Ιστορία ενός γάτου, δύο πόλεων και 43 πρωθυπουργών

Εχει τα χαρακτηριστικά πολιτικού παραμυθιού: γάτος του δρόμου υιοθετείται, θρονιάζεται και καταμετρά πρωθυπουργούς. Ο Λάρι, γιατί περί αυτού πρόκειται, διαθέτει εννιά ζωές (καθότι Αγγλος) και γνώρισε τον 7ό του πρωθυπουργό.

Η ειδικότητά του είναι τα ποντίκια. Αν είχε περισσότερο ακαδημαϊκά ενδιαφέροντα, θα παρατηρούσε ότι ο Αντι Μπέρναμ, εκτός από Βόρειος, διαθέτει σπανιότερη ιδιότητα: είναι απόφοιτος του Κέιμπριτζ, και όχι της Οξφόρδης.

Αστικός μύθος θεωρούσε ότι ο τελευταίος πρωθυπουργός από εκεί ήταν ο Ουίλιαμ Πιτ ο νεότερος, ο Τσόρτσιλ των Ναπολεόντειων Πολέμων, ο οποίος πέθανε το 1806. Από τότε μεσολάβησαν 43 πρωθυπουργοί.

Από αυτούς (έλεγαν τα fake news) κανείς δεν ήταν Κανταβρυγιανός. Το ορθό, δυστυχώς, ήταν «πρωθυπουργός άξιος μνήμης». Γιατί ποιος θυμάται τον Campbell Bannerman (1906), ενώ όλοι προσπαθούν να ξεχάσουν τον Stanley Baldwin (1937).

Στους 17 μεταπολεμικά, η Οξφόρδη κυριαρχεί, ενώ πολλοί προήλθαν από το ίδιο λύκειο και δύο από την ίδια ανδρική πανεπιστημιακή λέσχη οινοποσίας (και επιλήψιμης διαγωγής). Αν ψάχνεις λόγο για απώλεια αυτοκρατορίας…

Και λοιπόν; (λένε οι εξωτερικοί). Τα δύο μεσαιωνικά πανεπιστήμια μοιάζουν απαράλλακτα: γραφικά κτίρια, εσωτερικές αυλές (με διαφορετική ονομασία), ποτάμι για κωπηλασία, σνομπισμό και αφόρητους φοιτητές.

Τα κολέγιά τους έχουν παρόμοια ονόματα (π.χ. Βασιλίσσης / Βασιλισσών – ομόηχα στα αγγλικά) και εξωφρενική προφορά – Μόντλιν για τα κολέγια της Μαγδαληνής, αλλά με διαφορετική ορθογραφία.

Αναφέρεται το ίδιο αντιτουριστικό ανέκδοτο – η αφελής ερώτηση «Πού είναι το Πανεπιστήμιο;», όταν όλοι γνωρίζουν ότι τέτοιο δεν υπάρχει, αφού είναι αφηρημένη έννοια, μια σφραγίδα, απαρτιζόμενο από ανεξάρτητα κολέγια.

Και όμως. Διαφορές μεταξύ άσπονδων φίλων υπάρχουν, με διαχρονική μάλιστα σημασία. Στον εμφύλιο η Οξφόρδη ήταν προπύργιο των βασιλικών, το Κέιμπριτζ των κοινοβουλευτικών, το ένα πάντα λίγο πιο δεξιό, το άλλο, λίγο πιο αριστερό.

Πιο παλιά, ο Ερασμος επέλεξε το Κέιμπριτζ, όπως και ο Νεύτων, ενώ στις μέρες μας οι πιο ριζοσπάστες εκεί κατέληγαν. Ο Δαρβίνος στη βιολογία, ο Ράδερφορντ στη φυσική, ο Τούρινγκ στην πληροφορική, ο Βιτγκενστάιν στη φιλοσοφία.

Ο εντοπισμός όλων των σοβιετικών κατασκόπων στο Κέιμπριτζ είναι απόρροια της παρουσίας αριστερών ιδεών και δεκτικότητας στον μαρξισμό.

Η διαμόρφωση των οικονομικών ως επιστήμης είχε επίκεντρο το Κέιμπριτζ (στην Οξφόρδη συγκατοικούσαν με άλλους ως Modern Greats ή PPE). Από το 1860 ο Μάρσαλ θεμελίωσε τα ακαδημαϊκά οικονομικά με μαθηματική δομή, αλλά αποδίδοντας έμφαση στη διαμόρφωση και στον σχολιασμό πολιτικής.

Τον 20^ό αιώνα ο Κέινς συνέχισε θεμελιώνοντας τα μακροοικονομικά, πάνω στα οποία χτίστηκε η παγκόσμια μεταπολεμική ευημερία.

Η θεωρητική διαμάχη για το τι είναι Κεφάλαιο (Dobb, Sraffa, Robinson) έμεινε γνωστή ως η διαμάχη των δύο Κέιμπριτζ, του παλαιού και του υπερατλαντικού του ομώνυμου.

Παρέδωσε τα σκήπτρα στην άλλη όχθη του Ατλαντικού και στη συνέχεια ακολούθησε γενικότερη διεθνοποίηση. Είναι συχνό, πλέον, φαινόμενο, διδάσκοντες να μετακινούνται από το ένα Πανεπιστήμιο στο άλλο, ομογενοποιώντας τις σχολές.

Αν ρωτήσουμε τον Λάρι, πιθανόν να επαναλάβει την απλούστευση ότι η Οξφόρδη ασχολείται με την εξουσία, το Κέιμπριτζ με τη διανόηση. Το τι προβλέπει, συνεπώς, για τον Μπέρναμ και αν θα καταφέρει να ανατρέψει την κληρονομιά της Θάτσερ, ίδωμεν.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά