Πολιτικές κινήσεις παραγωγής… πολιτικής

Σημίτης – Λαλιώτης σε πρόσφατη εκδήλωση του ΟΠΕΚ στη Νίκαια. Ο διάλογος για την Κεντροαριστερά μπορεί να γίνει και σε ένα κηποθέατρο

Η πρόσφατη εκδήλωση στο κηποθέατρο της Νίκαιας, εκεί όπου ο Θεόδωρος Πάγκαλος
και ο Λεωνίδας Κύρκος διασταύρωσαν τα ξίφη τους για την Κεντροαριστερά και όχι
μόνο, είχε οργανωθεί από τον Όμιλο Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της
Κοινωνίας, και πιο ειδικότερα από το παράρτημα Πειραιά του εν λόγω Ομίλου.

Μεταξύ του ακροατηρίου βρισκόταν και ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, ο άνθρωπος
που δημιούργησε αυτό τον Όμιλο, το 1990, λίγο μετά τις εκλογές του Απριλίου,
και την οδυνηρή ήττα του ΠΑΣΟΚ που έφερε στην εξουσία τη Ν.Δ. του Κων. Μητσοτάκη.

Ο ίδιος είχε «κληρονομήσει» τον Όμιλο Παπαναστασίου που είχε δημιουργήσει
προδικτατορικά ο Ανδρέας Παπανδρέου και τον κράτησε στη ζωή για ένα διάστημα
και στη διάρκεια της δικτατορίας. Ο Όμιλος Παπαναστασίου ήταν ένας Όμιλος
Πολιτικής Έρευνας, κάτι αντίστοιχο με τον σημερινό ΟΠΕΚ.

Η αυτονόητη σχέση του Ομίλου με το ΠΑΣΟΚ, λόγω της ιδιότητας του Κώστα Σημίτη
ως πρόεδρου του κόμματος, δεν είναι και τόσο… αυτονόητη, υποστηρίζουν
στελέχη που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του Ομίλου. «Διατηρούμε την
αυτονομία μας έναντι των πολιτικών κομμάτων που ο καθένας μας ανήκει»
αναφέρουν, και για του λόγου το ακριβές, υποστηρίζουν ότι μεταξύ των στελεχών
του Ομίλου συμπεριλαμβάνονται στελέχη του Συνασπισμού, αλλά και της ευρύτερης Αριστεράς.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η επιτυχία του ΟΠΕΚ αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη για
τη δημιουργία και άλλων ανάλογων οργανώσεων, οι οποίες έχουν και δεν έχουν
σχέσεις με τα κόμματα, συνήθως τις αρνούνται, αλλά η αλήθεια είναι ότι γι’
αυτά δουλεύουν. «Λειτουργούμε παραπληρωματικά, αλλά ποτέ συμπληρωματικά»
υποστηρίζει ένα στέλεχος της «Πολιτείας», μιας πρωτοβουλίας ανάλογης με αυτή
του ΟΠΕΚ, που κινείται στο χώρο της Ανανεωτικής Αριστεράς.

Ποια είναι η αλήθεια σχετικά με όσα προαναφέρθηκαν; Ότι οι πολιτικές αυτές
κινήσεις έρχονται να καλύψουν το κενό των κομμάτων που σήμερα αδυνατούν να
παραγάγουν πολιτική. Και ίσως μέσα από αυτή τη διαδικασία, να φέρουν κόμματα
που κινούνται στον ίδιο πάνω κάτω πολιτικό χώρο πιο κοντά, με στόχο τη σύγκλιση.

