Οι 15 «πληγές» του ΙΚΑ

Γρηγόρης Σολωμός. Έντονα ανησυχητική η οικονομική κατάσταση του ΙΚΑ ­ επισημαίνει ο διοικητής του Ιδρύματος

Οι 15 αιτίες που βουλιάζουν το ΙΚΑ περιγράφονται σε αναλυτική έκθεση του
διοικητή του Ιδρύματος, κ. Γρ. Σολωμού, προς την κυβέρνηση, εν όψει των
νομοθετικών παρεμβάσεων για την ομαλή λειτουργία του μεγαλύτερου ασφαλιστικού
φορέα της χώρας.

Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ της σχέσης ασφαλισμένων – συνταξιούχων, η εισφοροδιαφυγή, η μη
καταβολή των χρεών, η μειούμενη κρατική επιχορήγηση είναι οι βασικές αιτίες
που οδηγούν το ΙΚΑ στο χείλος του γκρεμού. Ο κ. Σολωμός στην έκθεσή του
αναφέρει ότι «η οικονομική κατάσταση του ΙΚΑ είναι έντονα ανησυχητική» και
ζητεί την παρέμβαση της κυβέρνησης. Στην οικονομική έκθεση αναφέρεται ότι
σήμερα το ΙΚΑ οφείλει συνολικά 979,03 δισ. δρχ. ενώ του οφείλουν 783,83 δισ. δρχ.!

Σημειώνεται ότι αύριο θα οριστικοποιηθεί το νομοσχέδιο με τις ρυθμίσεις για το
ΙΚΑ, στο οποίο ­ όπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ» ­ θα υπάρξει ειδική αναφορά στα μέτρα
για την πάταξη της εισφοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της διοίκησης του ΙΚΑ, η σημαντική άνοδος του
ελλείμματος αρχίζει μετά το έτος 1995 και οφείλεται στους εξής λόγους:

1 Στις αυξήσεις που δόθηκαν στους συνταξιούχους. Ενώ κατά την τριετία
1991 – 1993 οι συντάξεις αυξήθηκαν κατά 19,5%, στην περίοδο 1994-1996
αυξήθηκαν κατά 28,95%. Αντίθετα, το ποσοστό μεταβολής του ημερομισθίου ήταν
κατά 11% μικρότερο, με συνέπεια τη μείωση των εισφορών.

2 Στη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση ιατρικών υπηρεσιών σύγχρονης
τεχνολογίας, δηλαδή στις παροχές σε είδος.

3 Στην επιδείνωση της σχέσης ασφαλισμένων – συνταξιούχων. Η σχέση αυτή
από 2,82 που ήταν το 1991 έφθασε στη δυσμενή σχέση 2,42 το 1996. Σημειώνεται
ότι την τελευταία 8ετία οι άμεσα ασφαλισμένοι αυξήθηκαν κατά 134.000 και οι
συνταξιούχοι κατά 218.000. Παράλληλα, υπήρξε αύξηση του αριθμού των δικαιούχων
κατά 593.000 άτομα την τελευταία πενταετία.

4 Στη διαρκώς μειούμενη κρατική επιχορήγηση μετά το 1993 σε σχέση με
τις εισφορές. Το 1990 το σύνολο της κρατικής επιχορήγησης αποτελούσε το 38,34%
των εισφορών του Ιδρύματος και το 1997 έπεσε στο 24%.

5 Στη συνεχιζόμενη μείωση του πλεονάσματος του επικουρικού ταμείου ΙΚΑ
– ΤΕΑΜ. Εκτιμάται ότι το Ταμείο αυτό θα έχει σύντομα τεράστια ελλείμματα, τα
οποία θα απαιτήσουν χρηματοδότηση μεγαλύτερη εκείνης της κύριας σύνταξης.

6 Στην ένταξη ελλειμματικών Ταμείων με όρους για τα μέλη τους
ευνοϊκότερους των ασφαλισμένων του ΙΚΑ και με επιβάρυνση του ΙΚΑ.

7 Στη συνεχιζόμενη επέκταση των παροχών χωρίς αντίστοιχη κάλυψη της
επιβάρυνσης από τον κρατικό προϋπολογισμό. Παρατίθενται αναλυτικά στοιχεία για
τις παροχές χωρίς ειδική χρηματοδότηση και το κόστος για το ΙΚΑ (π.χ. έκτακτη
οικονομική ενίσχυση συνταξιούχων, ΕΚΑΣ, ρύθμιση χρεών δήμων, μεταλλεία,
ναυπηγεία κ.ά.).

8 Στην ανεπαρκή κάλυψη των δαπανών περίθαλψης των συνταξιούχων ΤΕΒΕ,
ΤΑΕ (εμπόρων), ΤΣΑ (αυτοκινητιστών) κ.ά. Η επιβάρυνση του ΙΚΑ είναι πάνω από
30 δισ. δρχ. το έτος.

