Σχεδόν 30 χρόνια μετά τη χαρτογράφηση του περίπλοκου δικτύου νεύρων στο εσωτερικό του πέους, η ίδια χαρτογράφηση ολοκληρώθηκε επιτέλους για ένα από τα λιγότερο μελετημένα όργανα του ανθρώπινου σώματος: την κλειτορίδα. Πέραν του ότι αποκαλύπτει την έκταση των νεύρων που είναι κρίσιμης σημασίας για τον οργασμό, η έρευνα δείχνει ότι ορισμένες από τις γνώσεις της ιατρικής κοινότητας για την ανατομία της κλειτορίδας είναι λανθασμένες, ενώ θα μπορούσε να συμβάλει στην αποφυγή της μείωσης της σεξουαλικής λειτουργίας σε γυναίκες που υποβάλλονται σε χειρουργικές επεμβάσεις στην πύελο.
Η κλειτορίδα, υπεύθυνη για τη σεξουαλική ευχαρίστηση, είναι ένα από τα λιγότερο μελετημένα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Τα πολιτισμικά ταμπού γύρω από τη γυναικεία σεξουαλικότητα έχουν εμποδίσει τις επιστημονικές έρευνες – η κλειτορίδα δεν συμπεριλαμβανόταν καν στα βασικά εγχειρίδια ανατομίας μέχρι το 1995. Για να αποκτήσουν καλύτερη εικόνα της εσωτερικής λειτουργίας αυτού του κομβικού οργάνου που σχετίζεται με την ηδονή, η Τζου Γιανγκ Λι, ερευνήτρια στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Αμστερνταμ και οι συνεργάτες της χρησιμοποίησαν ακτίνες Χ υψηλής ενέργειας για τρισδιάστατη σάρωση δύο γυναικείων πυέλων, οι οποίες δόθηκαν μέσω προγράμματος δωρεάς οργάνων.
Οι σαρώσεις αποκάλυψαν με πρωτοφανή λεπτομέρεια σε 3D την πορεία πέντε σύνθετων νεύρων με δενδροειδή διακλάδωση που διατρέχουν την κλειτορίδα, με το μεγαλύτερο να έχει διάμετρο 0,7 χιλιοστά. Η μελέτη δημοσιεύτηκε την πλατφόρμα bioRxiv και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους. «Αυτός είναι ο πρώτος τρισδιάστατος χάρτης των νεύρων στο εσωτερικό των αδένων της κλειτορίδας», δήλωσε η Λι. Εκπλήσσεται που χρειάστηκε τόσο πολύς χρόνος, δεδομένου ότι παρεμφερή επίπεδα γνώσης για τον αδένα του πέους έχουν επιτευχθεί εδώ και 28 χρόνια.
Η Λι και οι συνεργάτες της έδειξαν ότι ορισμένοι κλάδοι των νεύρων της κλειτορίδας φτάνουν στον ηβικό λοφίσκο (mons pubis), το καμπυλωτό ύψωμα ιστού πάνω από το ηβικό οστό. Αλλοι κατευθύνονται προς την κλειτοριδική ακροποσθία, η οποία βρίσκεται πάνω από το μικρό, ευαίσθητο εξωτερικό τμήμα της κλειτορίδας, το οποίο αποτελεί μόλις το 10% του συνολικού οργάνου. Αλλα νεύρα φτάνουν στις πτυχές του δέρματος του αιδοίου, τις δομές των χειλέων.
Η ουρολόγος Χέλεν Ο’Κόνελ από τη Μελβούρνη, η οποία δημοσίευσε την πρώτη ολοκληρωμένη ανατομική μελέτη της κλειτορίδας το 1998, τόνισε ότι τα ευρήματα είναι καθοριστικής σημασίας για την κατανόηση του γυναικείου αισθητηριακού μηχανισμού που βρίσκεται πίσω από τη διέγερση και τον οργασμό μέσω της κλειτορίδας. «Ο οργασμός είναι μια εγκεφαλική λειτουργία που οδηγεί σε βελτιωμένη υγεία και ευεξία, με θετική επίδραση στις ανθρώπινες σχέσεις και πιθανόν στη γονιμότητα», είπε.
Η χαρτογράφηση των νεύρων της κλειτορίδας θα μπορούσε να συμβάλει στην επανορθωτική χειρουργική έπειτα από ακρωτηριασμό γυναικείων γεννητικών οργάνων, ένα από τα πιο ακραία παραδείγματα πολιτισμικού μισογυνισμού. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερα από 230 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες που ζουν σήμερα σε 30 χώρες της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας έχουν υποστεί αυτού του είδους ακρωτηριασμό, κατά τον οποίο μπορεί να αφαιρεθεί το ορατό τμήμα της κλειτορίδας, μαζί με τμήματα των χειλέων του αιδοίου. Μια πρακτική, που δεν έχει κανένα όφελος για την υγεία και μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα όπως σοβαρή αιμορραγία, λοίμωξη, δυσκολία στην ούρηση, διαταραχές εμμήνου ρύσεως και επιπλοκές στον τοκετό.
Η Ο’Κόνελ λέει ότι η έρευνα θα μπορούσε επίσης να συμβάλει σε χειρουργικές επεμβάσεις για τη θεραπεία του καρκίνου του αιδοίου, επεμβάσεις επαναπροσδιορισμού φύλου, καθώς και αισθητικές επεμβάσεις στα γεννητικά όργανα, όπως η χειλεοπλαστική του αιδοίου, η δημοτικότητα της οποίας αυξήθηκε κατά 70% μεταξύ 2015 και 2020.
