Βίκυ και Βαγγελιώ…

Επιστρέφοντας στην κινηματογραφική σκηνοθεσία μια δεκαετία και κάτι μετά την προτελευταία ταινία του, «Τετάρτη 4.45» (που παραμένει η καλύτερή του), ο σκηνοθέτης Αλέξης Αλεξίου παρουσιάζει την «Θάλασσα από γυαλί» (Ελλάδα, 2026), μια δραματική περιπέτεια, στην οποία δύο γυναίκες διαφορετικής γενιάς, «γεμίζουν» η μία τα κενά της άλλης σε κάτι που μοιάζει σαν μια ύστατη μάχη τους απέναντι στην έμφυλη βία της ανδροκρατούμενης κοινωνίας που τις κάνει να ασφυκτιούν και να υποφέρουν.

Η μεγαλύτερη, η Βαγγελιώ (Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη), είναι 63 ετών και έχει μόλις χάσει τον άρρωστο άντρα της ο οποίος την καταπίεζε λεκτικά – ίσως και σωματικά. Είναι μητέρα δύο μεγάλων αντρών ανάμεσα στους οποίους δεν υπάρχει καμία συνεννόηση.

Η μικρότερη, η Βίκυ (Χριστίνα Ματέλσκα Τόκα) είναι 23, κόρη ενός «ρεμαλιού», του «Αμερικάνου» (Μιχάλης Ιατρόπουλος), με τον οποίο ζει σε ένα παραλιακό σημείο της Εύβοιας διατηρώντας εκείνη ουσιαστικά το μαγαζί του, μια ταβέρνα με ενοικιαζόμενα δωμάτια, την οποία ο «Αμερικάνος» άνοιξε επιστρέφοντας από τα ξένα.

Αποφασισμένη να μείνει για λίγο μόνη της, η Βαγγελιώ θα βρεθεί σε αυτό το σημείο της Εύβοιας και εκεί, θα αρχίσει να κάνει παρέα με τη Βίκυ που είναι λεσβία και μισεί τον αγροίκο πατέρα της που την καταπιέζει.

Ο Αλεξίου και η συν-σεναριογράφος της ταινίας Αφροδίτη Νικολαΐδου δούλεψαν προσεκτικά τα δύο κεντρικά πρόσωπα της ιστορίας, «έσκαψαν» στο εσωτερικό τους και ανέπτυξαν δύο αν όχι ακριβώς γοητευτικές ηρωίδες, σίγουρα αξιοπρόσεκτες.

Με άλλα λόγια, θες να δεις την ιστορία τους, το πώς θα χειριστούν τις αλλόκοτες καταστάσεις έμφυλης βίας που θα προκύψουν, στις οποίες το ανδρικό στοιχείο, κάπως εύκολα, «βρωμάει» πάντα «κακό», με την εξαίρεση ίσως ενός από τους γιους της Βαγγελιώς τον οποίο υποδύεται ο Θάνος Τοκάκης.

Η φωτογραφία του Σίμου Σαρκετζή είναι χάρμα οφθαλμών (όπως πάντα), δίνοντας στην ταινία μια «ονειρική» ή καλύτερα παραμυθένια ατμόσφαιρα, ενώ ο εντελώς αφιλόξενος σκηνικός χώρος, η παραλιακή πόλη της Εύβοιας, είναι από μόνος του ένας χαρακτήρας της ταινίας – γυρίσματα έγιναν στο Λευκαντί, στο Μπούρτζι και το Βασιλικό.

Φυσικά, υπάρχουν σαφείς επιρροές στην εξιστόρηση αυτής της ταινίας· δύο ταινίες που θυμήθηκα παρακολουθώντας τη «Θάλασσα από γυαλί» είναι η «Θέλμα και Λουίζ» του Ρίντλεϊ Σκοτ και η «Διαβολογυναίκες» του Ανρί Ζορζ Κλουζό. Δεν τίθεται φυσικά θέμα σύγκρισης, ο Αλεξίου δείχνει απλώς να τις θυμάται και εκείνος, προκειμένου να σχολιάσει μια άλλη κατάσταση, εντελώς ελληνική.

