Σε μία Κυριακή θα εκλέγονται δήμαρχοι και περιφερειάρχες από τις επόμενες κιόλας αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028, σύμφωνα με το τελικό κείμενο του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Εσωτερικών μέχρι και τις 4 Ιουνίου.
Το νομοθέτημα των 761 άρθρων, το οποίο ενσωματώνει και εκσυγχρονίζει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις που αφορούν κάθε πτυχή της λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών της χώρας, εισάγει και την έννοια της εναλλακτικής ψήφου. Στην περίπτωση, λοιπόν, που κανένας αυτοδιοικητικός συνδυασμός δεν «πιάσει» το… πολυπόθητο 42% (+1 ψήφο), τότε θα διεξαχθεί από το αρμόδιο δικαστήριο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης των εναλλακτικών ψήφων, καθώς ο εκλογέας έχει δικαίωμα ψήφου και σε δεύτερο συνδυασμό.
Μέσα από το σχέδιο νόμου για τον νέο Κώδικα, πάντως, δίνεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου, προκειμένου να ενισχυθούν η νομιμοποίηση των αιρετών Αρχών και η συμμετοχή των δημοτών. Eτσι, μπορεί η εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη να γίνει από τον… καναπέ του σπιτιού, για όποιον εκλογέα το επιθυμεί.
Υπενθυμίζεται πως ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελείται από έξι βιβλία, με το πρώτο να περιέχει οργανωτικές διατάξεις για τη συγκρότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την κατηγοριοποίηση των δήμων, τον τρόπο εκλογής δημοτικών και περιφερειακών Αρχών και το πλαίσιο ελέγχου των προεκλογικών δαπανών. Ενώ στο δεύτερο βιβλίο περιγράφονται αναλυτικά το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων, η ταξινόμηση των νομικών προσώπων της Αυτοδιοίκησης και η καταστατική θέση των αιρετών. Οι αρμοδιότητες, η καταγραφή τους και ο τρόπος άσκησης αυτών περιέχονται στο τρίτο βιβλίο, δίνοντας έμφαση στην αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων από όλους τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους ή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους.
Τι αλλάζει
Σημειώνεται πως το τελικό κείμενο του Κώδικα, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή εντός του Ιουνίου, έρχεται, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, να δώσει τέλος στο αλαλούμ που ακολουθεί σχεδόν κάθε φορά που μία κακοκαιρία ή φυσική καταστροφή αφήνει πίσω της ζημιές. Μέσα από την καταγραφή και συστηματοποίηση των αρμοδιοτήτων των δήμων και των περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, θα αποφευχθούν επικαλύψεις και κενά, ενώ στόχος είναι να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης προς όφελος του πολίτη. «Ολες οι βασικές διατάξεις συγκεντρώνονται σε έναν Κώδικα, ώστε να μην απαιτείται να ψάξει ή να γνωρίζει κάποιος ένα δαιδαλώδες παράπλευρο δίκαιο. Εξασφαλίζονται, δε, ενιαία ερμηνεία και εφαρμογή», αναφέρει το υπουργείο.
Στις προωθούμενες αλλαγές περιλαμβάνεται και το ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για τις περιφέρειες της χώρας, οι οποίες 15 χρόνια μετά τη θεσμοθέτησή τους δεν είχαν αποκτήσει ένα ενιαίο πλαίσιο, με αποτέλεσμα ταυτόχρονα να διέπονται από διατάξεις που αφορούν τις κεντρικές κρατικές υπηρεσίες, τις πρώην κρατικές περιφέρειες και τις αιρετές νομαρχίες.
Παράλληλα, μέσω της λειτουργίας ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας ΟΤΑ, ο νέος Κώδικας στοχεύει σε αντικειμενικό και στοχευμένο σύστημα ελέγχου νομιμότητας αποκλειστικά επί των πράξεων και των οργάνων διοίκησης της Αυτοδιοίκησης. Την ίδια στιγμή, θεσμοθετείται η διεξαγωγή συμβουλευτικού δημοτικού δημοψηφίσματος με ηλεκτρονική ψηφοφορία και θεσμικές εγγυήσεις για τη διαδικασία διεξαγωγής του, ενώ αναβαθμίζονται τα συμβούλια νέων, με σαφείς κανόνες για την εκλογή τους και ηλεκτρονική διαδικασία ψηφοφορίας.
Στο πλαίσιο, δε, της αντιμετώπισης του Δημογραφικού, πλέον οι δήμοι παίρνουν το… πράσινο φως, προκειμένου να χορηγήσουν επιδόματα γέννησης σε νέες οικογένειες.
«Επειτα από ενάμιση χρόνο συστηματικής δουλειάς και συνεργασίας στελεχών του υπουργείου Εσωτερικών, της Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού, αιρετών εκπροσώπων και λειτουργών της Δημόσιας Διοίκησης, έχουμε τη μεγάλη χαρά να παρουσιάζουμε, επίσημα πλέον, τον – για πρώτη φορά – ενιαίο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ευελπιστώ ότι θα αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο και πυξίδα για να γυρίσουμε όλοι μαζί μια νέα σελίδα στην ιστορία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος.
