Οχι άλλα Πολυτεχνεία
Κοίταζα το Facebook χθες, γεμάτο αναρτήσεις για τους «Ήρωες του Πολυτεχνείου». Δεν μου άρεσαν – την αιτία κατάλαβα όταν είδα ανάρτηση με τις φωτογραφίες Μαρίας Δαμανάκη, Πέπης Ρηγοπούλου, Ιωάννας Καρυστιάνη, Τόνιας Μωροπούλου.
Τη συνόδευε κείμενο που κατέληγε: «Είναι παγερά αδιάφορο το πώς διαχειρίστηκαν τα του βίου τους στη συνέχεια. Εκείνο το βράδυ, και μη γνωρίζοντας αν το ξημέρωμα θα τις βρει ζωντανές, έσωσαν την αξιοπρέπεια ενός λαού».
Βρίσκω περίεργη την ανάγνωση της ιστορίας γενικά και αυτής των συγκεκριμένων προσώπων ιδιαίτερα. «Εσωσε την αξιοπρέπεια του λαού» το Πολυτεχνείο – ή την καταρράκωσε; Μετράει η αντίσταση των λίγων ή η συμπεριφορά των θεσμών; Το Πολυτεχνείο ήταν νύχτα βαρβαρότητας με νεκρούς, τραυματίες, βαναυσότητες, βασανιστήρια. Είχαμε δικτατορία – σώζεται η αξιοπρέπεια του «λαού» από το ότι μερικές χιλιάδες άνθρωποι αντιστάθηκαν και αρκετές εκατοντάδες βασανίστηκαν;
Μου φαίνεται οι συγκεκριμένοι άνθρωποι έσωσαν τη δική τους, την προσωπική τους αξιοπρέπεια με τη στάση τους. Και η αξιοπρέπεια τους δεν μεταφέρεται σε άλλους
. Η αξιοπρέπεια του λαού είχε ανεπανόρθωτα τρωθεί από το γεγονός της δικτατορίας. Εκτός και αν θεωρούμε πολιτικούς, στρατό, δικαστικούς, κρατικούς αξιωματούχους – αυτούς που την επέβαλαν και αυτούς που είχαν υποχρέωση αλλά αποδείχτηκαν ανίκανοι να την αποτρέψουν – «εχθρούς του λαού» και έχουμε την ψευδαίσθηση και τη μεγαλομανία να πιστεύουμε πως μόνο εμείς και οι φίλοι μας αποτελούμε τον περιούσιο αξιοπρεπή «λαό».
Ακόμη, μπορεί να συνοψιστεί η ζωή ενός ανθρώπου σε μια στιγμή; Αρκετοί νιώθουν έτσι – αλλά αυτό το αποφασίζουν οι ίδιοι για τον εαυτό τους: κάτι ασύγκριτα όμορφο ή κακό τους σημάδεψε δια βίου. Δεν μου φαίνεται ότι οι αναφερόμενες αισθάνονται περήφανες όταν κρίνονται από τρίτους για εκείνη τη νύχτα μόνο και διαγράφονται, αγνοούνται ως «άνευ σημασίας», όσα έκαναν τα επόμενα 50 χρόνια, στον βίο τους ολόκληρο, όσα επιτέλεσαν σαν πρόσωπα στον χώρο και τις ενασχολήσεις που κάθε μία αφιέρωσε τη ζωή της. Δεν ήσαν «επαγγελματίες ηρωίδες» – γιατί υπήρξαν και τέτοιοι/ες.
Η υποτιθέμενη «μνήμη του Πολυτεχνείου» μετατρέπει τη βαρβαρότητα σε ηρωισμό που σώζει λαό (ενίοτε και έθνος) – όπως με τις φωτογραφίες από την εκτέλεση στην Καισαριανή: τα σχόλια δεν επικεντρώθηκαν στο έγκλημα, δεν υπήρξε πένθος που αυτοί οι άντρες σε λίγο θα έχαναν τη ζωή τους μπρος στο εκτελεστικό απόσπασμα των ναζί αλλά στο ότι «ήσαν αγέρωχοι».
Σώθηκε η αξιοπρέπεια του λαού, λοιπόν – άρα «το Πολυτεχνείο Ζει, Αυτό μας Οδηγεί» «Εμπρός για της Γενιάς μας τα Πολυτεχνεία». Εμπρός λοιπόν και για «για της Γενιάς μας τις Καισαριανές»; «Η Μακρόνησος Ζει, αυτή μας οδηγεί»; Ή μήπως «Οχι Αλλα Πολυτεχνεία»;














