Μπορεί η ιταλική αντιπολίτευση να ενωθεί απέναντι στη Μελόνι;

Σχεδόν τέσσερα χρόνια αφότου ανέλαβε πρωθυπουργός της Ιταλίας, η εικόνα της Τζόρτζια Μελόνι ως πολιτικού που δύσκολα μπορεί να ηττηθεί αρχίζει να ξεθωριάζει. Οι ψηφοφόροι είναι δυσαρεστημένοι από την αναιμική ανάπτυξη και τη συμπίεση των πραγματικών μισθών. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του YouTrend, το 53% πιστεύει πως η Ιταλία κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση.

Η ιταλίδα πρωθυπουργός δέχεται επίσης πιέσεις από τα δεξιά της, από τον πρώην στρατηγό Ρομπέρτο Βανάτσι: το νέο του κόμμα, το Εθνικό Μέλλον, κλέβει ψήφους από τους μικρότερους εταίρους της κυβέρνησης συνασπισμού, τη συντηρητική Forza Italia και την ακροδεξιά Λέγκα. Παράλληλα, η Μελόνι προωθεί μια αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, η οποία σχεδιάστηκε αρχικά για να ενισχύσει τις πιθανότητες επανεκλογής του κυβερνητικού συνασπισμού, όμως δεδομένης της απήχησης που έχει ο Βανάτσι στην κομματική της βάση θα μπορούσε να λειτουργήσει αντίστροφα.

Οι επόμενες εκλογές στην Ιταλία πρέπει να διεξαχθούν το αργότερο έως το φθινόπωρο του επόμενου έτους. Ομως αναλυτές εκτιμούν ότι η Μελόνι ενδέχεται να προσφύγει πρόωρα στις κάλπες. Εξού και το ερώτημα που θέτουν οι «Financial Times»: μπορεί η ιταλική αντιπολίτευση να ενωθεί απέναντί της; Για να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες της πρωθυπουργού, τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα πρέπει να ξεπεράσουν μια μακρά ιστορία αμοιβαίας αντιπαλότητας και δυσπιστίας και να δώσουν τη μάχη ενωμένα – κάτι που δεν κατάφεραν στις βουλευτικές εκλογές του 2022.

Η εκλογική μεταρρύθμιση της Μελόνι προσφέρει ένα ακόμη κίνητρο για τη συγκρότηση ενιαίου μετώπου, καθώς προβλέπει την παραχώρηση επιπλέον εδρών στη μεγαλύτερη προεκλογική συμμαχία. Προκειμένου να επωφεληθούν, τα κόμματα θα πρέπει να κατέλθουν στις εκλογές με κοινό υποψήφιο για την πρωθυπουργία και κοινό πολιτικό πρόγραμμα.

Η Ελι Σλάιν, η επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος (PD), θέλει να συμφωνήσουν πρώτα τα κεντροαριστερά κόμματα σε ένα κοινό πρόγραμμα και στη συνέχεια να διεξαχθούν προκριματικές εκλογές για την επιλογή του υποψηφίου πρωθυπουργού.

Ο πρώην πρωθυπουργός Τζουζέπε Κόντε, ηγέτης του Κινήματος Πέντε Αστέρων (M5S), θέλει να προηγηθεί η επιλογή του αρχηγού. Στους πιθανούς εταίρους περιλαμβάνεται και η Italia Viva, υπό την ηγεσία ενός άλλου πρώην πρωθυπουργού, του Ματέο Ρέντσι, ο οποίος είναι βαθιά αντιδημοφιλής στους υποστηρικτές των Πεντάστερων, καθώς και η αριστερή Συμμαχία Πρασίνων και Αριστεράς.

Σύμφωνα πάντως με τον Λορέντσο Καστελάνι, πολιτικό ιστορικό στο πανεπιστήμιο Luiss της Ρώμης, ακόμη και αν το PD και οι Πεντάστεροι καταφέρουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους πίσω από έναν κοινό υποψήφιο, θα δυσκολεύονταν πιθανότατα να κυβερνήσουν μαζί.

Ένα από τα ζητήματα που τους διχάζουν περισσότερο είναι η στήριξη προς την Ουκρανία. Ο Κόντε – όπως και ο Βανάτσι – θα ήθελε να σταματήσει η στρατιωτική βοήθεια της Ρώμης προς το Κίεβο. Το PD είναι διχασμένο: ενώ ορισμένα στελέχη του υιοθετούν ειρηνιστικές θέσεις, άλλα θεωρούν ότι η βοήθεια προς την Ουκρανία είναι κρίσιμη για την ασφάλεια της Ευρώπης.

«Δεν μπορείς να συγκροτείς έναν δημοκρατικό συνασπισμό απέναντι σε έναν εθνικιστικό συνασπισμό χωρίς σαφή πρόταση για την Ευρώπη. Και η ιδέα της Ευρώπης περνά μέσα από την Ουκρανία», δήλωσε χαρακτηριστικά η Λία Κουαρταπέλε, βουλευτής του PD και αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. «Δεν μπορούμε να κατέβουμε μαζί στις εκλογές αν δεν ξεκαθαρίσουμε πρώτα αυτό το θέμα».