ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΠΟΥΤΣΗΣ Καμπανάκι για τον κοινωνικό διάλογο

Η προετοιμασία του κοινωνικού διαλόγου στην Ελλάδα «δεν έγινε με τον
καλύτερο τρόπο», λέει ο επίτροπος Χρήστος Παπουτσής, προειδοποιώντας παράλληλα
ότι «η ευελιξία στην αγορά εργασίας δεν πρέπει να θεωρηθεί πανάκεια».

ΕΧΟΝΤΑΣ κάνει σαφές ότι είναι «πολιτικός» επίτροπος ­ και όχι
«τεχνοκράτης» επίτροπος ­ ο κ. Παπουτσής προσπαθεί να εμποδίσει τα καθήκοντά
του στην Κομισιόν να γίνουν αιτία να αποκοπεί από την ελληνική πολιτική
πραγματικότητα. Ωστόσο, τα «σκληρά» λόγια των προσυνεδριακών ημερών του ΠΑΣΟΚ
μοιάζουν να ανήκουν στο παρελθόν ­ χωρίς να σημαίνει ότι… ο επίτροπος δεν
έχει άποψη.

Επισημαίνει, έτσι, την ανάγκη να υπάρξει διασφάλιση των κονδυλίων του
λεγόμενου Α’ Πακέτου Σαντέρ πριν από τη λήξη της Διακυβερνητικής.

«Στάση ισορροπίας» επιλέγει ο Χρήστος Παπουτσής όταν τον ρωτούν για τον
κοινωνικό διάλογο και τα 19 σημεία που έδωσε στη δημοσιότητα η κυβέρνηση:

«Χωρίς αμφιβολία, δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τα σημερινά προβλήματα της
ελληνικής οικονομίας και της κοινωνίας ξεκομμένα από τις διεθνείς και τις
ευρωπαϊκές εξελίξεις, ούτε μπορεί να αγνοούμε τα νέα δεδομένα.

Ο κοινωνικός διάλογος είναι μία διαδικασία που μπορεί να συμβάλει στην
επισήμανση των προβλημάτων, στην προβολή των διαφορετικών προσεγγίσεων και στη
σύγκλιση των απόψεων.

Η οικονομική ανάπτυξη και η κοινωνική ευημερία είναι υπόθεση όλων. Είναι
αναγκαίος, λοιπόν, ο κοινός προβληματισμός, αλλά θα έλεγα και η κοινή ευθύνη.
Γιατί ευθύνη δεν έχουν μόνον οι κυβερνήσεις. Έχουν και οι εργαζόμενοι και οι
επιχειρηματίες, αλλά και πολίτες αυτής της κοινωνίας».

Ωστόσο, προσθέτει ο κ. Παπουτσής, «δυστυχώς, η προετοιμασία αυτής της
διαδικασίας στην Ελλάδα δεν έγινε με τον καλύτερο τρόπο. Ορισμένοι, μάλλον,
βιάστηκαν να εκφράσουν ακραίες, φιλελεύθερες θέσεις, που στην Ευρώπη δεν
γίνονται αποδεκτές ούτε από τα Σοσιαλδημοκρατικά ούτε από τα
Χριστιανοδημοκρατικά Κόμματα.

Και αυτό δημιούργησε φόβους και ανησυχίες. Χαίρομαι που ο Πρωθυπουργός
ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν εκ των προτέρων αποφάσεις και ότι στόχος είναι
ένας ουσιαστικός και ειλικρινής διάλογος με όλους τους φορείς της παραγωγικής
διαδικασίας. Αυτό, άλλωστε, σημαίνει κοινωνικός διάλογος».

Η ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ιδιαιτέρως επιφυλακτικός είναι ο Έλληνας επίτροπος στο ζήτημα της περίφημης
ευελιξίας στην αγορά εργασίας:

«Η ευελιξία στην αγορά εργασίας δεν πρέπει να θεωρηθεί πανάκεια για την
ανεργία, ούτε εγγύηση για την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη. Και αυτό
υποστήριξα και στην πρόσφατη συζήτηση που είχαμε γι’ αυτό το θέμα στην
Επιτροπή. Πρέπει να μελετήσουμε την ευρωπαϊκή εμπειρία, που δεν ήταν σε όλες
τις περιπτώσεις θετική. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, όπου εφαρμόστηκε αυτή
η ευελιξία είχαμε ελάχιστη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, χωρίς να έχουμε
αύξηση των θέσεων απασχόλησης.

