Το 2024 ο Δήμος Σκιάθου ανέθεσε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ένα πρόγραμμα με στόχο την εξειδίκευση των επιχειρησιακών σχεδίων του δήμου για την περίπτωση φυσικών καταστροφών.
Το σχέδιο αφορά πλημμυρικά φαινόμενα, πυρκαγιές και κινδύνους από σεισμό. Σε αυτό το πλαίσιο έγινε αναλυτική χαρτογράφηση των κινδύνων που αντιμετωπίζει το νησί. Για τους σεισμούς χαρτογραφήθηκαν αναλυτικά τα σεισμικά ρήγματα, οι εστίες που προκάλεσαν μεγάλους σεισμούς στο παρελθόν, τα κατολισθητικά φαινόμενα που απειλούν το νησί και η ενδεχόμενη εκδήλωση τσουνάμι τόσο μέσα στη Σκιάθο όσο και στον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο.
Για τις δασικές πυρκαγιές έγινε αποτύπωση του δασικού ιστού, της πυκνότητάς του, των ειδών που περιλαμβάνει αλλά και κάποιων ιδιομορφιών που αφορούν το δάσος της Σκιάθου. Για τα πλημμυρικά φαινόμενα χαρτογραφήθηκαν το υδρογραφικό δίκτυο, οι μέγιστες αποκρημνίσεις και τα σημεία του νησιού που μπορεί να πλημμυρίσουν. Με βάση αυτά τα δεδομένα κάναμε μια ανάλυση κινδύνου ανά φυσική καταστροφή και στη συνέχεια εξετάσαμε την τρωτότητα του νησιού, δηλαδή εντοπίσαμε τα σημεία στα οποία υπάρχουν αδυναμίες.
Αποτυπώσαμε ολόκληρο τον οικιστικό ιστό, σημειώσαμε πού βρίσκονται παλαιές κατασκευές και πού νεότερες, τι τρωτότητες έχουν οι υποδομές του νησιού, οι δρόμοι, το αεροδρόμιο, τα δίκτυά του ώστε να γίνουν βελτιωτικές παρεμβάσεις όπου υπήρχαν προβλήματα και με βάση αυτές τις δύο αναλύσεις εκπονήσαμε εξειδικευμένα σχέδια πολιτικής προστασίας.
Το σχέδιο αυτό δίνει κατευθύνσεις, για παράδειγμα στο πού θα κινηθούν οι κάτοικοι σε περίπτωση φυσικής καταστροφής, από ποιες περιοχές θα κινηθούν, τι θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα κατά την τουριστική περίοδο – για παράδειγμα το να απομακρύνεις τους επισκέπτες από τις βόρειες παραλίες του νησιού που έχουν κατολισθήσεις. Οριοθετήθηκαν οι περιοχές που πλημμυρίζουν, αναφέρουμε συγκεκριμένα σημεία του νησιού και πώς πρέπει να κινηθούν οι δυνάμεις της Πυροσβεστικής.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η ομορφιά της Σκιάθου πηγαίνει μαζί με τα φυσικά φαινόμενα, δηλαδή όσο πιο έντονα είναι τα φυσικά φαινόμενα σε μια περιοχή τόσο πιο όμορφη είναι η περιοχή αυτή. Με το συγκεκριμένο σχέδιο θωρακίσαμε το νησί απέναντι σε φυσικούς κινδύνους ώστε να υπάρχουν μειωμένες επιπτώσεις τόσο στη χειμερινή όσο και στη θερινή περίοδο. Ειδικά στην τουριστική περίοδο, το νησί έχει αυξημένο πληθυσμό καθώς δέχεται μεγάλο τουριστικό ρεύμα και μάλιστα από ανθρώπους που ενδεχομένως δεν γνωρίζουν πώς να λειτουργήσουν σε περίπτωση σεισμού – για παράδειγμα οι λαοί της Βορείου Ευρώπης δεν γνωρίζουν από σεισμούς. Πρόκειται για ένα πρότυπο σχέδιο που αποσκοπεί στη μείωση των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές.
Ο Ευθύμιος Λέκκας είναι καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας
