Μια γιορτή για την ελευθερία του Τύπου

Στο Μπιλμπάο της
Ισπανίας, στη χώρα των Βάσκων, εκατό χιλιόμετρα μακριά από το Σαν Σεμπάστιαν,
έγινε στις 3 Μαΐου (με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελευθερίας του
Τύπου) η απονομή του βραβείου της Ουνέσκο-Γκιλιέρμο Cano (στο όνομα του άγρια
δολοφονημένου από τα καρτέλ των ναρκωτικών Κολομβιανού δημοσιογράφου) στη
φυλακισμένη επί τρεισήμισι χρόνια πενηντατριάχρονη Κινέζα συνάδελφό του κυρία
Gao Yu.ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ του, ο πρόεδρος της IFJ (Διεθνής Συνομοσπονδία
Δημοσιογράφων) είπε μεταξύ άλλων και τα εξής: «Είμαστε υπερήφανοι που η Unesco
γιορτάζει μαζί μας αυτή τη μέρα προσφέροντας, μέσω του γενικού της διευθυντού,
το βραβείο για την Διεθνή Ελευθερία του Τύπου. Η δημοσιογράφος Gao Yu,
φυλακισμένη στην Κίνα, επελέγη από μια ανεξάρτητη επιτροπή επαγγελματιών του
χώρου και χαιρόμαστε που ο διεθνής οργανισμός της Ουνέσκο παραμένει πιστός
στις αρχές του για τη στήριξη του ελεύθερου και ανεξάρτητου Τύπου
επιβραβεύοντας μια δημοσιογράφο που προσωποποιεί αυτές τις αρχές παρά την
πίεση που της εξασκείται.

«Οι δημοσιογράφοι είναι τα πρώτα θύματα πάντα
στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης. Κάθε χρόνο, εμείς στην IFJ
καταμετρούμε τις απώλειες σε ανθρώπινο και επαγγελματικό δυναμικό. (Μόνο το
1996 υπήρξαν 58 νεκροί δημοσιογράφοι μαζί με τους συνεργάτες τους)».

«Κάθε
θάνατος, κάθε τραυματισμός και κάθε φυλάκιση μελών της διεθνούς κοινότητας των
δημοσιογράφων, μας ξαναθυμίζει ότι οι ελευθερίες δεν κατοχυρώνονται παρά με το
κουράγιο, τη στράτευση και τη θυσία των εργαζομένων στα μέσα πληροφόρησης».

Στη συνέχεια, ως πρόεδρος της Συνομοσπονδίας, ο Jens Linde μίλησε για τους
πιο ύπουλους τρόπους που υπάρχουν στις μέρες μας για να υπονομευθεί η
ανεξαρτησία του δημοσιογράφου. Όπως «οι εκλεπτυσμένοι τρόποι παρεμπόδισης στην
πηγή της πληροφορίας από τις κρατικές αρχές», «νόμοι που αποσκοπούν στο να
μπει σιγαστήρας στη διαφωνία» και φυσικά όχι πια τόσο η πρωτογενής λογοκρισία
όσο η αυτολογοκρισία που ο δημοσιογράφος αυτοϋποβάλλεται γνωρίζοντας ολοένα
και καλύτερα τους κανόνες του παιχνιδιού.

«Παντού στον κόσμο, είπε, η
αξιοπιστία του Τύπου και των ΜΜΕ αμφισβητείται από την εμπορευματοποίηση του
επαγγέλματός μας. Στις ΗΠΑ μάλιστα κρίθηκε απαραίτητο να υπάρξει “Newseum”
(κατά το “Museum”=μουσείο) για να θυμίζει τι προσέφερε ο Τύπος στις καλύτερές
του στιγμές».

Και κατέληξε: «Πολλοί προσβλέπουν σκοτεινό το μέλλον της
ανθρώπινης εργασίας, γενικά.

Σε πρόσφατη συνάντηση κορυφής στην
Καλιφόρνια, πριν από λίγους μήνες, διαπιστώθηκε ότι μόνο το 20% του ενεργού
πληθυσμού θα απασχολείται στις νέες τεχνολογίες, που θα ελέγχουν το σύνολο της
ανθρώπινης παραγωγής, ενώ οι υπόλοιποι θα είμαστε άνεργοι και ψυχαγωγούμενοι.
Γι’ αυτό ο ρόλος του Τύπου είναι τεράστιος στην πληροφόρηση του τι αναμένει
τον πλανήτη μας, στην προώθηση του διαλόγου ανάμεσα στους ενεργούς πολίτες για
το αν θέλουν να καταλήξουμε εκεί που μας οδηγούν οι πολυεθνικές ή όχι».

Ανταπαντώντας ο Federico Mayor, γενικός διευθυντής της Ουνέσκο, επεσήμανε τα
φαινόμενα τρομοκράτησης των δημοσιογράφων από τα καρτέλ των ναρκωτικών, τη
μαφία και τα συνδικάτα του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και από τις ομάδες
φανατικών κάποιου θρησκευτικού ή πολιτικού δόγματος.

Η φετινή εξάλλου
Παγκόσμια Ημέρα της Ελευθερίας του Τύπου ήταν αφιερωμένη στην «καταπολέμηση
της αδιαλλαξίας και στην παραδοχή της ετερότητας», ως αναγκαίες προϋποθέσεις
στην απρόσκοπτη εργασία των λειτουργών της πληροφόρησης.

Οι «Ρεπόρτερ
χωρίς σύνορα» μαζί με την Ουνέσκο κυκλοφόρησαν και το πρώτο εγχειρίδιο,
μεγέθους ενός σπιρτόκουτου, για την προστασία του δημοσιογράφου στον τόπο της
αποστολής του. Ενώ οι απανταχού στον κόσμο μη κυβερνητικοί οργανισμοί, οι
περίφημοι NGO (Non Govermental Organisations) συνέχεια αγρυπνούν, μέσω των
Εθνικών Επιτροπών της Ουνέσκο, για την προστασία των δημοσιογράφων.

Άλλες
εκδηλώσεις που προβλέπονται για το ’97, από πλευράς Ουνέσκο, είναι σεμινάρια
για τον Τύπο στη Μανίλα των Φιλιππίνων, στο Κατμαντού του Νεπάλ και στο
Ναϊρόμπι της Κένυας. Ένας μαραθώνιος ανεξάρτητων ραδιοφωνικών σταθμών στην
Κεντρική Ασία. Ένα συνέδριο στο Καλί της Κολομβίας «για τη βία ως όριο της
ελευθερίας της έκφρασης και της δημοκρατίας». Ένα συμπόσιο-ατελιέ στην Λουσάκα
της Ζάμπιας για τη δημοσιογραφική δεοντολογία κ.τλ.

Βέβαια, οι φίλοι μας
οι Κινέζοι δεν ήταν ευχαριστημένοι με την απονομή του βραβείου (ενός ποσού
25.000 δολ.) στην έγκλειστη συμπατριώτισσά τους.

Που όμως με το
ευχαριστήριο μήνυμα που έστειλε από τη φυλακή (όπου δεν της παραχωρείται καν η
αναγκαία ιατροφαρμακευτική περίθαλψη) απέδειξε το υψηλό της φρόνημα. «Η πένα
μου είναι το πιο πολύτιμο πράγμα που έχω στη ζωή μου». Κι ανέφερε τους στίχους
του Νερούδα: «Αρνηθείτε μου το ψωμί, και τον αέρα, αρνηθείτε μου το φως, και
την άνοιξη. Αλλά ποτέ μη μου αρνηθείτε το χαμόγελό σας, γιατί τότε θα πεθάνω».