Μία από τις σοβαρότερες εσωτερικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών αντιμετωπίζει το Βατικανό, καθώς η αντιπαράθεση με τους Λεφεβριανούς οδηγείται πλέον στα όρια ανοιχτού σχίσματος. Η Αδελφότητα του Αγίου Πίου I’ ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει κανονικά την 1η Ιουλίου 2026 σε χειροτονίες επισκόπων στην Εκόν της Ελβετίας, παρά τις αυστηρές προειδοποιήσεις της Αγίας Εδρας ότι μια τέτοια ενέργεια θεωρείται αντικανονική και σχισματική.
Η κρίση αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον νέο Πάπα Λέοντα ΙΔ’, ο οποίος από την έναρξη της παποσύνης του έχει θέσει ως κεντρικό στόχο την ενότητα της Εκκλησίας. Το Βατικανό ανησυχεί ότι οι επικείμενες χειροτονίες μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία μιας παράλληλης εκκλησιαστικής ιεραρχίας, με αποτέλεσμα μια νέα ιστορική ρήξη στους κόλπους του καθολικισμού.
Οι Λεφεβριανοί, που ακολουθούν τη γραμμή του γάλλου αρχιεπισκόπου Μαρσέλ Λεφέβρ, αντιτίθενται εδώ και δεκαετίες στις μεταρρυθμίσεις της Β’ Συνόδου του Βατικανού. Απορρίπτουν τη λειτουργική ανανέωση της Εκκλησίας, τη χρήση των εθνικών γλωσσών στη Θεία Λειτουργία αντί της λατινικής, καθώς και το άνοιγμα της Ρώμης προς άλλες θρησκείες και τον σύγχρονο κόσμο. Υποστηρίζουν ότι η Καθολική Εκκλησία έχει απομακρυνθεί από την παράδοσή της και ζητούν επιστροφή στο προ του 1960 μοντέλο.
Η Αδελφότητα ανακοίνωσε ότι στην τελετή της Εκόν θα συμμετάσχουν περίπου 15.000 πιστοί και περισσότεροι από 1.300 ιερείς, μοναχοί και μοναχές από διάφορες χώρες, γεγονός που αποδεικνύει ότι το κίνημα διατηρεί σημαντική επιρροή.
Η ιστορική ρίζα της σύγκρουσης βρίσκεται στο 1988, όταν ο Λεφέβρ χειροτόνησε τέσσερις επισκόπους χωρίς την έγκριση του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β’… Η Ρώμη χαρακτήρισε τότε την πράξη σχισματική και επέβαλε αφορισμό. Το 2009 ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ’ επιχείρησε να αποκαταστήσει τις σχέσεις, αίροντας τους αφορισμούς, όμως η προσπάθεια προκάλεσε έντονες αντιδράσεις επειδή ένας από τους επισκόπους, ο Ρίτσαρντ Γουίλιαμσον, είχε εκφράσει αρνητικές θέσεις για το Ολοκαύτωμα.
Για τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο. Σε μια περίοδο που η Καθολική Εκκλησία προσπαθεί να ανακτήσει την επιρροή της στην Ευρώπη, ένα νέο σχίσμα θα μπορούσε να ενισχύσει τις εσωτερικές διαιρέσεις.
Παράλληλα, στο εσωτερικό της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας αυξάνεται η ανησυχία ότι η κρίση μπορεί να επηρεάσει και άλλες συντηρητικές ομάδες πιστών που αμφισβητούν τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών. Διπλωματικοί κύκλοι του Βατικανού εκτιμούν ότι ο Πάπας Λέων ΙΔ’ θα επιχειρήσει ύστατο διάλογο πριν από την 1η Ιουλίου, ώστε να αποφευχθεί μια νέα ιστορική σύγκρουση αντίστοιχη εκείνης του 1988. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν πλέον σχεδόν ασυμβίβαστες.
