Αρχικά δεν ήθελα να γράψω γι’ αυτό το έγκλημα. Ισως διότι το θύμα είναι ένα παιδί 21 ετών και, παρά τη δημοσιογραφική αποστασιοποίηση, είναι δύσκολο να αναφερθείς ψύχραιμα σε ένα τέτοιο γεγονός. Κυρίως όμως διότι δεν γνωρίζω εις βάθος την Κρήτη και τα ήθη της ούτε τον ψυχισμό των αγέρωχων και γενναίων Κρητικών.
Ακούγοντας, όμως, συνέχεια αναλύσεις και τοποθετήσεις για τη δολοφονία του 21χρονου Νικήτα στο Ρέθυμνο από τον 54χρονο πατέρα του φίλου του που, πριν από τρία χρόνια, είχε σκοτωθεί σε τροχαίο, μου θύμισε μια άλλη ιστορία· που «δείχνει» ακόμη μία διάσταση αυτού του τραγικού γεγονότος.
Πριν από κάμποσα χρόνια είχε γίνει ένα τροχαίο, κάπου στην Αττική νομίζω. Η Τροχαία που έφτασε στο σημείο, όχι άμεσα, καθώς δεν υπήρχαν αυτόπτες μάρτυρες, βρήκε μέσα στο στραπατσαρισμένο αυτοκίνητο έναν νεκρό. Τον συνοδηγό, πολύ νέο παιδί. Ο οδηγός όμως, συνομήλικος και κολλητός του, είχε εξαφανιστεί. Τον έψαχναν για μέρες, μέχρι που τον βρήκαν νεκρό. Είχε αυτοκτονήσει καθώς πίστευε ότι αυτός έφταιγε για τον θάνατο του φίλου του. Η ιστορία, μάλιστα, μεταφέρθηκε από τον Πάνο Κοκκινόπουλο στην τηλεόραση, σε σενάριο Χρήστου Δήμα, με τίτλο «Λένα και Μαρία», καθώς είχε αλλάξει το φύλο των κεντρικών ηρώων.
Θέλω να πω ότι ο Νικήτας, οδηγός στο μοιραίο τροχαίο όπου είχε σκοτωθεί ο φίλος του Γιώργος, κουβαλούσε κι αυτός ένα τραύμα. Κι αυτού του είδους τα τραύματα δεν είναι πάντα εμφανή. Να θυμίσω μόνο ότι το 2023 είχε αυτοκτονήσει, 19 χρόνια μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη που είχε στείλει στον θάνατο 25 μαθητές της Α’ Λυκείου από το Μακροχώρι Ημαθίας, ο ένας από τους τέσσερις μόνο επιζώντες. Σε ένα θανατηφόρο τροχαίο, δηλαδή, «θύματα» είναι κι όσοι επιβιώνουν.
Στην περίπτωση του Νικήτα, ωστόσο, φαίνεται ότι ο πατέρας του Γιώργου είχε αποφασίσει να βγάλει, με το ίδιο του το χέρι, τα εισαγωγικά από τη λέξη. Θύμα «κανονικό» τον ήθελε, στο χώμα, όπως και ο γιος του. Αυτό το αιωρούμενο «γιατί;» που μπορεί να περνά από το μυαλό κάποιων, όταν χάνουν δικό τους άνθρωπο σε δυστύχημα, στην Κρήτη οπλίζει χέρια.
Προσπαθώ να αφουγκραστώ τους λόγους της βεντέτας. Είναι τυφλή εκδίκηση ή απονομή μιας «δικαιοσύνης» εκτός νόμων; Ή μήπως μια υφέρπουσα αντίληψη ότι οι Κρητικοί είναι υπεράνω των νόμων, κάτι που το αντιλαμβανόμαστε στην οδηγική τους συμπεριφορά, στον τρόπο «απορρόφησης» κονδυλίων ή στην οπλοκατοχή; Συγγνώμη, αλλά στο δικό μου λεξιλόγιο υπάρχει το «βρίσκουν και τα κάνουν». Εννοώ ότι η Αστυνομία μοιάζει να δείχνει μια πολύ «ξεχειλωμένη» ανοχή σε αυτόν τον ευλογημένο τόπο· και υποψιάζομαι ότι, στο βάθος της εικόνας, οι λόγοι είναι πολιτικοί. «Η Κρήτη βγάζει πρωθυπουργό», θυμάμαι να λένε από τα νιάτα μου. Και η συνέχεια της φράσης υπονοείται: «Μην πολυκολλάτε λοιπόν στους Κρητικούς».
Γυναίκες
Βέβαια, ό,τι και να κάνει η Αστυνομία, η νοοτροπία θα αλλάξει μόνο εκ των έσω. Μέσα από την ίδια την κοινωνία και την οικογένεια. Εκεί πρέπει να παταχθεί ο «όφις» της βεντέτας, της ταύτισης της λεβεντιάς με το τσαμπουκαλίκι. Θυμόμαστε τι έγινε πριν από λίγους μήνες στα Βορίζια. Ενα ολόκληρο χωριό σε εμπόλεμη κατάσταση, σε ένα μακελειό με δύο νεκρούς και με περισσότερους αστυνομικούς να προσπαθούν να επιβάλουν την τάξη παρά κατοίκους. Ναι, ωραία. Και μετά; Τι έγινε; Το σχολείο στο χωριό έμεινε για μία εβδομάδα κλειστό, μετά όμως μίλησε κάποιος στα παιδιά; Και τους μίλησε μια κι έξω ή η κοινωνική συμπεριφορά εντάχθηκε ως ένα είδος μαθήματος, όπως θα έπρεπε;
Με αφορμή τα γεγονότα στα Βορίζια, θυμάμαι τον Μιχάλη Αεράκη – ηθοποιό και πλέον μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ – να λέει ότι οι γυναίκες στην Κρήτη μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά, ώστε να σταματήσουν οι βεντέτες. Ως επίρρωση, έρχεται η πληροφορία ότι η γυναίκα του 54χρονου δολοφόνου ήταν αυτή που τον παρότρυνε στο φονικό· διότι η Κρήτη, στην ουσία, είναι μητριαρχική κοινωνία. Και πιστεύω ότι αυτές οι γενναίες γυναίκες, αυτές οι μανάδες, μπορούν να βάλουν φρένο στο κακό.