Την ώρα που δίνουμε τη μάχη στην Ευρώπη για την οικονομική και κοινωνική
συνοχή, πρέπει ταυτόχρονα να προωθούμε την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής στη
χώρα μας».

ΤΑ ECU ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Εσχάτως, πολύς λόγος γίνεται για το… επερχόμενο Α’ Πακέτο Σαντέρ ­ και το
ύψος των κονδυλίων που θα λάβει η Ελλάδα, το οποίο κυβερνητικές πηγές εκτιμούν
σε κάτι λιγότερο από 17 εκατ. ECU. Ο Χρήστος Παπουτσής, σπεύδει να… βάλει
φρένο στην υπεραισιοδοξία ­ και εξηγεί:

«Βρισκόμαστε ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Αυτή τη στιγμή οι υπηρεσίες μας
επεξεργάζονται ορισμένα σενάρια. Η συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή
προβλέπεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του Ιουλίου. Στη συνέχεια θα υποβάλουμε
την πρότασή μας στο Συμβούλιο, όπου οι κυβερνήσεις θα λάβουν τις τελικές αποφάσεις.

Αυτή την περίοδο έχουμε ξεκινήσει μια ευρύτερη συζήτηση υπό τον γενικό τίτλο
Agenda 2000. Μία συζήτηση κρίσιμη, καθώς αφορά το μελλοντικό δημοσιονομικό
πλαίσιο της Κοινότητας, το μέλλον των Διαρθρωτικών Ταμείων και της Κοινής
Αγροτικής Πολιτικής.

Δηλαδή, μέσα από αυτήν τη συζήτηση επιχειρούμε να δώσουμε μια απάντηση για το
πώς θα καλυφθεί το κόστος της διεύρυνσης, αλλά και η κατάλληλη προετοιμασία
των κρατών αυτών για την ένταξή τους στην Ένωση.

Και αυτό, με δεδομένη την απροθυμία των κυβερνήσεων των κρατών-μελών να
συμφωνήσουν σε μία αύξηση των ιδίων πόρων του Κοινοτικού Προϋπολογισμού.

Είναι προφανές, λοιπόν, ότι οι αναγκαίοι πόροι για τη διεύρυνση θα αναζητηθούν
από την αναδιανομή του υπάρχοντος Κοινοτικού Προϋπολογισμού και, φυσικά, μέσα
από την επιβολή αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας και κανόνων λειτουργίας
των Διαρθρωτικών Ταμείων της Κοινότητας.

Πρέπει να σας πω όμως ότι είναι ιδιαίτερης πολιτικής βαρύτητας η δήλωση του
προέδρου Σαντέρ, εδώ στην Αθήνα, για την ανάγκη συνέχειας των πολιτικών της
Οικονομικής και Κοινωνικής Συνοχής, μέσα από την υποστήριξη των Διαρθρωτικών Ταμείων».

ΚΑΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Και ο επίτροπος συνοψίζει:

«Τίποτε δεν είναι εύκολο και δεδομένο. Ούτε το πλαίσιο εφαρμογής ούτε οι
διαθέσιμοι πόροι, που άλλωστε είναι αδύνατον να καθοριστούν από τώρα. Η
θριαμβολογία και η δημιουργία κλίματος εφησυχασμού δεν βοηθούν στην
αποτελεσματική και ουσιαστική διεκδίκηση. Μία διεκδίκηση που, κατά τη γνώμη
μου, πρέπει να περιλαμβάνει μία πολιτική δέσμευση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,
και το τονίζω αυτό, πριν από το τέλος της Διακυβερνητικής.

Όσοι πάλι σπεύδουν να εντάξουν στο πακέτο Σαντέρ από τώρα τα έργα που θα
χρηματοδοτηθούν, προσφέρουν κακές υπηρεσίες στον ορθολογικό σχεδιασμό. Έναν
σχεδιασμό που είναι αναγκαίος για τη μελλοντική αξιοποίηση αυτών των κονδυλίων
κατά τον καλύτερο τρόπο».

