Νιώθετε κατάθλιψη για την κατάσταση του κόσμου; Ανησυχείτε για το μέλλον; Δεν είστε μόνοι. Η απαισιοδοξία για την πολιτική είναι η νέα κανονικότητα μεταξύ των λαών της Δύσης. Οι μεγάλες συγκρούσεις στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή και οι ζημιές που προκαλούνται από τον δεξιοαριστερό εξτρεμισμό, τις στάσιμες οικονομίες, την ανισότητα, τη διαφθορά, την τρομοκρατία, τον ρατσισμό, τους τεχνολογικούς κολοσσούς και την κλιματική κρίση δημιουργούν κοινούς εφιάλτες.
Η απογοήτευση από τη δημοκρατία και η δυσαρέσκεια με τους πολιτικούς ηγέτες είναι ένα πανταχού παρόν πολωτικό δυτικό φαινόμενο. Οι διαιρέσεις εδραιώνονται. Ο Κιρ Στάρμερ, με ποσοστό αποδοχής 27%, σύμφωνα με τη Statista, αγωνίζεται να επιβιώσει. Ωστόσο, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν είναι ακόμη λιγότερο δημοφιλείς, με 19% και 18% αντίστοιχα.
Η δημοφιλία του Ντόναλντ Τραμπ έχει μειωθεί σε περίπου 38%. Στη Ρωσία, τα ιστορικά υψηλά ποσοστά αποδοχής του Βλαντίμιρ Πούτιν έχουν πλέον πληγεί σοβαρά. Τα στοιχεία για τον Σι Τζινπίνγκ είναι αναξιόπιστα, καθώς στην Κίνα η ελεύθερη έκφραση απόψεων είναι επικίνδυνη. Μια εναλλακτική λύση στην απομόνωση είναι η μετάβαση σε κόμματα κατά του status quo που, στην πραγματικότητα, στρέφονται ενάντια στο σύστημα – προσφέρουν όμως θυμό, όχι απαντήσεις.
Πώς θα μπορούσε να αντιστραφεί αυτό το τσουνάμι θλίψης – αυτή η απουσία ελπίδας; Απαιτούνται θετικά παραδείγματα. Και, όπως συμβαίνει, ενθαρρυντικές αλλαγές είναι διακριτές στις τρεις χώρες – Ρωσία, Ισραήλ και ΗΠΑ – που βρίσκονται στο επίκεντρο των μεγάλων παγκόσμιων αναταραχών της τελευταίας δεκαετίας. Οι αλλαγές ηγεσίας που θέτουν στο περιθώριο τον Πούτιν, τον Νετανιάχου και τον Τραμπ – τους κύριους καβαλάρηδες της καταιγίδας – θα μπορούσαν να συμβάλουν σημαντικά στην αλλαγή του πνεύματος της εποχής.
Πάρτε πρώτα τη Ρωσία. Η προεδρία του Πούτιν δεν φαινόταν ποτέ τόσο ευάλωτη. Η «ειδική στρατιωτική του επιχείρηση» στην Ουκρανία, η οποία, φανταζόταν, θα έφερνε γρήγορη νίκη, διαρκεί περισσότερο από τον μεγάλο πατριωτικό πόλεμο της Σοβιετικής Ενωσης εναντίον των Ναζί, με τον οποίο την παρομοιάζει. Τουλάχιστον 350.000 ρώσοι στρατιώτες έχουν πεθάνει. Ο πόλεμος προκαλεί μη βιώσιμο οικονομικό κόστος στη Ρωσία, το οποίο επιδεινώνεται από τις δυτικές κυρώσεις. Οι τιμές και οι φόροι έχουν αυξηθεί, ενώ οι επίσημοι περιορισμοί στο Διαδίκτυο προσπαθούν να καταπνίξουν την κριτική. Είναι μια αναπόφευκτη εθνική ταπείνωση.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται επίσης σε δύσκολη θέση – μια εκλογική αναμέτρηση μέχρι τον Οκτώβριο, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ενώνονται για να ανατρέψουν τον ακροδεξιό συνασπισμό του. Τα βασικά ζητήματα περιλαμβάνουν την αποτυχία του να αποτρέψει τις τρομοκρατικές σφαγές της 7ης Οκτωβρίου 2023 και την επακόλουθη άρνησή του να διεξαγάγει πλήρως ανεξάρτητη έρευνα· την υπονόμευση της δικαστικής εξουσίας και των δημοκρατικών διαδικασιών του Ισραήλ· και τη δίκη του για διαφθορά. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, η απόφαση του Νετανιάχου μαζί με τον Τραμπ να ξεκινήσουν τον καταστροφικό πόλεμο στο Ιράν, η κοινή αποτυχία ΗΠΑ – Ισραήλ, μέχρι στιγμής, να εξαλείψουν το πυρηνικό πρόγραμμα και τους πυραύλους της Τεχεράνης, το παγκόσμιο χάος που προκύπτει από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ διαμορφώνουν τις απόψεις των ψηφοφόρων. Μπορεί να δυσκολευτεί να επιβιώσει από την ετυμηγορία τους.
Ο Τραμπ δεν χρειάζεται αντιπάλους. Είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του. Αγνοώντας επιπόλαια τις οικονομικές δυσκολίες που επιβλήθηκαν στους Αμερικανούς με χαμηλότερο εισόδημα από το φιάσκο του στο Ιράν, προδίδει τους ίδιους τους ανθρώπους που τον εξέλεξαν. Λόγω αυτού, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι Ρεπουμπλικανοί να χάσουν τον έλεγχο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και πιθανώς και για τη Γερουσία. Οι νίκες των Δημοκρατικών θα περιόριζαν την εξουσία του Τραμπ και μπορεί να προανήγγελλαν την καθαίρεσή του.
Ενα πράγμα είναι σίγουρο: ένα τέλος στη βασιλεία των σφαλμάτων του Τραμπ θα βοηθούσε στην αποτοξίνωση του κόσμου. Η ελπίδα και η εμπιστοσύνη θα ανανεώνονταν. Θα υπήρχαν, επιτέλους, λόγοι για να είμαστε χαρούμενοι.
