Σε αυτό το στάδιο, οποιαδήποτε απόδοση ευθυνών για την κατάρρευση του κτιρίου στα Πετράλωνα είναι πρόωρη. Η τεχνική πραγματογνωμοσύνη καλείται να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα: αν το υπό κατασκευή όμορο κτίριο κατασκευαζόταν σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις εγκεκριμένες μελέτες και ποια ήταν η πραγματική κατάσταση του υφιστάμενου κτιρίου που κατέρρευσε.
1. Το υπό κατασκευή όμορο κτίριο
Η πρώτη κατεύθυνση της διερεύνησης αφορά το νέο οικοδομικό έργο. Σε κάθε νέα κατασκευή, ιδιαίτερα όταν αυτή εκτελείται σε πυκνοδομημένη περιοχή, η τήρηση των εγκεκριμένων μελετών είναι καθοριστική τόσο για την ασφάλεια του ίδιου του έργου όσο και των γειτονικών κατασκευών.
Οι πραγματογνώμονες θα εξετάσουν αν υπήρχε νόμιμη οικοδομική άδεια και αν οι εργασίες εκτελούνταν σύμφωνα με τις εγκεκριμένες στατικές, γεωτεχνικές και μελέτες αντιστήριξης. Παράλληλα, θα ελεγχθεί αν εφαρμόστηκε η προβλεπόμενη μεθοδολογία εκσκαφής και αν λήφθηκαν όλα τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας των όμορων κτιρίων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τρόπος θεμελίωσης της νέας οικοδομής. Θα πρέπει να διαπιστωθεί εάν η θεμελίωση υλοποιήθηκε σύμφωνα με τη στατική μελέτη, αν οι αντιστηρίξεις λειτούργησαν όπως είχαν σχεδιαστεί και αν υπήρξαν καθιζήσεις ή μετακινήσεις του εδάφους κατά τη διάρκεια των εργασιών.
2. Το υφιστάμενο κτίριο που κατέρρευσε
Η δεύτερη πτυχή αφορά την πραγματική κατάσταση του κτιρίου πριν από την κατάρρευση. Η ηλικία μιας κατασκευής από μόνη της δεν αποτελεί ένδειξη επικινδυνότητας. Αντίθετα, κρίσιμο ρόλο παίζουν η ποιότητα κατασκευής, η συντήρηση και οι επεμβάσεις που έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της ζωής της.
Η πραγματογνωμοσύνη θα εξετάσει αν το κτίριο είχε ανεγερθεί με οικοδομική άδεια και αν υπήρξαν μεταγενέστερες παρεμβάσεις που διαφοροποίησαν την εγκεκριμένη στατική μελέτη.
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών ή επεμβάσεων, όπως η αφαίρεση τοιχοποιιών, η διάνοιξη νέων ανοιγμάτων, η προσθήκη επιπλέον φορτίων ή άλλες μεταβολές που ενδέχεται να επηρέασαν τη φέρουσα ικανότητα του κτιρίου.
Παράλληλα, θα διερευνηθεί εάν είχαν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες εργασίες συντήρησης.
Οι ειδικοί θα αξιολογήσουν επίσης αν υπήρχαν προϋπάρχουσες ρωγμές, καθιζήσεις ή άλλες ενδείξεις στατικής επιβάρυνσης που θα μπορούσαν να είχαν προειδοποιήσει για προβλήματα πριν από την έναρξη των εργασιών στο όμορο οικόπεδο.
Η εμπειρία δείχνει ότι οι καταρρεύσεις κτιρίων σπάνια οφείλονται σε έναν μόνο παράγοντα. Συνήθως αποτελούν αποτέλεσμα συνδυασμού αιτίων, όπου η κατάσταση του υφιστάμενου κτιρίου και οι επιδράσεις από ένα γειτονικό έργο αλληλεπιδρούν.
Ο Μάνος Κρανίδης είναι πολιτικός μηχανικός, μέλος του ΔΣ της ΠΟΜΙΔΑ