Σκοτεινός Σκρουτζ

Δεν μπορείς να ξέρεις αν ο ρόλος του πασίγνωστου τσιγκούνη Εμπενίζερ Σκρουτζ της «Χριστουγεννιάτικης Ιστορίας» του Καρόλου Ντίκενς, ήταν μια μεγάλη πρόκληση για τον Τζόνι Ντεπ, πάντως ο 63χρονος αμερικανός ηθοποιός, τον οποίο έχουμε καιρό να δούμε στη μεγάλη οθόνη, αποδεικνύει για μία ακόμη φορά γιατί ήταν και παραμένει, ο καλύτερος ηθοποιός της γενιάς του.

Στα «Κάλαντα του Σκρουτζ» (Ebenezer, ΗΠΑ, 2026) ο Ντεπ δίνει στον φιλάργυρο ήρωα του Ντίκενς μια ασυνήθιστη ηλεκτρισμένη εικόνα, η οποία ταιριάζει απολύτως στο ούτως ή άλλως ηλεκτρισμένο κλίμα της ταινίας.

Αυτό οφείλεται στη σκηνοθετική προσέγγιση του Τάι Γουέστ, γνωστού κυρίως από το 70s nostalgia θρίλερ «Χ» που τον έβαλε στον χάρτη των πολύ αξιόλογων σκηνοθετών των καιρών μας (να σημειωθεί ότι ο ίδιος έκανε και το μοντάζ στα «Κάλαντα του Σκρουτζ»).

Η σκοτεινή διάθεση αυτής της χριστουγεννιάτικης ταινίας αγγίζει τα όρια του gore θρίλερ, χωρίς όμως το στοιχείο του τρόμου να γίνεται ενοχλητικό, ακόμα και όταν βλέπουμε ένα κοράκι να βγαίνει μέσα από το στόμα ενός φαντάσματος, ή τα στέρνα ενός πνεύματος να θυμίζουν κάγκελα φυλακής.

Τα «Κάλαντα του Σκρουτζ» σου θυμίζουν επίσης τι σπουδαίο, διαχρονικό, αξεπέραστο μυθιστόρημα έγραψε τελικά ο Ντίκενς. Το μόνο ίσως πρόβλημα σε αυτή την ενδιαφέρουσα, ανατρεπτική ματιά, είναι ότι η τρομαχτική της εικόνα (σε κάποια σημεία) είναι σχεδόν… ακατάλληλη για παιδιά.

Μπορεί το έργο να μεταφέρει ενάρετα μηνύματα αλληλεγγύης και φιλευσπλαχνίας, αλλά το κάδρο του «ζωντανού» τρόμου μέσα στο οποίο το κάνει, σε κάποιους ίσως φέρει και ισχυρούς εφιάλτες.

Οικογενειακή τραγωδία

Αν και δεν είναι ίσως ευρέως γνωστό, το «Σύνδρομο του ξεχασμένου μωρού» είναι μια ασυνήθιστη ψυχολογική κατάσταση σύμφωνα με την οποία ένας γονιός ή κηδεμόνας, χωρίς να το θέλει ξεχνάει την παρουσία του παιδιού του στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου.

Σε κάποιες περιπτώσεις τα αποτελέσματα είναι τραγικά και αυτό ακριβώς συμβαίνει στην ταινία «Ο πατέρας» (Σλοβακία/Τσεχία/Πολωνία, 2025) της Τερέζα Νβοτόβα: στην εισαγωγή βλέπουμε μια τριμελή οικογένεια, ένα ζευγάρι και ένα δίχρονο κοριτσάκι, σε πλήρη αρμονία να απολαμβάνει τις πρώτες ώρες της ημέρας. Η ημέρα όμως θα αποδειχθεί η τραγικότερη της ζωής του ζεύγους.

Λίγο αργότερα, ο πατέρας, που είναι ο διευθυντής μιας επιχείρησης, θα ξεχάσει το παιδί του μέσα στο αυτοκίνητο. Το παιδί θα πεθάνει από θερμοπληξία. Από εκεί και πέρα, όλη η ταινία είναι το μαρτύριο του πατέρα. Με τη νευρώδη κάμερά της (κυρίως στο χέρι) να κινείται ασταμάτητα και με τον εξαιρετικό Μίλαν Οντρικ στον ρόλο του πατέρα, η Σλοβάκα σκηνοθέτις παρακολουθεί με επιμονή (και υπομονή) όλα τα στάδια από τα οποία θα περάσει αυτός ο άνθρωπος για να φτάσει στη λύτρωση.

