Οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή αρχίζουν να δημιουργούν τις προϋποθέσεις για αυξήσεις τιμών προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις παρόμοιες με αυτές που είχαν καταγραφεί στις αρχές του πολέμου στην Ουκρανία. Το αργό πετρέλαιο τύπου Brent έχει ενισχυθεί από τα 72 δολάρια πριν από την έναρξη του πολέμου στα 83 δολάρια, καταγράφοντας αύξηση 16% σε εβδομαδιαία βάση. Ηδη οι πρώτες αυξήσεις έχουν περάσει στα καύσιμα, από την Ελλάδα μέχρι άλλες χώρες της Ευρώπης. Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει κάνει ράλι από τα 32 στα 52 ευρώ καταγράφοντας αύξηση 62% στο ίδιο διάστημα. Το καύσιμο αυτό έχει χρησιμοποιείται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη Γηραιά Ηπειρο όχι μόνο για θέρμανση αλλά και για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, με όλες τις συνέπειες που αυτό έχει για τους καταναλωτές.
Ράλι και ο λιγνίτης
Οι τιμές του λιγνίτη, όπου έχουν στραφεί πολλές χώρες, περιλαμβανομένων και ευρωπαϊκών, για να καλύψουν το φρένο στην παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ και την αδυναμία μεταφοράς ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, έχουν αυξηθεί από τα 105 δολάρια ο τόνος στα 133 δολάρια. Πρόκειται για αύξηση 26% στην Ευρώπη, με παρόμοιες αυξήσεις να καταγράφονται και στις αγορές Αυστραλίας και Ασίας, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Argus, που επίσης επικαλούνται οι «Financial Times». Οι τιμές βρίσκονται σε υψηλά διετίας.
Μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές του λιγνίτη σχεδόν στο διπλάσιο των σημερινών τους επιπέδων, σε περίπου 250 δολάρια ανά τόνο, ειδικά εάν η ενεργειακή κρίση (ακριβό πετρέλαιο, φυσικό αέριο) προκαλέσει την επανεκκίνηση σταθμών παραγωγής ενέργειας από τέτοιο καύσιμο, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα σε αδράνεια, ανέφεραν στελέχη της αγοράς στους «Financial Times».
Στα ύψη τα αεροπορικά καύσιμα
Η τεράστια αύξηση στις τιμές των αεροπορικών καυσίμων στην Ασία αποτελεί μια από τις πρώτες ενδείξεις για τον πόνο που περιμένει ταξιδιώτες και καταναλωτές από τις εξελίξεις.
Στην κεντρική για την Ασία αγορά της Σιγκαπούρης, οι spot τιμές για κηροζίνη που χρησιμοποιείται σε τζετ αεροσκάφη έχουν αυξηθεί κατά 140% από τις 27 Φεβρουαρίου, όταν διαμορφώνονταν στα 93,45 δολάρια το βαρέλι.
Μόνο χθες η αύξηση ανήλθε σε 72%, με τις τιμές να διαμορφώνονται πλέον στα 225,44 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με στοιχεία του Reuters. Πρόκειται για εξέλιξη που απειλεί να βάλει φωτιά στα κόστη αεροπορικών μεταφορών επιβατών και εμπορευμάτων.
«Καίνε» τα λιπάσματα
Η σύγκρουση στο Ιράν διαταράσσει την παραγωγή και τις εξαγωγές λιπασμάτων από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, περιορίζοντας τις παγκόσμιες προμήθειες και αυξάνοντας τους φόβους για υψηλότερες τιμές τροφίμων, προειδοποίησαν στελέχη και αναλυτές του κλάδου μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα.
Η Μέση Ανατολή είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων στον κόσμο, ενώ τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη ναυτιλιακή οδό για τις εξαγωγές. Περίπου το 35% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας διέρχεται από την πλωτή οδό, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων αγοράς CRU. Η ουρία είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο αζωτούχο λίπασμα, το οποίο με τη σειρά του χρησιμοποιείται για τη μισή από την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων.
Από τα Στενά του Ορμούζ διακινείται επίσης το 45% των παγκόσμιων εξαγωγών θείου, βασικό συστατικό που χρησιμοποιείται για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων, καθώς και σημαντικοί όγκοι αμμωνίας, βασικό συστατικό για τα αζωτούχα λιπάσματα.
Εάν συνεχιστούν τα προβλήματα αυτά στην παραγωγή και τις μεταφορές, οι τιμές στο ψωμί μπορεί να αρχίσουν να αυξάνονται μέσα σε έξι με δέκα εβδομάδες. Στα αβγά σε μερικούς μήνες και στο χοιρινό και τα κοτόπουλα σε έξι μήνες, σύμφωνα με πηγές των «FT».
Η όλη κατάσταση έχει οδηγήσει σε αυξήσεις τις τιμές των συμβολαίων για αμμωνία και στην Ευρώπη. Πλέον διαμορφώνονται σε 725 δολάρια ο τόνος για φορτίο 1.000 τόνων παράδοσης τον Απρίλιο, περίπου 130 δολάρια ακριβότερα σε σύγκριση με τα μέσα Φεβρουαρίου.