9 Στις μη εισπραχθείσες βεβαιωμένες πρωτογενείς οφειλές. Αυτές ήταν το
1993 στα 221 δισ. δρχ. και την 31.12.1996 έφθασαν στα 331 δισ. δρχ., χωρίς
μάλιστα να υπολογιστούν οι πρόσθετες επιβαρύνσεις. Στις 21.5.1997 οι οφειλές
ανέρχονταν στα 349 δισ. δρχ.

10 Στην παραγραφή 10-12 δισ. δρχ. κάθε έτος λόγω παρέλευσης 10ετίας.
Κι αυτό γίνεται γιατί δεν επαρκεί το προσωπικό για τον έλεγχο των
επιχειρήσεων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι την Κέρκυρα καλύπτουν για τον
έλεγχο 12.000 επιχειρήσεων δύο μόνο υπάλληλοι και τη Ρόδο ένας υπάλληλος!

11 Στις καταστροφικές συνέπειες του άρθρου 44 του Ν. 1891/90 εξαιτίας
του οποίου το ΙΚΑ έχασε την τελευταία τριετία περίπου 21 δισ. δρχ. Όλοι οι
οφειλέτες προς το ΙΚΑ μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα θα κάνουν χρήση αυτής
της διάταξης για διαγραφή της οφειλής τους.

12 Στη διαρκώς αυξανόμενη εισφοροδιαφυγή, η οποία για το 1997
υπολογίζεται στα 300 δισ. δρχ. Η εισφοροδιαφυγή ­ τονίζεται στην έκθεση ­
οφείλεται στην ανυπαρξία επιτόπιων ελέγχων λόγω δραματικής μείωσης του
προσωπικού (υπάρχουν 2.500 κενές οργανικές θέσεις διοικητικών υπαλλήλων), την
έλλειψη μηχανοργάνωσης και την αδυναμία της κείμενης νομοθεσίας να επιβάλλει
στους εργοδότες την ασφάλιση των εργαζομένων.

13 Στην αυθαίρετη δόμηση. Υπάρχουν πλέον των 50.000 σημειωμάτων στα
συρτάρια του ΙΚΑ που έφερε η Αστυνομία και που αφορούν ισάριθμα αυθαίρετα
κτίσματα, τα οποία δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν λόγω της ανεπάρκειας
προσωπικού, ιδιαίτερα στη Χαλκιδική και τη νησιωτική Ελλάδα. Η υπολογιζόμενη
εισφοροδιαφυγή από την αυθαίρετη δόμηση ξεπερνά τα 40 δισ. δρχ.

14 Στην άρνηση των υπηρεσιών του υπ. Οικονομικών και πολλών τραπεζών
να εφαρμόσουν τις κείμενες διατάξεις για απαίτηση από τους συναλλασσομένους
της προβλεπόμενης από τον νόμο ασφαλιστικής ενημερότητας.

15 Στην επιβάρυνση που υφίσταται το ΙΚΑ εξαιτίας των νομοθετικών
παρεμβάσεων. Ενδεικτικά αναφέρεται ο Νόμος 2434/96 του υπ. Εργασίας για την
ανεργία, ο οποίος στον μεν ΟΑΕΔ στοιχίζει κάθε έτος 2,3 δισ. δρχ. στο δε ΙΚΑ
3,7 δισ. δρχ.

Ενώ κατά την τριετία 1991 – 1993 οι συντάξεις αυξήθηκαν κατά 19,5%, στην περίοδο 1994-1996 αυξήθηκαν κατά 28,95%

ΔΑΝΕΙΑ για διακοπές και ταξίδια από 500.000-1.000.000 δρχ. θα δίνει η Εθνική
Τράπεζα, με κυμαινόμενο επιτόκιο 16%.

Μάλιστα, όσοι τηρούν λογαριασμό μισθοδοσίας στην Εθνική, θα παίρνουν το δάνειο
με κυμαινόμενο επιτόκιο 15%.

Πρόκειται για ένα νέο εποχικό «προϊόν», δηλαδή για προσωπικό δάνειο που η
τράπεζα ονομάζει «Εθνοδιακοπές» και θα δίνεται κάθε χρόνο, μεταξύ 15 Ιουνίου
και 15 Σεπτεμβρίου. Το δάνειο θα εξοφλείται σε 6 έως 12 μηνιαίες δόσεις, η
καταβολή των οποίων θα αρχίζει ένα μήνα μετά την ημερομηνία χορήγησης του
δανείου. Προβλέπονται και πρόσθετες παροχές, όπως η χορήγηση πιστωτικής κάρτας
(Εθνοκάρτα-Mastercard ή Visa) με δωρεάν συνδρομή για ένα χρόνο (μόνο για το
κύριο μέλος και όχι για όλη την οικογένεια).

Οι δόσεις του δανείου μπορούν να εξοφλούνται μέσω λογαριασμού καταθέσεων,
χωρίς έξοδα ή με χρήση κάρτας Εθνοcash μέσω αυτομάτων ταμειολογιστικών μηχανών
(ATMs). Τα έξοδα του δανείου είναι 12.000 δρχ.