ΠΡΟΣΩΠΑ Μια ανησυχητική φυσιογνωμία

Άνθρωπος με αρχές και ισχυρή προσωπικότητα, όπως λένε οι φίλοι του, ή
βάναυσος, άπληστος και τυραννικός, όπως λένε οι επικριτές του; Λοράν Καμπίλα,
ένας άνθρωπος με πολλά πρόσωπα.

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ Καμπίλα παραμένει ένα μυστήριο, καθώς οι πληροφορίες γι’ αυτόν
είναι ελλιπείς και εν πολλοίς αντιφατικές. Οι επαναστατικές ρίζες του φτάνουν
ως τη δεκαετία του 1950, ωστόσο δεν έχει ξεκαθαριστεί πόσο σημαντικός ήταν ο
ρόλος του στις διάφορες εξεγέρσεις του Ζαΐρ· η πολιτική φιλοσοφία του ήταν επί
πολλές δεκαετίες μαρξιστική, ωστόσο τώρα υιοθετεί την ελεύθερη αγορά και τη
δημοκρατία για το Ζαΐρ· επιπλέον, έχει κατηγορηθεί για αυταρχισμό ως ηγέτης
ενός μικρού θυλάκου, ωστόσο επαινέθηκε η συμπεριφορά του προς τους Ζαϊρινούς
στις περιοχές που καταλάμβαναν οι αντάρτες του, τους επτά τελευταίους μήνες.
Πενήντα έξι ετών σήμερα, ο Καμπίλα ήταν σύμμαχος του Πατρίς Λουμούμπα, του
πρώτου πρωθυπουργού του ανεξάρτητου Ζαΐρ, και μετά την ανατροπή και τη
δολοφονία του συμμετείχε το 1963-64 με τους Λουμουμπιστές στην εξέγερση του
Στάνλεϊβιλ (το σημερινό Κισανγκάνι), η οποία συνετρίβη από τον Μομπούτου.
Επανεμφανίσθηκε επικεφαλής του μαρξιστικού Λαϊκού Επαναστατικού Κόμματος και
δημιούργησε ένα θύλακο στο ανατολικό άκρο της επαρχίας Κίβου, όπου έζησε
κυβερνώντας τον λαό Μπέμπε χωρίς να ενοχληθεί από το κράτος του Μομπούτου.

Ένας ζαϊρινός συγγραφέας τον είχε χαρακτηρίσει τότε τον Καμπίλα «τυπικό
αφρικανό πολέμαρχο» και πολλοί Μπέμπε αφηγούνται πώς ζούσε από τον κόπο τους,
εκμεταλλευόμενος τον χρυσό της περιοχής. «Δεν είναι απελευθερωτής. Είναι ένας
δικτάτορας, χειρότερος από τον Μομπούτου», λέει ένας διανοούμενος Μπέμπε. «Η
χειρότερη ανάμνηση των Μπέμπε από τον Καμπίλα», λέει ένας πρώην σύμμαχός του,
«είναι ότι έκαιγε ζωντανούς εχθρούς και αντιπάλους του» ­ μια καταγγελία που
διατυπώθηκε από διάφορες πηγές, αλλά δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτεί. Ο
Καμπίλα κατηγορείται επίσης ότι κέρδισε πολλά χρήματα πουλώντας τον χρυσό των
Μπέμπε, αρκετά για να διατηρεί δύο μεγάλα σπίτια στο Νταρ ες Σαλαάμ και ένα
στην Ουγκάντα.

Πάντως ο λαός έμεινε μαζί του και οι φίλοι του τον περιγράφουν ως άνθρωπο
ακέραιο, με αρχές και ισχυρή προσωπικότητα. Οφείλει, λένε, την περιουσία του
όχι στη διαφθορά αλλά στη συνετή διαχείριση και ουδέποτε συμβιβάστηκε με τον
Μομπούτου και το καθεστώς του. Ωστόσο ο Καμπίλα έφτασε τώρα στην εξουσία στο
Ζαΐρ χάρη στους μαχητές Τούτσι (Ζαϊρινούς και Ρουαντέζους), οι οποίοι δεν
εκπροσωπούν παρά μία μόνο από τις πολλές φυλές που αποτελούν την τεράστια αυτή
χώρα. Και το να καταλάβεις την εξουσία είναι κάτι, αλλά το να την
διαχειριστείς, και μάλιστα δημοκρατικά, είναι κάτι άλλο.