεμφυλιακά χρόνια». Κια προσθέτει: «Μόνο
τότε, μόνο με μια πραγματική ανάλυση των όσων έγιναν θα αποκατασταθεί ο ίδιος
και άλλοι σύντροφοί του, που είχαν ανάλογη μοίρα».

Άλλωστε, η Δεξιά οδήγησε τον πατριώτη Νίκο Πλουμπίδη στο εκτελεστικό
απόσπασμα. Η Αριστερά, παρά τα τραγικά της σφάλματα, και έχασε έναν ήρωα και
«χρεώθηκε» με ηθικές ευθύνες για τον τραγικό θάνατό του. Μόνον αυτή τελικώς ­
η Αριστερά ­ έχει ουσιαστικό πολιτικό και, πρωτίστως, ηθικό όφελος από τη
συζήτηση που ζητάει ο Δημήτρης Πλουμπίδης.

ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ του 1952 ο φυλακισμένος Νίκος Πλουμπίδης στέλνει στο παιδί του
ένα γράμμα-πολιτική διαθήκη. Το γράμμα ­ ήταν τα πέτρινα χρόνια του Συναγερμού
και του Παπάγου τότε ­ έφτασε στον προορισμό του τον Μάρτιο του ’53.

Ο Πλουμπίδης, ο οποίος κατηγορείται για κατάσκοπος από τη Δεξιά και προδότης
από το κόμμα του, δίνει άλλη μια φορά, μέσα από τις φυλακές της «Σωτηρίας»,
άλλο ένα μεγάλο πολιτικό μάθημα ήθους για την Αριστερά:

Αγαπητέ μου Μικρέ,

Σήμερα είναι Χριστούγεννα. Βρίσκομαι ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο. Λίγα
λόγια για τη σύλληψή μου. 1) Η σύλληψή μου οφείλεται σε χαφιεδισμό. Η Χάνου
έκαμε κακό από κουταμάρα. 2) Για την «προδοσία». Αυτό που επείγει ΔΕΝ είναι η
ανασκευή της κατηγορίας. Αυτό θα το κάνει το κόμμα αργότερα, αλλά η διαφύλαξη
της ΕΝΟΤΗΤΑΣ του κόμματος και η εμπιστοσύνη στην ηγεσία του κόμματός μας.

Προσέξτε και μελετήστε τα παρακάτω: Η ανακοίνωση της Κ.Ε. του ΚΚΕ ΔΕΝ
οφείλεται σε προσωπικούς λόγους, αλλά στη φροντίδα της Κ.Ε. να προφυλάξει το
κόμμα από έναν υποτιθέμενο σοβαρό εχθρό. 2) Η ανακοίνωση δεν είναι δημιούργημα
της στιγμής, αλλά έκφραση των υπαρχόντων ερωτηματικών που γεννήθηκαν στην Κ.Ε.
από ενδείξεις, από γνώμες μου πάνω σε σοβαρά προβλήματα και γεγονότα που εγώ
καθοδήγησα και από πληροφορίες. 3) Η σύλληψή μου και ο φόβος μήπως λυγίσω και
προβώ σε αποκαλύψεις επέβαλαν την ανακοίνωση που αν ήταν σαν υποψία και κλήση
σε επαγρύπνηση θα ήταν απόλυτα επιβεβλημένη. 4) Εγώ δηλώνω κατηγορηματικά ότι
οι ενδείξεις είναι λαθεμένες, οι γνώμες μου πάνω στα σοβαρά προβλήματα
μεταδόθηκαν στην ηγεσία του κόμματος διαστρεβλωμένες και οι πληροφορίες ήσαν
υποβολιμαίες από εχθρούς του κόμματος για να βλάψουν το κόμμα. 5) Η ανακοίνωση
της Κ.Ε. του ΚΚΕ οσοδήποτε οδυνηρή κι αν είναι για μένα και έτσι όπως είναι
πάλι είναι ΣΕΒΑΣΤΗ. Εκείνοι που μ’ αγαπούν και με σέβονται οφείλουν να
πειθαρχήσουν στο κόμμα, να διαφυλάξουν την ΕΝΟΤΗΤΑ του κόμματος και να ‘χουν
εμπιστοσύνη στην ηγεσία του κόμματος. Να είναι βέβαιοι ότι το κόμμα όταν θα
ελέγξει τα πράγματα θα αναγνωρίσει τα λάθη του και θα αποκαταστήσει την
αλήθεια, ανεξάρτητα αν εγώ στο μεταξύ θα ‘χω πεθάνει κάτω από το στίγμα του
προδότη. 6) Εκείνοι που λένε ότι πρέπει να υπερασπίσω την τιμή μου και να
μιλήσω, είτε το θέλουν, είτε δεν το θέλουν, κάνουν αντικομματική δουλειά,
παίζουν το παιχνίδι της Ασφάλειας που έθετε στη διάθεσή μου όλα τα μέσα αν
ήθελα να μιλήσω. Τιμή μου εγώ έχω πάνω απ’ όλα την τιμή του κόμματος. Για να
υπερασπίσω τον εαυτό μου ή πρέπει να αναφέρω ορισμένα πράγματα που λίγοι τα
ξέρουνε ή να βρίσω το Π.Γ. της Κ.Ε. του κόμματος. Αυτό όμως και στις δύο
περιπτώσεις είναι αντικομματικό, είναι χαφιεδισμός. Τέτοιο πράγμα εγώ δεν θα
το κάνω ΠΟΤΕ. 7) Εγώ εκείνα που εδίδασκα τα εφάρμοζα πρώτος εγώ. Ήμουν πιστός
στο κόμμα τότε που με περιέβαλε με τη στοργή του και με ανέβαζε στα ανώτατα
αξιώματά του, είμαι πιστός τώρα που καλά ή κακά, δίκαια ή άδικα, με κατηγορεί
και με στιγματίζει, θα παραμείνω για πάντα πιστός και θα πεθάνω κομμουνιστής.
8) Ο εχθρός δουλεύει και δουλεύει με πολλά μέσα για να διαλύσει το κόμμα, να
σπείρει σύγχυση στις μάζες και να στρέψει τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος
ενάντια στην ηγεσία και προσωπικά ενάντια στο σ. Ζαχαριάδη. Μη παρασύρεσθε από
το συναίσθημα. Μη γίνετε πιόνα στα χέρια του εχθρού. Η προσωποποίηση του
κόμματος είναι η ηγεσία του, καθένας που στρέφεται ενάντια στην ηγεσία
στρέφεται ενάντια στο κόμμα και κάνει τη δουλειά της Ασφάλειας. Όποιος μιλά
ενάντια στην ηγεσία του κόμματος ή είναι χαφιές ή άρχισε να γλιστράει και θα
γίνει χαφιές αν δεν συγκρατηθεί. 9) Μέσα από τα σίδερα της φυλακής και από το
κρεβάτι του θανάτου εκφράζω την απόλυτη εκτίμησή μου και την απεριόριστη
εμπιστοσύνη μου στην ηγεσία του κόμματος και προσωπικά στον σ. Ζαχαριάδη. 10)
Αγαπάτε το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ελλάδας. Αγαπάτε την ηγεσία του κόμματος.
Αγαπάτε και υπερασπίστε την πατρίδα των εργαζομένων όλου του κόσμου, τη
ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ.

