ΣΠΥΡΟΣ ΣΗΜΙΤΗΣ Απροστάτευτος ο πολίτης

Χωρίς τις θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία του Έλληνα πολίτη από τη
διακίνηση προσωπικών πληροφοριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Βουλή προχωρεί στην
κύρωση της Συνθήκης Σένγκεν, ενώ ακολουθεί άλλη η επονομαζόμενη «Γιουροπόλ». Η
δεύτερη «είναι πολύ χειρότερη», γιατί αφήνει απροστάτευτο τον Ευρωπαίο πολίτη,
όπως δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της
Φρανκφούρτης και διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για την Προστασία των Ατομικών
Δικαιωμάτων, κ. Σπύρος Σημίτης.

Σπύρος Σημίτης: «Η “Γιουροπόλ” που ακολουθεί είναι χειρότερη…»

ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΚΑΙ η ευθύνη για την προστασία των πολιτών ανήκει σε ανεξάρτητη
διοικητική αρχή, που λειτουργεί σε κάθε χώρα και έχει την ευθύνη της
προστασίας των πολιτών από τη διακίνηση προσωπικών πληροφοριών. Πρόκειται για
διοικητική αρχή, η οποία στη χώρα μας είναι ανύπαρκτη.

ΚΙΝΔΥΝΟΙ

«Ενώ η Ελλάδα ψήφισε νόμο για την προστασία του πολίτη από την επεξεργασία
προσωπικών δεδομένων, δεν έχει ακόμη συγκροτήσει αυτήν την ανεξάρτητη
διοικητική αρχή που θα ελέγχει την εφαρμογή της Συνθήκης. Κι αυτό κατά τη
γνώμη μου στην Ελλάδα παραμελήθηκε», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Σημίτης ­
αδελφός του Πρωθυπουργού, κ. Κώστα Σημίτη ­, ο οποίος από τη «γένεση» της
Συνθήκης είχε επισημάνει αδυναμίες και κινδύνους στην εφαρμογή της.
Υποστηρίζει ότι η εξάλειψη των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε την
αρχική ιδέα δημιουργίας ενός συστήματος ελέγχου των κοινών συνόρων της Ευρώπης.

«Από εκεί ξεκίνησε αυτή η ιδέα και καταρτίστηκε το πρώτο σχέδιο του Σένγκεν
ανάμεσα σε πολύ λίγες χώρες». Στη δεκαετία του ’80, όταν έγινε το πρώτο
σχέδιο, ο κ. Σημίτης ήταν επίτροπος για την προστασία των δεδομένων στη
Γερμανία και, όπως δηλώνει ο ίδιος, «όταν το διάβασε πιστοποίησε ότι δεν
υπήρχε απολύτως καμία διάταξη για την προστασία του ατόμου, των προσωπικών
δεδομένων». «Διαπίστωσα ακριβώς αυτό που λένε τώρα στην Ελλάδα», τονίζει. «Γι’
αυτό άρχισα μια δημόσια συζήτηση στη Γερμανία και έξω από τη Γερμανία, στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, και το αποτέλεσμα ήταν να διορθωθεί το πρώτο κείμενο του
Σένγκεν. Έτσι, το σημερινό κείμενο περιέχει μια σειρά από διατάξεις που
προβλέπουν ακριβώς την προστασία του ατόμου. Ανάμεσα σ’ αυτές τις διατάξεις
περιέχεται και η αρχή ότι κανένα κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να
γίνει μέλος του Σένγκεν χωρίς να έχει γενικό νόμο για την προστασία των
προσωπικών δεδομένων και ειδικά μια ανεξάρτητη αρχή η οποία να ελέγχει εάν και
κατά πόσον εφαρμόζονται οι κανόνες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων γενικά».

Πρόσφατα η Βουλή ψήφισε τον νόμο για την προστασία του ατόμου από την
ηλεκτρονική επεξεργασία πληροφοριών, οι διατάξεις του οποίου, ωστόσο, κατά την
ομολογία του υπουργού Δικαιοσύνης, κ. Ευάγγελου Γιαννόπουλου, είναι ατελείς,
ενώ δεν έχει καν συσταθεί η ανεξάρτητη διοικητική αρχή που θα ελέγχει τη
διακίνηση των πληροφοριών. Και αυτή η «ειδικευμένη προστασία έχει παραμεληθεί
στην Ελλάδα», όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο κ. Σημίτης.

Από τη θεσμική αυτή θωράκιση εξαρτάται απολύτως και η προστασία του πολίτη,
γιατί, όπως εξηγεί ο κ. Σημίτης, «η Σένγκεν είναι μία περίπλοκη συνθήκη»:

­ Πρώτο, προβλέπει σε ορισμένες περιπτώσεις ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στα
κράτη-μέλη. Εάν και κατά πόσον οι πληροφορίες θα δοθούν σε άλλο κράτος
εξαρτάται απολύτως από τον εσωτερικό νόμο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

­ Δεύτερο, ο πολίτης στην Αθήνα διατηρεί απολύτως τα δικαιώματα που έχει
σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο. Άρα το δικαίωμα της πρόσβασης που έχει σύμφωνα
με τον ελληνικό νόμο.

­ Και το τρίτο, η ελληνική αρχή όταν συσταθεί θα συμμετέχει στην αρχή η οποία
ελέγχει το Σένγκεν.

Η ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Στο σημείο αυτό αξίζει να τονισθεί και πάλι το γεγονός ότι στη χώρα μας δεν
έχει συσταθεί καμία τέτοια αρχή από την «ανεξαρτησία και την προθυμία της
οποίας εξαρτάται», όπως υπογραμμίζει ο κ. Σημίτης, «η προστασία του πολίτη,
ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σ’ ένα σύστημα με το οποίο η
Αστυνομία θα συγκεντρώνει δεδομένα και θα τα κάνει ό,τι θέλει». Η αποτροπή
αυτού του κινδύνου, που δημιουργεί η Συνθήκη του Σένκεν, εναπόκειται στη
λειτουργία του οργάνου ελέγχου, το οποίο δεν πρέπει απλώς να ελέγχει ποιες
πληροφορίες φεύγουν, αλλά «τι γίνεται αφού δοθούν αυτές οι πληροφορίες,
δεδομένου ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν μόνο για ορισμένο χρονικό διάστημα»,
υποστηρίζει ο κ. Σημίτης. Και προσθέτει: «Η Σένγκεν παρουσιάζει προβλήματα για
το γεγονός ότι χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση. Χρειάζεται ανθρώπους οι οποίοι
διαρκώς πρέπει να ρωτάνε τι έγιναν, πού βρίσκονται τα στοιχεία, εάν
εξαλείφθηκαν. Θέλει διαρκή παρακολούθηση».