ΑΥΤΟΙ

… έχουν περάσει, αλλά μήπως ήταν φωτός; Και όμως, οι Ρώσοι θυμήθηκαν τον
Ματίας Ρουστ. Τύπος και τηλεόραση γέμισαν αναμνήσεις: Πώς το Γερμανάκι
πιλοτάριζε πεντέμισι ώρες ένα Τσέσνα απ’ το Ελσίνκι ως τη Μόσχα, πώς
προσγειώθηκε στην Κόκκινη Πλατεία, πλάι στο Κρεμλίνο, πώς οι Μοσχοβίτες
κοίταζαν εμβρόντητοι αυτόν τον «τρελό ή πράκτορα», και πώς πολλοί μιλούσαν ήδη
για κουρέλιασμα του μεγαλείου της ΕΣΣΔ. Ο Γκορμπατσώφ, έξαλλος, απέλυσε τότε
δέκα στρατηγούς και τον υπουργό Άμυνας. Ακολούθησαν αλληλοκατηγορίες,
καγχασμοί, ψίθυροι για «δάκτυλο του ΝΑΤΟ» ­ και καταδίκη, βέβαια, του Ματίας
σε 4 χρόνια φυλακή. (Χάρη στα δάκρυα της μητέρας του, βγήκε τελικά σε 16
μήνες). Τώρα, η «Κομσομόλσκαγια Πράβδα» ξαναβρήκε τον Ματίας και τον κάλεσε
πανηγυρικά στη Μόσχα. Πάντα πρωτότυπος, ο ήρωάς μας ζήτησε 40.000 δολάρια.
Αλλά όταν του είπαν πως δεν είχαν, δέχτηκε να πάει δωρεάν. Και με αεροπλάνο
της γραμμής.

… επιστήμονες πιστεύουν στον Θεό σε ποσοστό 40%, σύμφωνα με στατιστική των
ιστορικών Εντ Λάρσον και Λάρρυ Ουΐδαμ, καθηγητών στη Γεωργία και στο Σηάτλ.
Αξιοπρόσεκτο είναι ότι και το 1916, σε παρόμοια μελέτη του ψυχολόγου Τζέημς
Λιούμπα, το ποσοστό των θρήσκων πανεπιστημιακών στις ΗΠΑ εμφανιζόταν το ίδιο:
40%. Μικροδιαφορές παρατηρούνται μόνο κατά ειδικότητα: Οι πιο άθεοι, πριν από
80 χρόνια, ήταν οι βιολόγοι. Σήμερα είναι οι φυσικοί και αστρονόμοι. Οι
ευλαβέστεροι όμως είναι οι ίδιοι ­ και τότε και τώρα: οι μαθηματικοί. Ο
Λιούμπα προφήτευε ότι σύντομα όλοι οι επιστήμονες θα γίνονταν άθεοι.
Υπότιμούσε άραγε τον ανθρώπινο ψυχισμό, ή μήπως υπερτιμούσε την ικανότητα της
επιστήμης να καλύψει όλες τις ανάγκες του ανθρώπου;

… που νοσηλεύεται με καρδιά στη Νέα Υόρκη, υπήρξε συχνά ένα μεγάλο Όχι.
Άρχισε αρνούμενος το ίδιο του το όνομα. Άτομο της ιδιότυπης εκείνης κάστας που
αποτελούν στην Αμερική οι Εβραίοι διανοούμενοι, ο Ρόμπερτ Τσίμμερμαν έγινε
Μπομπ Ντύλαν από θαυμασμό για τον Ντύλαν Τόμας, τον μεγάλο Ουαλλό που πέθανε
39 χρονών. Κατόπιν, ο Μπομπ θ’ αρνιόταν και τον συντηρητισμό, τις λογικές της
εξουσίας, τον πόλεμο στο Βιετνάμ και, τέλος, ακόμη και τον εαυτό του. Σε μια
συνέντευξη το ’65, τον ρώτησαν αν έχει κάποια φιλοσοφία για τον κόσμο:
«Αστειεύεστε; ­ είπε. ­ Εμένα ο κόσμος δεν με χρειάζεται. Είμαι και κοντός».
Τα 60.000.000 των δίσκων που πούλησε τον διέψευσαν. Όπως γράφει στην αγγλική
«Μαίηλ» ο βιογράφος του, Πάτρικ Χάμφρις, «αν ο Έλβις εφεύρε το ροκ και οι
Μπητλς το πούλησαν στην υφήλιο, ο Ντύλαν είναι αυτός που του έδωσε συνείδηση».

… στη συναυλία, αλλά και συχνά αναχωρητής, ερμητικός, ο δημιουργός του
«Blowing in the Wind» ξανάδωσε στη μουσική τον λόγο ­ κάτι που είχε σχεδόν
χαθεί ­ περνώντας έτσι στη χορεία όλων εκείνων που, όπως η Μπαέζ, ο Μπρασσένς
ή ο Μπρελ, δημιουργούσαν τραγούδια που μπορούσες και να τα προφέρεις, όχι μόνο
να τα σφυρίζεις. Και ακόμη να τα χρησιμοποιήσεις για μάχη. «Τι είναι για σένα
μουσική διαμαρτυρίας;» ρώτησαν κάποτε τον Ντύλαν. «Είναι να τραγουδάς όταν δεν
θέλεις να τραγουδήσεις», είπε. Το ΄89, είχε πει μελαγχολικά: «Τρώμε ακόμη τα
ψίχουλα απ’ το τραπέζι των sixties. Τότε, τα βλέπαμε όλα ηρωικά, μοιραζόμαστε
μύθους και ιδέες. Τώρα, μοιραζόμαστε τα Μακντόναλντς και την Ντίσνεϋλαντ».