Οι στρατιωτικοί έριξαν τον πρωθυπουργό χωρίς τανκς

ΜΕ ΕΝΑ παρατεταμένο και συγκαλυμμένο πραξικόπημα, οι Τούρκοι στρατιωτικοί
υποχρέωσαν χθες τον ισλαμιστή Νετζμετίν Ερμπακάν σε παραίτηση.

Είναι η πρώτη φορά από το 1980 που οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις επεμβαίνουν
για να αντικαταστήσουν μια κυβέρνηση με μιαν άλλη.

Έτσι, πέτυχαν τον σκοπό τους αναίμακτα, γράφει η βρετανική «Γκάρντιαν», χωρίς
να χρειαστεί να βγάλουν τα τανκς στους δρόμους.

Η παρατεταμένη πολιτική κρίση, που εκδηλώθηκε τον Φεβρουάριο, έφτασε στην
κορύφωσή της αυτό τον μήνα, όταν ο Τούρκος αρχιστράτηγος Ισμαήλ Χακί Καρανταγί
προειδοποίησε ότι το λαϊκό κράτος που ίδρυσε το 1923 ο Κεμάλ Ατατούρκ
απειλείται με κατάλυση από τους ισλαμιστές. Αν και δεν κατονόμασε κανέναν,
στόχος ήταν ο πρωθυπουργός Ερμπακάν, αλλά και η Τανσού Τσιλέρ, που τον στήριξε
στην κυβέρνηση.

Στηριζόμενοι στο άρθρο 35 του νόμου 211, που ορίζει ότι «καθήκον του Στρατού
είναι να προασπίζει την τουρκική επικράτεια και τη δημοκρατία», οι Τούρκοι
στρατιωτικοί είχαν υπαγορεύσει στην ισλαμική κυβέρνηση 18 αυστηρούς όρους που
αποσκοπούσαν στη διάλυση των θεοκρατικών θεσμών και στην αναχαίτιση του
ισλαμικού ρεύματος.

Ανέλαβαν να αποτρέψουν την ισλαμική διείσδυση στους κρατικούς θεσμούς και
προώθησαν το μποϊκοτάρισμα εταιρειών των ισλαμιστών που εμπλέκονται σε
αμυντικά συμβόλαια.

Πάντως, χωρίς ορατή αναταραχή ή ισλαμική εξέγερση, οι φόβοι των Τούρκων
στρατιωτικών είχαν θορυβήσει τη Δύση. Οι έντονες φήμες για επικείμενο
πραξικόπημα υποχρέωσαν την Αμερικανίδα υπουργό Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ να
αποκηρύξει οποιαδήποτε «μη συνταγματική» λύση.

Αν η χθεσινή παραίτηση του Ερμπακάν είναι νίκη των στρατιωτικών, ίσως θα
πρέπει να αποδοθεί στην εμπειρία τους από την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν,
όπου το 1979 ένας εκπαιδευμένος στρατός κατέρρευσε μέσα σε 24 ώρες.