Η Νάπολι και η Ελλάδα του Ίντερνετ

Και τώρα που τελειώσαμε με τα σκουπίδια, θυμήθηκα ξαφνικά τη Νάπολι. Πώς έτσι;
θα αναρωτηθεί, και με το δίκιο του, κανείς. Ο συνειρμός αυτός παραπέμπει στη
χολέρα. Ακριβώς γι’ αυτό. Επειδή δεν απέφυγα κι εγώ αυτόν τον συνειρμό, θέλησα
σήμερα να σας μιλήσω γι’ αυτή την πολιτεία σύμβολο της αντίστασης στη νέα
Ευρώπη που θέλουν να κατασκευάσουν οι χαρτογιακάδες του Μάαστριχτ.Η ΝΑΠΟΛΙ
σήμερα είναι η ελπίδα της Ευρώπης, γιατί δεν έχασε τον πολιτισμό της που είναι
συνυφασμένος με τις δυστυχίες της. Σήμερα η Νάπολι αποτελεί το μοντέλο του
Νότου ­ με ­ πρόσωπο απέναντι στον απρόσωπο Βορρά. Σήμερα στη Νάπολι
ξαναβρίσκει κανείς μια γεύση αυθεντικότητας που τόσο λείπει από τον
κομπιουταρισμένο χρόνο. (Όπως λέγαμε και άλλοτε: βρίσκει μια ντομάτα με γεύση ντομάτας).

Μήπως αυτό οφείλεται στους Έλληνες που πριν από δύο χιλιάδες εφτακόσια χρόνια
την ίδρυσαν; Σίγουρα το ότι ο σπόρος υπήρξε ελληνικός παίζει κάποιο σημαντικό
ρόλο. Έχει αποδειχθεί ότι όπου υπήρξε σπέρμα των προγόνων μας, το σπέρμα αυτό
φτούρησε, δεν αλλοτριώθηκε, εκτός ίσως παρά μέσα στον ίδιο του τον τόπο.
Μασσαλία, Βαρκελώνη, Νάπολι ­ πολιτείες που ίδρυσαν οι Έλληνες ­ αποτελούν
ακόμα εστίες αναποφλοίωτου χυμού.

Αν από τους Έλληνες οι Ναπολιτάνοι κληρονόμησαν την περιπαικτικότητα κι από
τους Ισπανούς κατακτητές το περιπαθές, ακόμα και την καμόρα ­ από το αραβικό
kumar, δηλαδή το κουμάρι ­ ωστόσο ποτέ δεν πόδησε στην πολιτεία τους η Ιερά
Εξέταση, πράγμα πρωτοφανές για την εποχή εκείνη.

«Είναι η πραγματική πρωτεύουσα της Ιταλίας, γράφει τον περασμένο αιώνα ο
Στεντάλ. Όλες οι άλλες πόλεις, ακόμα και η Ρώμη, μοιάζουν με ενισχυμένες Λυών».

Τι κάνει όμως σήμερα την πόλη αυτή να αποτελεί τρόπον τινά μοντέλο για τους
απογοητευμένους Μααστριχάνθρωπους; Εκείνο νομίζω που την χαρακτήριζε άλλοτε κι
εξακολουθεί να την χαρακτηρίζει είναι η γαστρονομική της αυτάρκεια, (τα
γαλακτερά τυριά γνωστότερα ως «μπούφαλα» πέρασαν με την επωνυμία της, όπως και
η δική μας φέτα, στην ΕΟΚ), η αγάπη της για την μεταμφίεση με την περιώνυμη
«πουλτσινέλα» της Κομέντια ντελ Άρτε, (στα καθ’ ημάς ο Καραγκιόζης ή καλύτερα
ο φασουλής) και η μουσική της παράδοση, εννοώντας κυρίως την κλασική της
εκδοχή και όχι την καντσονετίστικη.

Από την Νάπολι πέρασαν όλοι, από τον Χάσε, τον Χάιδν, τον Μπαχ, τον Γκλουκ,
τους δικούς της καστράτι (Καφαρέλι και Φαρινέλι) γνώρισε ο νεαρός Μότσαρτ,
εκεί έγραψαν ο Ροσίνι, ο Ντονιζέτι, εκεί ακόμα το άγαλμα του Μπελίνι είναι
συνώνυμο του δικού μας Κολοκοτρώνη.