Βέβαια, αυριανή Ευρώπη δεν σημαίνει μόνο… αυριανά κονδύλια, μολονότι το
ελληνικό ενδιαφέρον είναι εύλογο. Η ολλανδική προεδρία φιλοδοξεί να υπογραφεί
η νέα συνθήκη της Ένωσης στη σύνοδο κορυφής του Άμστερνταμ ­ μέχρι στιγμής,
όμως, τα κρίσιμα ζητήματα, όπως επισημαίνει και ο κ. Παπουτσής, είναι ανοιχτά:

«Είναι αλήθεια ότι έχουμε πλέον εισέλθει στην τελική ευθεία των συζητήσεων της
Διακυβερνητικής Διάσκεψης. Τα μεγάλα θέματα όμως παραμένουν ανοιχτά.

Μέχρι σήμερα υπήρξε περισσότερο μία παρουσίαση των επιμέρους θέσεων. Τώρα,
βρισκόμαστε στην κρίσιμη φάση όπου επιχειρείται η σύνθεση των απόψεων.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ

Τα θέματα που απασχολούν τη Διακυβερνητική Διάσκεψη είναι πολλά. Η μελλοντική
φυσιογνωμία όμως της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα κριθεί κυρίως από την πολιτική
συμφωνία που θα επιτευχθεί σε τρία βασικά θέματα.

Στη θεσμική και δημοσιονομική προσαρμογή της Ένωσης εν όψει της διεύρυνσης.
Στην κατοχύρωση των πολιτικών που στοχεύουν στην απασχόληση και την κοινωνική
Ευρώπη, παράλληλα με την πορεία προς την ΟΝΕ.

Και φυσικά στις προϋποθέσεις ανάπτυξης μιας πραγματικής κοινής εξωτερικής
πολιτικής ασφάλειας.

Θα ήθελα όμως να επιμείνω ότι εν όψει της διεύρυνσης είναι ανάγκη να
κατοχυρωθεί το κοινοτικό κεκτημένο και η ισότιμη θεσμική συμμετοχή όλων των
κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό είναι βασικό. Αλλά, και πάλι δεν
αρκεί. Χρειάζεται να κατοχυρωθεί η συνέχεια των πολιτικών που στοχεύουν στην
οικονομική και κοινωνική συνοχή.

Δηλαδή των πολιτικών που δημιουργούν τους όρους και διασφαλίζουν την ισότιμη
παρακολούθηση της κοινής ευρωπαϊκής πορείας από όλα τα κράτη-μέλη».

ΟΙ «ΔΥΟ ΤΑΧΥΤΗΤΕΣ»

Ήδη από την έναρξη της Διακυβερνητικής Διάσκεψης, οι μικρές χώρες δεν έκρυψαν
τους φόβους τους για το ενδεχόμενο θεσμοθέτησης μιας Ευρώπης των «δύο
ταχυτήτων». Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι φόβοι αυτοί δικαιώθηκαν με την πρόταση
των μεγάλων της Ένωσης για «ευελιξία» στον τρόπο λήψης των αποφάσεων. Ο
Χρήστος Παπουτσής ακολουθεί μια πιο ψύχραιμη προσέγγιση ­ και πιο ρεαλιστική:

«Η αλήθεια είναι ότι και σήμερα υπάρχουν διαφοροποιημένα επίπεδα ολοκλήρωσης,
με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Τώρα
όμως προτείνεται η ευρύτερη θεσμοθέτηση αυτής της δυνατότητας διαφορετικών
επιπέδων συνεργασίας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτό είναι φυσικό
να δημιουργεί πολλές ανησυχίες.

Ωστόσο, ακόμα και αν τελικά οι κυβερνήσεις αποδεχθούν τη θεσμοθέτηση μιας
ρήτρας ευελιξίας, πιστεύω ότι θα πρέπει να υπάρχει σαφής ορισμός του πεδίου
εφαρμογής της με αυστηρά κριτήρια ενεργοποίησής της.

Η διαδικασία αυτή δεν πρέπει να ισχύσει στο λεγομενο κοινοτικό πυλώνα, που
αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δηλαδή στην εσωτερική αγορά,
την Κοινή Αγροτική Πολιτική, τις διαρθρωτικές και τις άλλες ευρωπαϊκές πολιτικές.