Το γεγονός ότι μπορεί να έχει πέσει «θύμα» του «Συνδρόμου του ξεχασμένου μωρού» δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι, ούτε συγχωροχάρτι. Είναι, απλώς, ένα ακόμα γεγονός στην τραγωδία. Η δίκη που θα ακολουθήσει δεν τον ενδιαφέρει καν.

Ο άνθρωπος έχει πια τελειώσει, όποια και αν είναι η έκβασή της. Και αυτό λέει η ταινία, η οποία θαρρείς ότι το μόνο που επιδιώκει είναι να επιστήσει την προσοχή των γονέων.

Ιδιαίτερο monster movie

Το τέρας του Λοχ Νες αναβιώνει σε… νορβηγικό φόντο· για την ακρίβεια στο βαθύτερο φιόρδ της χώρας, στην ταινία «Κράκεν: το τέρας των βυθών» (Kraken, 2026) του Πολ Οτιε.

Και όλα εδώ ξεκινούν εξαιτίας μιας υπερσύγχρονης ηχητικής τεχνολογίας που χρησιμοποιείται στην τοπική ιχθυοκαλλιέργεια, από έναν επιχειρηματία που δεν έχει λάβει τα κατάλληλα μέτρα προστασίας της περιοχής. Το τέρας ξυπνά και αυτό που περιμένεις γίνεται. Χωρίς τον Τζέισον Στέιθαμ να παλεύει με τη «Meg».

Ο Οτιε ακολουθεί περισσότερο τα «χνάρια» που άφησε πίσω του ο Στίβεν Σπίλμπεργκ με την κλασική ταινία του είδους «Στα σαγόνια του καρχαρία».

Η δημιουργία του σασπένς είναι προτεραιότητα. Ο Οτιε επιδιώκει να βάλει τον θεατή στο κλίμα της ταινίας τρόμου από το να δείξει σκηνές τρόμου στις οποίες τα θύματα κολυμπούν στο αίμα (που υπάρχουν και αυτές αλλά με μέτρο).

Εξάλλου, για ένα μεγάλο μέρος της ταινίας περισσότερο ακούμε για την απειλή και λιγότερο τη βλέπουμε, ενώ περιέργως, για μια τέτοια ταινία, τα εφέ είναι αρκετά περιορισμένα. Συνοψίζοντας, πρόκειται για μια ιδιαίτερη «ταινία τέρατος» που δεν προσβάλλει την νοημοσύνη σου και είναι γυρισμένη με επαγγελματισμό (παίζουν: Σάρα Κοράμι, Μίκελ Μπρατ Σίλσετ κ.ά.).

Likes στις ληστείες

Σύγχρονοι Ρομπέν των Δασών στο Πίτσμπουργκ των Ηνωμένων Πολιτειών είναι οι βασικοί ήρωες της ταινίας «Πώς να ληστέψεις μια τράπεζα;» (How to rob a bank, ΗΠΑ, 2026) του Ντέιβιντ Λιτς, ο οποίος με πολύ έξυπνο τρόπο δίνει «κοινωνικοπολιτικό χρώμα» σε μια φαινομενικά ταινία δράσης.

Το εύρημα, εδώ, είναι η κοινοποίηση των ληστειών στο Διαδίκτυο και στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς η πενταμελής σπείρα, τον αρχηγό της οποίας υποδύεται ο Νίκολας Χόουλτ, καταγράφει με δεκάδες κάμερες, πλάνο – πλάνο τα κατορθώματά της όποτε κάνει τις ληστείες (και έχει κάνει 15!).

Με τα βίντεο προσφέρει κάτι σαν δωρεάν… φροντιστήριο σε επίδοξους ληστές και όσο για τα views, εκατομμύρια. Κάτι όμως κρύβεται πίσω από αυτές τις εγκληματικές ενέργειες (που παρεμπιπτόντως δεν έχουν ποτέ θύματα) και αυτό φαίνεται να είναι το κίνητρο των ληστών τους οποίους αναζητεί ένας λίγο πριν από τη σύνταξη ειδικός πράκτορας του FBI (Τζον Σ. Ράιλι) με συνεργάτιδα μια νεαρή προγραμματίστρια λογισμικών (Ζόι Κράβιτς), που όσο αδύνατη είναι τόσο διαρκώς μασουλάει.