Λυπάμαι εξαιρετικά που δεν γνώρισα το γιο μου. Έχω εμπιστοσύνη στη μητέρα του
και σε σας.

Κρατιέμαι με τα δόντια στη ζωή για να δώσω ακόμα δύο μάχες. Τη μάχη της δίκης
και τη μάχη του εκτελεστικού αποσπάσματος.

Τελειώνω και σας φιλώ όλους.

Θα προφθάσω. Θα μ’ αφήσουν;

Ν.

Νίκος Πλουμπίδης. Έμαθε ότι το κόμμα του τον έχει αποκηρύξει και γράφει: «Εγώ ποτέ δεν υπήρξα χαφιές της Ασφάλειας, ούτε προβοκάτωρ, ούτε προδότης»

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ το τέλος, ο Νίκος Πλουμπίδης, έχοντας μάθει ότι το κόμμα τον έχει
αποκηρύξει και γνωρίζοντας πως θα οδηγηθεί στο απόσπασμα, αφήνει μια τεράστια
ηθική παρακαταθήκη. Χωρίς να λυγίσει, γράφει:

«Ναι, τα άκουσα, μου τα είπαν οι αστυνομικοί, αλλά αυτά που λέγει ο
ραδιοφωνικός σταθμός της “Ελεύθερης Ελλάδας” δεν είναι σωστά. Είναι ψέματα,
είναι καθαρά συκοφαντία. Εγώ ποτέ δεν υπήρξα χαφιές της Ασφάλειας, ούτε
προβοκάτωρ, ούτε προδότης. Υπήρξα πάντοτε πιστός και ΤΙΜΙΟΣ αγωνιστής.
Υποστηρίζω το Κόμμα μου από τότε που έγινα κομμουνιστής, ήτοι από το 1925.
Διετέλεσα εξόριστος, φυλακισμένος και ταλαιπωρημένος και έγινα φυματικός
εξαιτίας αυτών των ταλαιπωριών, τας οποίας υπέστην από την αφοσίωσίν μου εις
την πολιτικήν του Κόμματος.

Και δια την αφοσίωσίν μου αυτήν και τας προς το ΚΚΕ υπηρεσίας μου από απλός
κομμουνιστής ανέβηκα εις τα ανώτατα αξιώματα, όπως είναι η Κ.Ε. του ΚΚΕ. Με
αυτά όμως που σας λέγω ποσώς δεν θέλω να παραπονεθώ εναντίον της ηγεσίας του
κόμματός μου, διότι αυτή, εδρεύουσα εκτός της Ελλάδος, δεν είναι δυνατόν να
γνωρίζει επακριβώς τι συμβαίνει εδώ εις τας Αθήνας. Ό, τι της ανακοινώνουν απ’
εδώ, εκείνα γνωρίζει και εκείνα πιστεύει.

Στο ζήτημα τώρα το δικό μου φαίνεται ότι κάποιος εχθρός ιδικός μου (ή κάποιοι)
από καθαρά έχθρα ή από κακή αντίληψη των πραγμάτων που αφορούν το Κόμμα, με
κατηγόρησε προς την ηγεσία μου δια ζητήματα που δεν τα βάνει ο νους μου, οποία
τινά μπορεί να είναι. Η δε ηγεσία, έχουσα απόλυτον, ως φαίνεται, εμπιστοσύνην
σ’ αυτούς, τα επίστευσε και έκαμε αυτό το σφάλμα, να κηλιδώσει αθελήτως τον
πιστότερον υπηρέτην του ΚΚΕ.

Συνεπώς ΕΓΩ δεν έχω ουδέν παράπονον εναντίον της ηγεσίας μου, τας αποφάσεις
της οποίας ΣΕΒΟΜΑΙ απολύτως οιαιδήποτε και αν είναι, γνωρίζων καλώς ότι μίαν
ημέραν, είτε εν ζωή όντος εμού είτε μετά θάνατον, θ’ ανακαλύψει την αλήθειαν
και θα μου αποδώσει το δίκαιον, διότι το ΚΚΕ είναι Κόμμα δίκαιον».