Κάτι τέτοιο θα υπονόμευε την ίδια την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, καθώς
θα οδηγούσε σε μια Ευρώπη a la carte και σε διάκριση ανάμεσα σε κράτη-μέλη
πρώτης και δεύτερης κατηγορίας.

Εάν όμως ισχύσει στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής καταλαβαίνετε,
πιστεύω, γιατί επιμένω ότι τα κριτήρια της εφαρμογής θα πρέπει να είναι πολύ
αυστηρά. Γιατι σε διαφορετική περίπτωση, θα είναι πολύ εύκολη η παράκαμψη ενός
κράτους-μέλους, που δεν θα συμφωνεί θεωρώντας ότι έχει ζωτικό εθνικό συμφέρον».

«ΤΟΛΜΗΡΗ διπλωματική κίνηση» χαρακτηρίζει ο Χρήστος Παπουτσής την απόφαση της
κυβέρνησης να ανταποκριθεί θετικά στην πρόταση της ολλανδικής προεδρίας για
συγκρότηση Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων Ελλάδας – Τουρκίας. Προειδοποιεί, ωστόσο,
ότι «θα ήταν ολέθριο» εάν από αυτήν οδηγηθούμε σε μια επίσημη καταγραφή των
τουρκικών αξιώσεων ως διαφορών των δύο χωρών: «Κατ’ αρχάς, πιστεύω ότι όλοι
συμφωνούμε με τη χρησιμότητα μιας εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία. Όπως
επίσης όλοι κατανοούμε την ανάγκη ενίσχυσης του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της
Τουρκίας. Ευρωπαϊκός προσανατολισμός όμως δεν σημαίνει μόνο οικονομική
συνεργασία. Σημαίνει αποδοχή από την ίδια την Άγκυρα του δρόμου της
Δημοκρατίας, του σεβασμού των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και του Διεθνούς Δικαίου.
Σημαίνει αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής από την Κύπρο. Σημαίνει
σεβασμό στις αξίες στις οποίες βασίζεται η ευρωπαϊκή κοινωνία. Δυστυχώς, μέχρι
στιγμής τουλάχιστον, δεν έχουμε έμπρακτη απόδειξη ότι η Άγκυρα έχει
εγκαταλείψει τη σταθερή στρατηγική της για ανατροπή του καθεστώτος του Αιγαίου
ούτε μία σαφή δήλωση ότι η Τουρκία σταματά την από χρόνια αμφισβήτηση των
Διεθνών Συνθηκών. Υπάρχει και η εμπειρία του παρελθόντος. Η Ελλάδα πολλές
φορές έδειξε τις καλές της προθέσεις. Προσπάθησε επανειλημμένα να οικοδομήσει
σχέσεις καλής γειτονίας και συνεργασίας, αλλά η Άγκυρα συστηματικά τις
εκμεταλλεύθηκε για να διευρύνει τις διεκδικήσεις της.

Δεν θέλω να προδικάσω αυτή τη διαδικασία που ξεκινά στο πλαίσιο της ολλανδικής
προεδρίας. Πιστεύω όμως ότι θα ήταν ολέθριο αν μέσα από αυτήν οδηγηθούμε σε
μία επίσημη καταγραφή των τουρκικών αξιώσεων ως διαφορών ανάμεσα στις δύο
χώρες και στη συνέχεια σε έναν νέο κύκλο πιέσεων και έντασης. Αυτό είναι κατά
τη γνώμη μου το κρισιμότερο σημείο σ’ αυτήν τη συζήτηση. Πρέπει να γίνει σαφές
προς την Προεδρία του Συμβουλίου ότι οι τουρκικές απόψεις που θα καταγραφούν
δεν πρέπει να θεωρηθούν de facto ως ελληνοτουρκικές διαφορές. Οπωσδήποτε, η
επιλογή της κυβέρνησης αποτελεί μια τολμηρή διπλωματική κίνηση. Αλλά μια
τέτοια κίνηση πρέπει να συνοδεύεται από σταθερές πολιτικές θέσεις, ενιαία
κυβερνητική φωνή και στάση. Πιστέψτε με, οι πολλαπλές κυβερνητικές ερμηνείες
και απόψεις γύρω από τις θέσεις και τις προθέσεις της κυβέρνησης σ’ αυτό το
θέμα δεν βελτιώνουν την εικόνα μας στις Βρυξέλλες, το αντίθετο μάλιστα».