Η σχέση των δύο αυτών χαρακτήρων είναι το πιο ελκυστικό τμήμα της ταινίας, όπως και το πιο ήρεμο. Δύο άνθρωποι που κουβεντιάζουν σαν… άνθρωποι μέσα στο απερίγραπτο χάος που προκύπτει από έναν πόλεμο κατά των τραπεζών και γενικότερα του καπιταλισμού!

Από το παρελθόν

Οι θαυμαστές του ποπ τραγουδιστή Τζορτζ Μάικλ (1963-2016) θα τον χορτάσουν για τα καλά παρακολουθώντας ένα κινηματογραφημένο «κομμάτι» της περίφημης περιοδείας του «George Michael: The faith tour» που πραγματοποιήθηκε το 1988.

Σκηνικός χώρος της ταινίας είναι το χωρητικότητας 17.000 ανθρώπων Palais Omnisports de Paris – Bercy του Παρισιού, εκεί όπου ο λατρεμένος εκατομμυρίων ελληνοκυπριακής καταγωγής βρετανός τραγουδιστής (Γεώργιος Κυριάκος Παναγιώτου) δείχνει ο απόλυτος κυρίαρχος, με τα υπόλοιπα μέλη της μπάντας να μη φαίνονται σχεδόν καθόλου.

Το πρωτότυπο υλικό της κινηματογραφημένης περιοδείας, που γυρίστηκε σε φιλμ 35 mm από τους Άντι Μόραχαν και Ντέιβιντ Όστιν (σκηνοθέτες με εξαιρετική πορεία στον χώρο των μουσικών βίντεο), ανακατασκευάστηκε από την αρχή χωρίς η αίσθηση της εποχής που γυρίστηκε να χαθεί.

Σε ό,τι αφορά τα ίδια τα κομμάτια που ακούγονται στη συναυλία, καλύπτουν όλες τις μεγάλες επιτυχίες του Μάικλ – από την πορεία του με τους Wham! μέχρι το σόλο ντεμπούτο άλμπουμ του «Faith».

Σε κάθε περίπτωση, αυτή η κινηματογραφημένη συναυλία απευθύνεται αποκλειστικά σε όσους θαυμάζουν και εκτιμούν το πρόωρα χαμένο είδωλο της ποπ.

Λίγο καιρό μετά την πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Νύχτες Πρεμιέρας της Αθήνας, προβάλλεται επίσης η cult ταινία τρόμου του Κεν Ράσελ «Οι δαιμονισμένες» (The devils, Αγγλία, 1971).

Η ταινία όπου συμπρωταγωνιστούν ο Όλιβερ Ριντ και η Βανέσα Ρέντγκρεϊβ είναι εμπνευσμένη από πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στην Αγγλία του 17ου αιώνα, όταν ένας καθολικός ιερέας αντιστάθηκε στις πολιτικές μηχανορραφίες της Εκκλησίας, κατηγορήθηκε για τη σατανική του επιρροή σε μια κοινότητα μοναχών και καταδικάστηκε στην πυρά.

Στην εποχή τους οι «Δαιμονισμένες» θεωρήθηκαν βλάσφημες, προκάλεσαν ακραίες αντιδράσεις, σε κάποιες χώρες απαγορεύτηκαν και υπέστησαν λογοκρισία.

Είναι σημαντικό το ότι η αναμορφωμένη εκ νέου από το πρωτότυπο αρνητικό της κόπια, αποκατεστημένη σε ανάλυση 4Κ, βασίζεται στο μοντάζ που ο ίδιος ο Ράσελ επιμελήθηκε ιδιωτικά το 2004 (πέθανε το 2011). Αυτή η κόπια αποτελεί την πλήρη και αλογόκριτη κινηματογραφική εμπειρία που ο δημιουργός ανέκαθεν οραματιζόταν.

¢ Προβάλλονται επίσης οι ταινίες κινουμένων σχεδίων «Πώς να ξανασώσετε έναν μάγο» (Koshchey. Tayna zhivoy vody/ How to Save the Immortal 2: Elixir Of Life, Ρωσία 2026) του Ρόμαν Αρτέμιεφ και «Μικροί ήρωες» (Les Légendaires, Γαλλία, 2025) του Γκιγιόμ Ιβερνέλ.