Η μεγάλη αποτυχία του δικαίου
Ο Ρόναλντ Ρίγκαν είχε πει πως «πρέπει να μετράμε την επιτυχία του κράτους πρόνοιας από το πόσοι βγαίνουν από αυτό, όχι από το πόσοι προστίθενται». Το ίδιο ισχύει και για το κράτος δικαίου. Πρέπει να μετράμε την επιτυχία του αντιστρόφως ανάλογα με τον πληθυσμό των φυλακισμένων και όχι να καμαρώνει ο υπουργός Δικαιοσύνης ότι επί των ημερών του οι έγκλειστοι αυξήθηκαν κατά 50%.
Οπως είπε ο κ. Γιώργος Φλωρίδης, «ο μέσος όρος των φυλακισμένων που είχε η Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία, δηλαδή πριν από το ’24 που εφαρμόζονται οι ποινικοί κώδικες οι δικοί μου, ήταν 9.000 με 10.000 και τώρα στα δυόμισι χρόνια, δύο χρόνια είναι 15.000» (Βεργίνα TV, 14-11-2026).
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν τις μεγαλαυχίες του υπουργού. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Αντεγκληματικής Πολιτικής, οι κρατούμενοι τη 16η Νοεμβρίου ήταν 14.363, από τους περίπου 10.500 όταν ανέλαβε το υπουργείο και τους περίπου 10.200 όταν ξεκίνησε αυτή η κυβέρνηση.
Το πρόβλημα όμως είναι ότι η χωρητικότητα των φυλακών παρέμεινε σχεδόν στάσιμη τα επτά προηγούμενα χρόνια. Από τις 9.935 θέσεις που είχε το 2019, έφτασε τις 10.175 όταν ανέλαβε ο κ. Φλωρίδης.

Ο ίδιος υποσχέθηκε ότι «μέχρι το τέλος της χρονιάς θα μπει σε πλήρη λειτουργία η φυλακή της Δράμας, η οποία έχει εκατοντάδες καινούργιες θέσεις. Αυξάνεται η δυνατότητα φιλοξενίας σε ειδικά αδικήματα των λεγόμενων αγροτικών φυλακών και θα μπει σε λειτουργία, πιστεύουμε αρκετά σύντομα, και μία καινούργια φυλακή στην Κρήτη» (ΕΡΤ, 16-10-2024). Πράγματι η φυλακή της Δράμας μπήκε σε πλήρη λειτουργία, αυξάνοντας τη χωρητικότητα κατά 600 θέσεις. Σήμερα η φυλακή έχει πληρότητα 149%, με 896 κρατουμένους. Οσο για τη φυλακή στην Κρήτη και την αυξημένη δυνατότητα φιλοξενίας σε αγροτικές φυλακές, «μην τις είδατε…».
Σήμερα η πληρότητα των φυλακών φτάνει το 133,4%, δημιουργώντας πολλά προβλήματα και στα σωφρονιστικά καταστήματα και στους υπαλλήλους τους, αλλά και στη χώρα εν γένει. Ούτε μία, ούτε δύο, αλλά τέσσερις καταδικαστικές αποφάσεις εις βάρος της Ελλάδας εξέδωσε την ίδια ημέρα (22-10-2026) το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Στρασβούργο. Το δικαστήριο διαπίστωσε απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση των φυλακισμένων λόγω των συνθηκών κράτησης στα «σωφρονιστικά» καταστήματα Κορυδαλλού και Διαβατών. Πού να δουν και τα άλλα τριάντα δύο…
Αν μάλιστα η κατάσταση δεν ήταν τραγική, θα ήταν για γέλια η υπερασπιστική γραμμή του Δημοσίου στην υπόθεση Gondal κατά Ελλάδας (προσφυγή 21404/21). Ο κρατούμενος στις φυλακές Διαβατών από τον Ιανουάριο του 2020 έως τον Απρίλιο του 2021 «κατήγγειλε ότι μοιραζόταν ένα κελί 15 τετραγωνικών μέτρων με εννέα ακόμη ανθρώπους, χωρίς επαρκείς συνθήκες υγιεινής, θέρμανση και δυνατότητες απασχόλησης. Περιέγραψε, επίσης, την παρουσία μούχλας και εντόμων στον χώρο κράτησής του.
