ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ανάπτυξη με ευρω-ομόλογα

Θα προταθεί να εκδώσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα ομόλογα με το προϊόν των οποίων θα
χρηματοδοτηθούν επενδύσεις σε κράτη – μέλη. Η Ελλάδα έχει τις μεγαλύτερες
πιθανότητες να ευνοηθεί από τη ρύθμιση αυτή.ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ έκθεση του Διεθνούς
Νομισματικού Ταμείου περιλαμβάνονται ορισμένες αξιόλογες παρατηρήσεις για τα
βαθύτερα αίτια των καθυστερήσεων της οικονομικής πολιτικής. Όπως αναφέρεται, η
επιβράδυνση στη μείωση του πληθωρισμού, η αντίσταση στη μείωση του ελλείμματος
του προϋπολογισμού, η διεύρυνση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών
συναλλαγών και η πτώση της ανταγωνιστικότητας, είναι εξελίξεις που
σηματοδοτούν «την εμφάνιση στενοτήτων παραγωγής σε ορισμένους τομείς».

Οι παρατηρήσεις αυτές αποκτούν μια νέα διάσταση υπό το φως των πρόσφατων
εξελίξεων στην Ευρώπη με τη νίκη των Γάλλων σοσιαλιστών, ενώ μια νέα
παράμετρος ετέθη ύστερα από την ενδιαφέρουσα ημερίδα για την ανεργία στην
Ευρώπη, που οργάνωσε την περασμένη εβδομάδα η Τράπεζα της Ελλάδος και η οποία
έδωσε την ευκαιρία στον νομπελίστα Αμερικανό οικονομολόγο Φράνκο Μοντιλιάνε να
καταγγείλει την Μπούντεσμπανκ ως υπεύθυνη για την «επαίσχυντη ανεργία» στην Ευρώπη.

Για να ξεκινήσουμε από τις παρατηρήσεις του ΔΝΤ, πρέπει να παραδεχθούμε ότι
παρά την πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια στην ελληνική οικονομία, ο
παραγωγικός ιστός έχει κυριολεκτικά εξαρθρωθεί, αφού και η βιομηχανική
παραγωγή και η αγροτική κινούνται σε επίπεδα χαμηλότερα της προηγουμένης
δεκαετίας. Μια σειρά από τους βιομηχανικούς γίγαντες των δεκαετιών του ’60 και
του ’70 έχουν μεταβληθεί είτε σε σωρούς από παλιοσίδερα ή σε φυτοζωούσες, με
κρατικές επιδοτήσεις, μονάδες (Ναυπηγεία, Σόφτεξ κ.λπ.).

Όταν δεν έχουμε παραγωγή, όταν δεν υπάρχει προσφορά αγαθών είναι φυσικό και ο
πληθωρισμός να μην πέφτει και το ισοζύγιο να παρουσιάζει ελλείμματα και το
κράτος να μην εισπράττει φόρους και, τελικά, να εφαρμόζουμε μια σκληρή
νομισματική και συναλλαγματική πολιτική ως αντιστάθμισμα. Ακριβώς για τον λόγο
αυτό, ο κ. Μοντιλιάνε τόνισε ότι για την ανεργία που υπάρχει στην Ευρώπη
υπεύθυνη είναι η Μπούντεσμπανκ, η οποία εφαρμόζει μια τρομερή νομισματική
πολιτική, που μαζί με τη γερμανική μανιακή προσήλωση στη μείωση των
ελλειμμάτων έχει περιορίσει τη συνολική ζήτηση, με αποτέλεσμα την παραγωγική
αποσάθρωση, την πτώση των επενδύσεων, την ύφεση και, τελικά, την ανεργία. Και
την πολιτική αυτή, είπε ο κ. Μοντιλιάνε, ακολουθούν δουλικά οι υπόλοιπες
ευρωπαϊκές χώρες. Ο Αμερικανός νομπελίστας ζήτησε μία πιο επεκτατική
οικονομική πολιτική, δίνοντας το σύνθημα για μια επιστροφή σε μοντέλα
μακροοικονομικής διαχείρισης που τα έχει εξοβελίσει εδώ και δύο δεκαετίες από
την Ευρώπη ο μονεταρισμός.

Υπάρχει περιθώριο, όμως, με δεδομένους τους περιορισμούς της Συνθήκης του
Μάαστριχτ, για επιστροφή στο κεϋνσιανό μοντέλο; Για την Ελλάδα, πάντως,
υπάρχουν πολλά περιθώρια αν εφαρμοσθεί μια συνετή μακροοικονομική διαχείριση,
σε συνδυασμό με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Για παράδειγμα, ο κ. Μοντιλιάνε
είπε ότι για να στηριχθεί μια επεκτατική πολιτική κατά της ανεργίας και να μην
ανέβει ο πληθωρισμός, τα συνδικάτα θα πρέπει να αποδεχθούν πολύ συγκρατημένες αυξήσεις.

Όπως υποστηρίζει ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων,
καθηγητής κ. Ιωάν. Στουρνάρης, η ελληνική κυβέρνηση στη νέα Ευρώπη με το
ισχυρό μπλοκ των σοσιαλιστικών κυβερνήσεων θα ζητήσει την εφαρμογή μιας νέας
πολιτικής επενδύσεων. Συγκεκριμένα θα προταθεί να εκδώσει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα
ομόλογα με το προϊόν των οποίων θα χρηματοδοτηθούν επενδύσεις στα κράτη-μέλη.

Η Ελλάδα έχει τις μεγαλύτερες πιθανότητες να ευνοηθεί από τη ρύθμιση αυτή,
αφού τα ενεργειακά έργα, ο εκσυγχρονισμός των σιδηροδρόμων, τα
τηλεπικοινωνιακά δίκτυα κ.λπ. είναι επενδύσεις για τις οποίες υπάρχει ευρύτερο
ενδιαφέρον από το διεθνές κεφάλαιο.

Φυσικά, η επεκτατική πολιτική από μόνη της δεν φθάνει για να ανασυγκροτήσει
τον παραγωγικό μηχανισμό της χώρας, αφού χρειάζονται και διαρθρωτικές αλλαγές
και στην αγορά εργασίας και στα δημόσια οικονομικά (μείωση δαπανών) και
προπαντός αποκρατικοποιήσεις. Ένα όμως είναι βέβαιο, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί
να ζήσει χωρίς να παράγει αγαθά: βιομηχανικά και γεωργικά. Οι υπηρεσίες
(τουρισμός, ναυτιλία, τράπεζες κ.λπ.) έχουν τεράστια περιθώρια περαιτέρω
ανάπτυξης, αλλά και αυτές τελικά στηρίζονται στην παραγωγική βάση της οικονομίας.