Ο Ντιπ Μπλου νίκησε τον Κασπάροβ

ΤΗΝ ΗΤΤΑ με σκορ
3,5-2,5 γνώρισε ο Γκάρι Κασπάροβ στη μονομαχία του με τον υπολογιστή Ντιπ
Μπλου. Πρόκειται για μια ιστορική ήττα τόσο ως προς τη σχέση ανθρώπου –
μηχανής όσο και ως προς την καριέρα του ίδιου του Κασπάροβ. Είναι η πρώτη ήττα
του παγκόσμιου πρωταθλητή σε ματς, τουλάχιστον από την εποχή που κέρδισε το
παγκόσμιο πρωτάθλημα, το 1985. Ήττα την οποία δεν έμελλε να υποστεί από
άνθρωπο. Η πέμπτη παρτίδα παίχθηκε ξημερώματα Κυριακής με τον Κασπάροβ να έχει
τα λευκά (και το προβάδισμα της πρώτης κίνησης), να διεκδικεί τη νίκη, τελικά
όμως να αποδέχεται στην 49η κίνηση ότι η ισοπαλία ήταν αναπόφευκτη. Το σκορ
είχε διαμορωθεί σε 2,5-2,5. Στην παρτίδα που ξεκίνησε αργά χθες το βράδυ στη
Νέα Υόρκη, την τελευταία παρτίδα του ματς, οι ρόλοι ήταν αντεστραμμένοι. Ο
υπερυπολογιστής είχε τα λευκά και, όπως αποδείχθηκε, τον τελευταίο λόγο. Ο
παγκόσμιος πρωταθλητής έπαιξε πολύ άσχημα στο άνοιγμα, επιτρέποντας μια
θεωρητική παγίδα. Ο Ντιπ Μπλου θυσίασε ένα άλογο προκειμένου να εξασφαλίσει
ισχυρή επίθεση εναντίον του μαύρου βασιλιά. Κατάληξη ήταν η εγκατάλειψη της
θέσης ύστερα από 19 μόλις κινήσεις και μιάμιση ώρα παιχνιδιού. Μια αληθινή
καταστροφή για τον Κασπάροβ, που δεν άξιζε τέτοιο χτύπημα. Ο Γκάρι Κασπάροβ,
το 24ωρο ανάμεσα στην πέμπτη και τη χθεσινή έκτη παρτίδα, πρέπει να πέρασε τις
δυσκολότερες στιγμές της σκακιστικής του καριέρας από τότε που κέρδισε τον
παγκόσμιο τίτλο. Είναι η πρώτη φορά που ο Ρώσος παγκόσμιος πρωταθλητής
υποχρεωνόταν να παίξει την τελευταία παρτίδα ενός ματς γνωρίζοντας ότι
πρωταρχικό του μέλημα είναι να μην το χάσει. Κάτω από τέτοιες συνθήκες
ψυχολογικής πίεσης δοκιμάστηκαν αναπόφευκτα τα αποκαλούμενα και «ατσαλένια»
νεύρα του.

ΗΤΑΝ ΝΤΕΡΜΠΙ

Η πέμπτη παρτίδα είχε όλα τα
χαρακτηριστικά ενός «ντέρμπι». Οι δύο αντίπαλοι ξεκίνησαν παίζοντας γρήγορα. Ο
Κασπάροβ για τις πρώτες 15 κινήσεις, ξόδεψε 30 λεπτά και ο υπολογιστής 24. Για
τις επόμενες 10 κινήσεις όμως, ο Κασπάροβ σκέφτηκε μία ώρα και δύο λεπτά , ενώ
ο Ντιπ Μπλου μόλις έξι λεπτά. Δικαίως, βέβαια, σκεφτόταν πολύ ο Κασπάροβ,
καθώς η πίεση του υπολογιστή πάνω του αυξανόταν ραγδαία, κίνηση με την κίνηση.
Και πάνω που τα σύννεφα στις σκέψεις του Κασπάροβ μαύριζαν σε βαθμό
απειλητικό, ο υπολογιστής πρότεινε μία αλλαγή βασιλισσών (έξοδο δηλαδή και των
δύο βασιλισσών από τη σκακιέρα) που άλλαζε ριζικά τους όρους του παιχνιδιού. Ο
Κασπάροβ αισθάνθηκε πολύ πιο βολικά. Η παρτίδα εισήλθε σε φινάλε ευνοϊκό γι’
αυτόν. Γρήγορα απέκτησε ελεύθερο πιόνι που είχε σοβαρές πιθανότητες να
προαχθεί σε βασίλισσα. Η παρτίδα φάνηκε να γέρνει προς το μέρος του Γκάρι,
ωστόσο το κομπιούτερ δεν είχε πει την τελευταία του λέξη. Αγνοώντας
επιδεικτικά τον κίνδυνο προαγωγής του αντίπαλου πιονιού, έπαιζε κινήσεις στην
άλλη πλευρά της σκακιέρας. Ακόμη και οι ειδικοί σχολιαστές της παρτίδας στην
αίθουσα του κοινού, δεν καταλάβαιναν τι συνέβαινε. Εν τέλει με έκπληξη
διαπίστωσαν ότι ο Ντιπ Μπλου είχε δημιουργήσει ένα «δίκτυο διαρκούς απειλής»
γύρω από τον βασιλιά του Κασπάροβ. Με άλλα λόγια, ο Κασπάροβ δεν μπορούσε να
ξεφύγει από ατελείωτα «ρουά» («διαρκές σαχ» στη γλώσσα του σκακιού), κατάσταση
που σύμφωνα με τους κανονισμούς υποχρεώνει σε ισοπαλία.

«ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ
ΣΚΕΨΗ»

Η πέμπτη παρτίδα ήταν αναμφίβολα η καλύτερη που παίχτηκε
ανάμεσα στα δύο «τέρατα» του σκακιού. Ο υπολογιστής, όπως και στη δεύτερη
παρτίδα, έδειξε στοιχεία «ανθρώπινης» σκέψης, όπως άλλωστε σημείωσε και ο
ίδιος ο Κασπάροβ μετά τον αγώνα. Σχολιάζοντας το αποτέλεσμα ο παγκόσμιος
πρωταθλητής δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «όταν και οι δύο αντίπαλοι παίζουν καλά,
το αποτέλεσμα είναι ισοπαλία». Και κατέληξε λέγοντας ότι πρέπει να επαινέσει
το μηχάνημα για την κατανόηση θέσεων με μεγάλο βάθος.

Όσο κι αν η ήττα σε
ένα ματς για πολλούς δεν σημαίνει τίποτα, ο συμβολισμός του αποτελέσματος
αυτού παραμένει αμείωτος. Πολύ περισσότερο αφού τίποτε δεν προδικάζει μια
επανάκαμψη του ανθρώπου-σκακιστή σε επόμενο ματς…