Η ελληνική κυβέρνηση αμφισβήτησε την περιγραφή αυτή, υποστηρίζοντας ότι ο προσφεύγων κρατούνταν σε κελί 22 τετραγωνικών μέτρων μαζί με πέντε έως επτά άλλους κρατουμένους. Ακόμη όμως και με βάση την κυβερνητική εκδοχή, το ΕΔΔΑ διαπίστωσε ότι, όταν στο κελί βρίσκονταν συνολικά οκτώ άνθρωποι, ο προσωπικός χώρος περιοριζόταν στα 2,75 τετραγωνικά μέτρα ανά άτομο» (Νομική Βιβλιοθήκη, 23-10-2026).
Φυσικά, μέσα σε τέτοιες συνθήκες δεν γεννάται λόγος περί σωφρονισμού των εγκλείστων. Οπως μπαίνουν, χειρότεροι βγαίνουν. Αυτό κι αν είναι πετυχεσιά…
Οι «ακρότητες» του κ. Φλωρίδη
Ο υπερπληθυσμός των φυλακών, η αδυναμία σωφρονισμού – ή χειρότερα: η μετατροπή απλών παραβατών του νόμου σε κανονικούς εγκληματίες έπειτα από περίοδο φυλάκισης – είναι αποτέλεσμα του δεξιού λαϊκισμού που δέρνει σχεδόν σύσσωμη την κυβέρνηση, με πρώτο και χειρότερο τον υπουργό Δικαιοσύνης της. Ολα τα προηγούμενα χρόνια, για κάθε πρόβλημα που έπαιζε στα κανάλια, είχαν μια ποινή κάθειρξης και μάλιστα καμάρωναν γι’ αυτό. Ετσι, με την «αυστηροποίηση» των ποινών προφυλακίστηκαν αθώοι, όπως ο Θεοδόσης Κακούρης που πήγε να βοηθήσει στην κατάσβεση της πυρκαγιάς και έμεινε μέσα 11 μήνες ως εμπρηστής. Οταν αθωώθηκε ο πρόεδρος του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Αθηνών μίλησε για «μία από τις πιο άδικες αποφάσεις κρατικών αρχών για την προφυλάκιση επί πολλούς μήνες ενός αθώου ανθρώπου» (Βήμα 12.7.2022).
Οπως έλεγε ο κ. Φλωρίδης «όταν έχουμε εμπρησμό δάσους από αμέλεια κι έχουμε θανάτους (…) ο κώδικας που ψηφίσαμε προβλέπει ότι σε αυτές τις περιπτώσεις η ελάχιστη ποινή είναι κάθειρξη δέκα χρόνια και η ανώτερη είκοσι χρόνια» (Βουλή 30.4.2024). Τα καλύτερα ο κ. Φλωρίδης τα κράτησε για να τα ανακοινώσει σε τηλεοπτικό κανάλι της εκλογικής του περιφέρειας, όπου δεν ήταν να κατέβει ως υποψήφιος, αλλά αναγκάστηκε· σχεδόν κατόπιν παρακλήσεων του Πρωθυπουργού. Οπως είπε στο «Βεργίνα TV» για τα πρόστιμα της Τροχαίας «θα γίνει εξορθολογισμός (…) Θα προχωρήσουμε σύντομα σε εξορθολογισμό για να μην υπάρχουν ακρότητες» (14.11.2026).
Θυμίζουμε ότι ακόμη και τροχαία δυστυχήματα, ύστερα από παράβαση του ΚΟΚ, μπορούν να γίνουν κακουργήματα που σημαίνει προφυλακίσεις και πολυετείς καθείρξεις. Οι «ακρότητες» του κ. Φλωρίδη, συν το γεγονός ότι κατατέθηκε νομοσχέδιο για αποφυλάκιση κρατουμένων υπό όρους (βραχιολάκι), δείχνουν ότι η κατάσταση στις φυλακές πρέπει να είναι εκρηκτική.
Τάδε Έφη
Λούις Μπράνταϊς
Αν επιθυμούμε σεβασμό προς τον νόμο, πρέπει πρώτα να κάνουμε τον νόμο αξιοσέβαστο Ο αμερικανός δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους νόμους που δεν πρέπει να φτιάχνονται προς τέρψη των τηλεθεατών














