«Γκρίζο» σύμφωνο φιλίας

Αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία σε «130 βραχονησίδες και νησάκια»
του Αιγαίου η Άγκυρα, συνεχίζοντας τις προκλήσεις της κατά της Ελλάδας σε μία
εποχή, μάλιστα, που γίνεται προσπάθεια από Ευρώπη και ΗΠΑ για την επίτευξη
μιας ελληνοτουρκικής προσέγγισης.

ΤΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ προθέσεις της τουρκικής πλευράς αποκάλυψε με συνέντευξή του
στον τηλεοπτικό σταθμό Antenna και στον δημοσιογράφο Ν. Μεγγρέλη ο πρόεδρος
της Τουρκίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, ο οποίος ναι μεν κράτησε χαμηλούς τόνους στις
διατυπώσεις του, αλλά δεν απομακρύνθηκε καθόλου από τις πάγιες βλέψεις της
Άγκυρας στο Αιγαίο.

Ο κ. Ντεμιρέλ δηλώνει ότι η κυριότητα 130 νησιών του Αιγαίου είναι «ανοιχτή»
και κατηγορεί την Ελλάδα ότι προσπαθεί να τα εποικίσει.

Ο Τούρκος πρόεδρος προτείνει ένα σύμφωνο καλής γειτονίας και συνεργασίας αλλά
δεν προχωράει ξεκάθαρα στην άρση της απειλής πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα
επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια.

Ακόμη αναγνωρίζει μεν τη Συνθήκη της Λωζάννης, αλλά υποστηρίζει ότι υπάρχουν
παραβιάσεις της στο θέμα της μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης.

Τέλος ο κ. Ντεμιρέλ, στο πρώτο μέρος της συνέντευξης που προβλήθηκε χτες από
τον Antenna, χωρίς να αποκλείει την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης
για την υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο, ζητεί προηγουμένως να υπάρξει πολιτικός
διάλογος ανάμεσα στις δύο πλευρές. Διάλογος ο οποίος, όπως λέει ο κ. Ντεμιρέλ,
πρέπει να επετακθεί σε όλες τις ελληνοτουρκικές διαφορές για όλα τα θέματα συγχρόνως.

Ο Θ. ΠΑΓΚΑΛΟΣ

Ο υπουργός Εξωτερικών Θ. Πάγκαλος όταν ρωτήθηκε ­ πριν από την προβολή της
συνέντευξης ­ για το σύμφωνο φιλίας που προτείνει ο κ. Ντεμιρέλ, απάντησε:
«Εάν το σύμφωνο μη επίθεσης είναι η εγκατάλειψη του casus belli, τότε αυτό
είναι μία σημαντική πρόοδος. Εάν το σύμφωνο μη επίθεσης περιλαμβάνει ένα άρθρο
που λέει ότι δεν θα γίνει επίθεση εφόσον τα πράγματα θα μένουν όπως είναι,
τότε θα πρόκειται για την επαναδιατύπωση του casus belli, πράγμα το οποίο
είναι απαράδεκτο και η Ελλάδα δεν το αποδέχεται».

«ΓΚΡΙΖΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ»

Αποσπάσματα της συνέντευξης του κ. Ντεμιρέλ στον Antenna έχουν ως εξής:

Antenna: Όσον αφορά τις λεγόμενες, κατ’ εσάς, γκρίζες
περιοχές, που είναι ένα άλλο σημείο τριβής…

Ντεμιρέλ: Πιστεύω ότι υπάρχουν γκρίζες περιοχές, που λέγονται
βραχονησίδες, αλλά και το πρόβλημα των γκρίζων περιοχών πρέπει να λυθεί
ανάμεσα στις χώρες μας. Πρέπει να συζητηθεί και να λυθεί. Είμαστε πρόθυμοι να
κάνουμε διάλογο.

