Δεν υπάρχει άλλη έννοια από τον «αντισυστημικό» που να μεταβάλλεται τόσο εύκολα και ανάλογα τον κάθε φορά ονοματοδότη της. Δοκιμάστε στον περίγυρό σας και είναι βέβαιο πως θα λάβετε πολλαπλές παραλλαγές απαντήσεων στην ερμηνεία του όρου.
Για άλλον θα είναι ο ακροδεξιός, για άλλον ο ακροαριστερός, για άλλον ο ευρωσκεπτικιστής και πάει λέγοντας. Ορίζοντάς τον, χρωματίζεται πιο ευκρινώς ο ερωτώμενος. Υπάρχουν βέβαια και οι αυτοαποκαλούμενοι κεντρώοι που με άνεση κατατάσσουν τους πάντες στον αντισυστημισμό και ξεμπερδεύουν. Αρκεί να μη συμφωνούν μαζί τους και εγγράφονται στα άκρα. «Αρκεί να σκεφτούμε ότι στην Αμερική ως αντισυστημικός λογαριάζεται ο ίδιος ο πολυεκατομμυριούχος πρόεδρος. Πιο συστημικός πεθαίνεις.
Πολλές οι προτεινόμενες ερμηνείες του τραμπισμού, αλλά ο αντισυστημισμός του είναι η πιο αδύναμη», έγραφε εδώ στα «ΝΕΑ», σε μια έξοχη επιφυλλίδα του ο καθηγητής Γιάννης Βούλγαρης (07/02/2026), αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο τις ρευστότητες των όρων. Στην πρόσφατη μέτρησή της, η Metron Analysis για το Mega επανέλαβε ένα ερώτημα που κάνει καιρό τώρα, πρωτότυπο και βαθύ.
Ποιοι και πόσοι αισθάνονται εκτός των τειχών σήμερα; Το 54% των πολιτών αισθάνεται, λοιπόν, «εκτός των τειχών». Η εργατική τάξη, οι αγρότες και οι μικρομεσαίοι ειδικότερα δηλώνουν περισσότερο εκτεθειμένοι στην ακρίβεια και την οικονομική ανασφάλεια. Προσοχή. Δεν λέμε πως όσοι αισθάνονται εκτός των τειχών είναι και αντισυστημικοί. Εξάλλου συχνά ένα χαρακτηριστικό των ευάλωτων κοινωνικά είναι η επιβίβαση στο τρένο της ασφάλειας. Και λογικό.
Παραθέτουμε απλώς το στοιχείο, αφού μια κρίσιμη μάζα που συνεχίζει να αισθάνεται εκτός των τειχών μπορεί όντως να μετατραπεί σε μεταβλητή ριζοσπαστισμού. Οι χρόνιοι κοινωνικοί αποκλεισμοί οδηγούν συχνά και σε απαξία της συστημικής πολιτικής. Μια μερική ή συνολική αμφισβήτηση του σημερινού σκηνικού δεν σε καθιστά πάντως και αντισυστημικό.
Συχνά εξάλλου ο όρος χρησιμοποιείται εκ του πονηρού, για να κανονικοποιήσει και την πολιτική ακινησία. Αλλες φορές πάλι έχουμε το παράδοξο όπου χθεσινοί «αντισυστημικοί» υπερασπίζονται κεκτημένα χρόνων έναντι μιας νέας δυσμενούς μεταβολής.
Μέρος της Αριστεράς σήμερα απλώς μιλά θετικά για εργασιακές κατακτήσεις ετών που μάλιστα άρθρωσαν ή νομοθέτησαν (κάτω από την πίεση των κοινωνικών δυναμικών) πάλαι κυβερνητικές δυνάμεις. Ούτε ο ευρωσκεπτικισμός είναι αντι-σύστημα, ειδικά με τη σημερινή πλημμελή στάση της ΕΕ σε μείζονα θέματα. Μια καλή αφετηρία για να αναλυθούν αντισυστημικές όψεις συμπεριφορών θα είναι η συζήτηση για τη Δημοκρατία.
Και σε αυτή την περίπτωση βέβαια θα πρέπει να διευκρινιστεί τι είναι μια πολιτική δύναμη που κυβερνά και επί ημερών της έχουμε θεσμική παρακμή. Πάλι, όπως βλέπετε, το πράγμα μπλέκεται. Και το κόμμα Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού συγκροτήθηκε στην βάση της συνολικής εναντίωσης – που θα ήταν ένας δείκτης αντισυστημισμού – και έφτασε να συζητάει για τις αμβλώσεις. Η συζήτηση δεν εξαντλείται με ένα σημείωμα, απλώς καταδεικνύει πως η όλη ανάλυση θέλει προσοχή και όχι πολιτική εργαλειοποίηση.
Αυτός, Αυτή, Αυτό: Στέγη
Λέγεται Μαρικάρμεν Αμπασκάλ. Είναι Ισπανίδα, ετών 88. Απειλήθηκε με τέσσερις εξώσεις, σημειωτέον κινείται με καροτσάκι. Και η πέμπτη ήταν και η φαρμακερή. Οι ιδιοκτήτες του διαμερίσματος της Μαδρίτης, στην περιοχή Ρετίρο, της ανέβασαν το ενοίκιο από 500 ευρώ σε 1.650 (σας θυμίζει κάτι;) και η είδηση πυροδότησε κύμα αλληλεγγύης που οδήγησε μέχρι και τον ηθοποιό Χαβιέρ Μπαρδέμ στην πόρτα της. Το κύμα έγινε κίνημα και οι διαδηλώσεις έγιναν δρομολογούμενο προστατευτικό νομοθέτημα από τον Σάντσεθ που αντιλήφθηκε πως το στεγαστικό είναι βραδυφλεγής βόμβα. Τα μέτρα θα πάρουν το όνομα της ηλικιωμένης. Κάτι είναι αυτό.
#Hashtag: Οθόνες
Το εντοπίσαμε σε πλακάτ του φετινού Φεστιβάλ ΚΝΕ – Οδηγητή. 2.600 φορές τη μέρα, ο μέσος άνθρωπος αλληλεπιδρά με την οθόνη του κινητού του.
Δεν το κοιτάμε απλά, δεν το αγγίζουμε, ανοίγουμε και σκρολάρουμε. Είναι μια άλλη σχέση με τον εαυτό μας, μια άλλη σχέση με την καθημερινότητά μας και βέβαια με τον τρόπο που παρατηρούμε τα πράγματα. Η πραγματική τομή στην ανθρωπότητα σήμερα είναι εμείς πριν απ’ την οθόνη και μετά από αυτήν. Δεν λέμε κάτι καινούργιο. Το επισημαίνουμε απλώς ως μια υπάρχουσα συνθήκη που εξηγεί και πολλά πράγματα. Από τη διάσπαση της προσοχής μέχρι και την απομείωση της αναγνωστικής απόλαυσης.