Ο ΟΠΕΚ, που εμφανίζει την πιο έντονη δραστηριότητα το τελευταίο διάστημα, έχει
αναλάβει σχεδόν… εργολαβικά την προώθηση της ιδέας της Κεντροαριστεράς. Στο
Διοικητικό του Συμβούλιο πρόεδρος είναι ο Δημήτρης Παπούλιας (πρόεδρος σήμερα
του ΟΤΕ και στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού Κώστα Σημιτη), ο Γιώργος
Πανταγιάς, σύμβουλος επίσης του κ. Σημίτη, και ο βουλευτής Ροβ. Σπυρόπουλος.
Ποιοι μετέχουν ακόμη; Δύο μέλη της Κ.Ε. του Συνασπισμού, ο Γ. Βούλγαρης και ο
Κ. Χλωμούδης, η Λ. Μήτρου (πρώην στέλεχος του ΚΚΕ εσ.), ο προερχόμενος από την
Σοσιαλιστική Πορεία Αρ. Καλλιπολίτης, και οι ανένταχτοι Β. Βουτσάκης και Γ.
Τζουτζιαράκης. Από το Δ.Σ. του Ομίλου έχουν περάσει κατά καιρούς στενοί
συνεργάτες του Κ. Σημίτη, όπως οι Ν. Γκαργκάνας, Ν. Θέμελης, Χρ. Βερελής κ.ά.
Ο Όμιλος έχει κατηγορηθεί από μια πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ ότι «φιλοδοξεί» να
μετασχηματισθεί σε πολιτικό κόμμα που θα υποκαταστήσει το ΠΑΣΟΚ, αλλά ο Γ.
Πανταγιάς δηλώνει ότι «ο ΟΠΕΚ δεν είναι πολιτικό σχήμα, δεν είναι συνοδοιπόρος
κάποιου κόμματος. Ούτε προμετωπίδα κανενός (…) Είναι ένα βήμα διαλόγου,
προβληματισμού και συζητήσεων».

Στην ίδια την Αριστερά, και ειδικότερα στον Συνασπισμό, που αισθάνεται
περισσότερο από τον καθένα την πίεση από τις δραστηριότητες αυτού του είδους
των κινήσεων, καθόλου δεν αρέσουν οι πρωτοβουλίες των στελεχών του. Ετσι οι
κ.κ. Βούλγαρης και Χλωμούδης αποτελούν πλέον «κόκκινο» πανί, ενώ τα ίδια
περίπου αισθήματα υφίστανται και για την «Πολιτεία», έναν άλλο πολιτικό όμιλο
που δραστηριοποιείται στις γραμμές του Συναπισμού. Η πρωτοβουλία ανήκει σε
στελέχη της Ανανεωτικής Αριστεράς που στρέφουν ελαφρώς την κεφαλή προς το
ΠΑΣΟΚ, στελέχη όπως ο Γ. Τούντας, η Μαριάννα Ζορμπά, ο Νικήτας Λιοναράκης κ.ά.
Η «Πολιτεία» έχει μια επαφή με τον ΟΠΕΚ στη λογική ότι «η Κεντροαριστερά δεν
πρέπει να παγιδεύεται σε καμιά κομματική σκοπιμότητα» και ότι «οι δυνάμεις της
Κεντροαριστεράς πρέπει κάπου να συναντηθούν».