Antenna: Γιατί όμως αυτό το θέμα εμφανίσθηκε το 1996 με την κρίση
των Ιμίων;1

«ΑΝΟΙΧΤΗ»…

Ντεμιρέλ: Αυτό το θέμα υπήρχε πάντα. Υπήρχε στη δεκαετία του ’50, ακόμα
και στη δεκαετία του ’30 και αργότερα. Όταν μία μέρα η Ελλάδα άρχισε να
καταλαμβάνει αυτές τις βραχονησίδες και τα νησιά, να εποικίζει αυτά τα νησιά,
τότε προέκυψε. Αν η Ελλάδα δεν είχε προχωρήσει στον εποικισμό αυτών των
νησιών, δεν είναι ακριβώς νησιά, είναι νησάκια, περίπου 130 βραχονησίδες και
νησάκια. Κατά τη γνώμη μας η κυριότητα αυτών των νησιών είναι ανοιχτή.

Antenna: Γιατί δεν έχει καταστήσει σαφές ως τώρα η Τουρκία ποια
νησιά θεωρεί ότι ανήκουν στις λεγόμενες «γκρίζες περιοχές»;

Ντεμιρέλ: Πιστεύω ότι η Τουρκία τα γνωρίζει. Αν κάποιος θέλει να μάθει
ποια είναι, σίγουρα η Τουρκία θα τα ανακοινώσει.

ΠΕΡΙ 12 ΜΙΛΙΩΝ

Όταν μάλιστα ο κ. Ντεμιρέλ ερωτάται για το αν η Τουρκία απειλεί με πόλεμο την
Ελλάδα στην περίπτωση που υπάρξει από ελληνικής πλευράς επέκταση των χωρικών
υδάτων στα 12 μίλια, ο κ. Ντεμιρέλ απαντά:

«Αυτό δεν είναι καινούργιο. Υπάρχει αρκετά χρόνια. Η αλήθεια είναι πως αυτό
που προσπαθεί να πει η Τουρκία είναι ότι είναι ζωτικής σημασίας για τη χώρα
μας αν γίνει το Αιγαίο λίμνη της Ελλάδας. Αυτό το συζήτησα το 1975 στο Βέλγιο
με τον τότε πρωθυπουργό, τον κ. Καραμανλή. Αν γίνει το Αιγαίο λίμνη της
Ελλάδας, τότε η Τουρκία δεν θα έχει τη δυνατότητα να βγει στις ανοικτές
θάλασσες. Σε αυτή την περίπτωση τι θα πρέπει να κάνει η Τουρκία; Η Τουρκία
δίνει έμφαση σε αυτό γιατί είναι πολύ σημαντικό.

Antenna: Αυτό όμως τραυματίζει τις σχέσεις των δύο χωρών όταν
λέτε πως θα «κάνουμε πόλεμο». Είναι πολύ δύσκολο στην
άλλη πλευρά να κάνει κινήσεις καλής θέλησης.

Ντεμιρέλ: Όταν μιλάμε για πόλεμο, ο πόλεμος είναι κάτι πολύ δύσκολο και
εκτός αυτού έχουμε αναφέρει πολλές φορές πως δεχόμαστε να λύσουμε τα
προβλήματα με διάλογο, με ειρηνικά μέσα και ειρηνικό τρόπο. Πρέπει να το
λάβετε και αυτό υπόψη σας. Η Τουρκία δεν μπορεί να αποσύρει τις διεκδικήσεις
της για την αιγιαλίτιδα ζώνη. Αν επεκτείνετε τα χωρικά σας ύδατα από 6 σε 12
μίλια, τότε η Τουρκία δεν θα έχει πρόσβαση στη θάλασσα.

Antenna: Δεν νομίζω ότι υπάρχει πρόθεση από την ελληνική πλευρά να
κάνει το Αιγαίο ελληνική λίμνη.

Ντεμιρέλ: Το αποφάσισε και η δική σας Βουλή.

Antenna: Αυτό το δικαίωμα το έδωσε το Διεθνές Δίκαιο.

Ντεμιρέλ: Ίσως, αλλά το περάσατε. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι πως
αυτό το θέμα ή οποιοδήποτε άλλο δεν θα τα χρησιμοποιήσουμε για να
χειροτερέψουμε το πρόβλημα. Αυτό που λέμε είναι πως πρέπει να τα συζητήσουμε
όλα. Όλα τα θέματα που μας αφορούν, αλλά όχι ένα – ένα…