Μη γίνεστε φτερά στον άνεμο

^«Του θανάτου εφεστηκότος, μηδέ το εύψυχον απώλεσεν μηδέ το παιγνιώδες». Η παραπάνω φράση – εφόσον βέβαια την επαληθεύσω έμπρακτα – θέλω να γραφτεί στον τάφο μου.

Το «εύψυχον» αποτελεί κρίσιμο πλην αυτονόητο ζητούμενο. Να μην οδηγηθείς στο τέλος σου μυξοκλαίγοντας, μετανοώντας, εκλιπαρώντας τους ανθρώπους είτε την τύχη είτε τον Θεό σου για μια παράταση. Να κοιτάξεις τον θάνατο κατάματα. Παλικαρίσια. Και μετά; Να σταυροκοπηθείς; Να σηκώσεις τη γροθιά σου; Να κάνεις ένα καλαμπούρι θα προτιμούσα εγώ. Να αποδείξεις ότι η παιχνιδιάρικη διάθεσή σου δεν ήταν πολυτέλεια για τους εύκολους καιρούς, που σε εγκατέλειψε μόλις έσφιξαν τα γάλατα. Πως ακόμα κι όταν βρίσκεσαι στο χείλος του γκρεμού, έχεις το κουράγιο να βγάζεις γλώσσα στο σύμπαν.

Οποιος, θα πείτε, για όσο χρόνο, είναι έξω απ’ τον χορό, πολλά τραγούδια ξέρει. Μπορούμε να κατηγορήσουμε τον Λόρκα επειδή καθ’ οδόν προς τον τόπο της εκτέλεσης λιγοψύχησε, σπάραξε, πένθησε προκαταβολικά τον νεότατο εαυτό του και το έργο του, που θα έμενε ανολοκλήρωτο επειδή έτσι αποφάσισαν μερικοί κανάγιες;

Κάποιοι ίσα – ίσα θα υποστήριζαν πως η φλεγματική στάση εμπρός στο μοιραίο συνιστά υπεκφυγή. Ναρκισσισμό. «Ή αυτή θα ξεκουμπιστεί από εδώ μέσα ή εγώ!» ήταν η τελευταία φράση του Οσκαρ Ουάιλντ. Αναφερόταν στην απαίσια, στην εξαιρετικά κακόγουστη ταπετσαρία του ξενοδοχείου στο Παρίσι, όπου είχε καταλύσει σε ελεεινή κατάσταση ύστερα από τον εξευτελισμό και τη φυλάκισή του. «Μέχρι τη στερνή στιγμή, δεν ξέφυγε από την πόζα του. Δεν καταδέχθηκε να γίνει άνθρωπος…».

Απόψεις. Που ανταλλάσονται μεταξύ τυρού και αχλαδίου. Ως αφορμές για να βαθύνει η συζήτηση, ακόμα καλύτερα το φλερτ. Ωσπου – εντελώς απροσδόκητα – να ακουστούν οι πυροβολισμοί.

Δεν είχαν φτάσει στο επιδόρπιο στη δεξίωση του Λευκού Οίκου για τους ανταποκριτές. Ούτε καν στο κυρίως πιάτο. Σερβίρονταν τα ορεκτικά. Ο ήχος του όπλου έφτασε στα αφτιά του Ντόναλντ Τραμπ σαν σούρσιμο – δήλωσε – βαριών επίπλων. Η σύζυγός του η Μελάνια αντιθέτως, ίσως και από ανατολικοευρωπαϊκό αταβισμό, κατάλαβε ακαριαία τον κίνδυνο. Τον αντιπρόεδρο Βανς τον πήραν κυριολεκτικά σηκωτό, όπως και τον αντιεμβολιαστή υπουργό Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ – θα αποτελούσε ειρωνεία της τύχης να έχει το ίδιο τέλος με τον ήρωα τον ανθρωπίνων δικαιωμάτων πατέρα του. Τη γυναίκα ωστόσο του Κένεντι, αν και διάσημη ηθοποιό, την άφησαν απροστάτευτη. Η τύχη να σταδιοδρομείς ως φορέας σπουδαίου ονόματος προηγείται της τέχνης.

Χάος επικράτησε. Οι καλεσμένοι όπου φύγει – φύγει, σούρνονταν κάτω από τα τραπέζια μην και τους βρει καμιά αδέσποτη. Ολοι; Με μία και μοναδική εξαίρεση. Ο κύριος Μάικλ Γλαντζ, ατζέντης τηλεοπτικών ταλέντων, μιας κάποιας ηλικίας, παρέμεινε εντελώς ατάραχος στη θέση του. Εξακολούθησε να τρώει τη σαλάτα του, χαμογελώντας μακάρια στους αστακούς των ειδικών δυνάμεων.

Τι εξήγηση έδωσε για τη συμπεριφορά του; «Πού να μπουσουλάω βραδιάτικα; Εχω και τη μέση μου…».

Παραπάνω κι από το παιγνιώδες, εκείνο – πιστεύω – που εμπνέει θαυμασμό είναι η άρνηση να γίνεις φτερό στον άνεμο. Η επιμονή στους δικούς σου ρυθμούς. Λειτούργησε ως παράδειγμα ο Τσώρτσιλ όταν έγινε γνωστό πως ενώ το Λονδίνο βομβαρδιζόταν σφοδρότατα από τους Γερμανούς, ο ίδιος – και ας ήταν πρωθυπουργός – εξακολουθούσε να παίρνει πρωινό στο κρεβάτι, να ανάβει ένα πούρο, να κατεβάζει και λίγο κονιάκ για την έμπνευση. Εστειλε μήνυμα στους συμπολίτες του και σε όλο τον ελεύθερο κόσμο. «Ο,τι πολυτιμότερο έχετε είναι η καθημερινότητά σας. Το άθροισμα από μικρές, γλυκιές συνήθειες. Μην τους αφήσετε να σας τις κλέψουν αμαχητί. Μέσα σε εκείνες κρύβεται η ψυχή σας…».

Ο άνθρωπος – θα μου πείτε – δεν είναι ζώο εξόχως προσαρμοστικό; Ετσι δεν επιβίωσε και επιβλήθηκε; Πολύ σωστά. Το απέδειξαν περίτρανα όχι οι καλεσμένοι που σκόρπιζαν πανικόβλητοι. Αλλά η όμορφη κυρία, η οποία – επωφελούμενη της αναστάτωσης – σούφρωσε καμιά δυο μπουκάλες με κρασί και τις έχωσε βιαστικά στην τσάντα της. «Πρέπει να πιω για να συνέλθω» θα έλεγε, εικάζω, αν τη ρωτούσαν. «Αποτελεί το ελάχιστο αντίδοτο στην ψυχική οδύνη μου». Μαζί της.