ΣΤΟ ΧΩΡΟ της Κεντροδεξιάς οι ζυμώσεις έχουν ανάλογο περιεχόμενο, και οι
κινήσεις σαφή στόχευση: το χώρο του Κέντρου. Η δυναμικότερη ίσως κίνηση είναι
το ΚΠΕΕ που διευθύνεται από τον εκδότη Γ. Δραγώνα, προσωπικό φίλο του Ανδρέα
Ανδριανόπουλου και συγγενή με αυτόν πολιτικά. Στα πλαίσια του Κέντρου,
δραστηριοποιούνται στελέχη από όλες τις τάσεις της Ν.Δ. (εκεί μπορεί να βρει
κανείς Μητσοτακικούς, Καραμανλικούς, αλλά και Εβερτικούς), ενώ η κίνηση
εκδίδει και θεωρητικό περιοδικό με τίτλο «Επίκεντρα». Η πιο πρόσφατη εκδήλωση
του ΚΠΕΕ ήταν αυτή που αφορούσε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και
χαρακτηρίσθηκε από την προκλητική τοποθέτηση του υφυπουργού Εξωτερικών της
Τουρκίας Ονούρ Οϊμέν. Μια άλλη κίνηση, με σαφώς πιο προσδιορισμένο πολιτικό
περιεχόμενο, είναι η Κίνηση Ε21, που συνδέεται με τον πρώην υπουργό Στέφανο
Μάνο. Έχει νεοφιλελεύθερους προσανατολισμούς αλλά μετέχουν σ’ αυτή επώνυμοι
Μητσοτακικοί, όπως ο πρόεδρός της Θ. Σκυλακάκης, αλλά και Καραμανλικοί, όπως ο
καθηγητής Γ. Αλογοσκούφης. Το πόσο αποτελεσματικά λειτουργούν για τα κόμματα
οι κινήσεις αυτές, ως παραγωγοί πολιτικής, αποδεικνύεται από το γεγονός ότι
μία από τις πρώτες ενέργειες που έκανε ως πρόεδρος της Ν.Δ. ο Κ. Καραμανλής
ήταν να δώσει εντολή για τη δημιουργία ενός δεξιού… ΟΠΕΚ. Η προεργασία
ολοκληρώθηκε, και συντόμως αναμένεται η εξαγγελία του…

Η διαπάλη στο περιβάλλον του Πρωθυπουργού, που σχηματικά μπορεί να περιγραφεί
ως αντιπαράθεση μεταξύ Μεγάρου Μαξίμου και (5ου ορόφου της) Χαρ. Τρικούπη,
έχει μεταφερθεί και στο επίπεδο της δραστηριότητας αυτού του είδους των
κινήσεων. Έτσι ως απάντηση στον κινητικό και δραστήριο ΟΠΕΚ, ο οποίος έχει το
προνόμιο να περιλαμβάνει στο ακροατήριο των εκδηλώσεών του τον Κ. Σημίτη,
δημιουργήθηκε προσφάτως το «Δίκτυο». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία στελεχών
προερχόμενων από τον Συνασπισμό, το πρώην ΕΚΚΕ και το πρώην ΚΚΕ εσ. Από τα
γνωστότερα στελέχη του είναι ο Παρ. Παρασκευόπουλος, βουλευτής Επικρατείας του
ΠΑΣΟΚ, ο καθηγητής Δ. Γιαγτζόγλου, ο Ζ. Ζούπης, γραμματέας της Νομαρχιακής
Πειραιά του Συναπισμού, η Χρ. Παπανικολάου, πρώην πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ. Το
«Δίκτυο» εμφανίζεται ως «κίνηση πολιτών» με αίτημα «την ανασύνθεση της
Κεντροαριστεράς», όμως φαίνεται πως έχει ευρύτερες φιλοδοξίες. Λέγεται
συγκεκριμένα ότι επιχειρήθηκε να προσελκυσθεί ο Μίμης Ανδρουλάκης και στελέχη
που έχουν σχέση μαζί του, αλλά η προσπάθεια ναυάγησε. Όπως λέγεται κι ότι το
«Δίκυτο» έχει μια προνομιακή σχέση με τον Θεόδωρο Τσουκάτο, ο οποίος βρίσκεται
μακριά από τον ΟΠΕΚ.

Μια άλλη κίνηση είναι η «Ένωση Πολιτών – Παρέμβαση» την οποία δημιούργησαν οι
Ν. Μουζέλης, Λ. Τσούκαλης, Π. Βασιλόπουλος και τηρεί αυστηρά ίσες αποστάσεις
από τα κομματικά σχήματα στο χώρο της Κεντροαριστεράς. Ακόμη πάντως δεν έχει
ξεκαθαρίσει τι πιστεύει για την υπόθεση αυτή, που αποτελεί τη λυδία λίθο για
τις κομματικές συνεργασίες στο χώρο. Πλεονέκτημα της κίνησης η πολύ καλή
προσωπική σχέση που διατηρεί ο καθηγητής Μουζέλης με τον Κ. Σημίτη.