Το θέατρό της, το Σαν Κάρλο, χτίστηκε σαράντα χρόνια πριν από τη Σκάλα του
Μιλάνου και πενήντα χρόνια πριν από το «Φενίτσε» της Βενετίας από τον
αρχιτέκτονα Μεντράνο, που τον ξέρουμε δυστυχώς μόνο ως περιοδεύον τσίρκο. Μα
το San Carlo και σήμερα έχει την ίδια σπουδαιότητα που είχε άλλοτε.

Και βέβαια το ερώτημα είναι: προς τι το εγκώμιον αυτό της Νεαπόλεως; Σε τι
αποσκοπεί; Στο διήγημα του Βιζυηνού «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως» υπήρχε ένα
δράμα. Σε αυτό το κείμενο τι δράμα κατοικεί;

Τίποτα περισσότερο ή λιγότερο, αγαπητοί αναγνώστες, από αυτά που διαβάζουμε
συχνά περί της πληροφορικής επανάστασης. Όπως στο τελευταίο βιβλίο του Μάικλ
Δερτούζου, (Έλληνα από το Κολωνάκι) που σε τηλεφωνική του επαφή με το «Βήμα
της Κυριακής» λέει στον συνεργάτη της εφημερίδας Δημήτρη Μητρόπουλο, τα εξής
ωραία: «Η Ελλάδα μπορεί σε έναν ή δύο αιώνες να μετατραπεί από φυσικά δεμένη
χώρα της Μεσογείου στο ελληνικό δικτυωτό έθνος. Οι μισοί Έλληνες που
βρίσκονται εντός συνόρων με τους άλλους μισούς που βρίσκονται στην Αμερική,
στην Αυστραλία ή στην Ευρώπη μπορούν να φτιάξουν ένα δίκτυο και να δυναμώνουν
όλοι μαζί το έθνος μας. Γιατί όχι;».

Για τη γενιά τη δική μου που μαρτύρησε για τις «δικτυωτές κάλτσες» μιας
«λαμπράκισσας» (αιωνία του η μνήμη, σαν μεθαύριο κλείνουν 34 χρόνια που τον
σκότωσαν) ως τη σημερινή γενιά που ψάχνει για «δικτυωτό έθνος», (δηλαδή έθνος
μέσω Ίντερνετ) υπάρχει κάποια διαφορά.

Και συνεχίζει ο Μάικλ αυτός (σαν τον άλλον Μάικλ, τον αρχάγγελο εννοώ): «Όταν
ήμουν παιδί περνούσα σχεδόν κάθε Κυριακή στους πλημμυρισμένους από κόσμο
δρόμους στο Μοναστηράκι, όπου άνθρωποι πωλούσαν, αγόραζαν ή αντήλασσαν πάσης
φύσεως αγαθά. […] Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι ήταν φιλικοί και ομιλητικοί,
συζητώντας επί παντός επιστητού πριν και μετά το παζάρεμα.

Συγκροτούσαν μια κοινότητα που υπερέβαινε την εμπορική της υπόσταση.

Δεν υπήρχε κεντρική εξουσία: οι συμμετέχοντες είχαν άμεσο έλεγχο των
ενδιαφερόντων και των ασχολιών τους. Μου φαίνεται φυσικό και αναπόφευκτο ότι ο
μελλοντικός κόσμος των δικτύων και των υπολογιστών θα είναι σαν το αθηναϊκό
Μοναστηράκι ­ μόνο που, αντί για υλικά αγαθά, αντικείμενο συναλλαγής θα είναι
τα πληροφοριακά αγαθά».

Θα καταλάβατε πιστεύω γιατί κι εγώ σήμερα αποφάσισα να ασχοληθώ με τη Νάπολι
της Ιταλίας. Γιατί, κατά τη γνώμη μου, η πολιτεία αυτή που ανέτρεψε όλα τα
δεδηλωμένα, που κατάργησε την τηλεόραση και το Ίντερνετ, πρέπει να ανακηρυχθεί
πρωτεύουσα της μη εικονικής πραγματικότητας.