Η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο προχωρά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του υπουργείου Εσωτερικών, αλλά όχι χωρίς κόπο καθώς θα πρέπει να ξεπεραστεί ένας μεγάλος… σκόπελος ονόματι Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
Κι αυτό γιατί το υπουργείο προκρίνει τη λύση όχι της απλής ψηφιακής κάρτας εργασίας, αλλά ενός πιο ενισχυμένου μέτρου ταυτοποίησης, με επίκεντρο τα βιομετρικά στοιχεία. Οπότε, αντί για ένα τυπικό χτύπημα κάρτας, στόχος είναι να πιάνουν δουλειά οι δημόσιοι υπάλληλοι αφού πρώτα έχουν ταυτοποιηθεί μέσω βιομετρικών χαρακτηριστικών, ήτοι δακτυλικά αποτυπώματα, ακόμη και αναγνώριση προσώπου.
Φαινόμενα εικονικής παρουσίας
Αλλωστε, όπως εξηγούσε ανώτατο στέλεχος του υπουργείου Εσωτερικών στα «ΝΕΑ», με μια τυπική ψηφιακή κάρτα στο Δημόσιο τα προβλήματα που εντοπίζονται και καταγράφονται σήμερα θα διαιωνίζονταν. Και ποια είναι αυτά; Φαινόμενα εικονικής παρουσίας και απασχόλησης. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις δημόσιων υπαλλήλων οι οποίοι χτυπούν την κάρτα εργασίας το πρωί και στη συνέχεια αποχωρούν χωρίς κανέναν έλεγχο από την υπηρεσία τους, στην οποία βέβαια επιστρέφουν με τη λήξη του 8ώρου τους προκειμένου να ξαναχτυπήσουν την κάρτα. Ορισμένοι δε δεν μπαίνουν καν σε αυτή τη διαδικασία και απλά κάποιες ημέρες της εβδομάδας διά…αντιπροσώπου φαίνονται να βρίσκονται στο πόστο τους.
Κι εκεί είναι που ξεκινούν οι δυσκολίες του υψηλού τεχνολογικού εγχειρήματος, καθώς η πιο εξελιγμένη ψηφιακή κάρτα που προωθείται από το υπουργείο σκοντάφτει στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα λόγω προσωπικών δεδομένων. Το επιχείρημα της Ανεξάρτητης Αρχής είναι πως βάσει νομοθεσίας απαγορεύεται η επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων – επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση που υπάρχει ειδική νομοθετική πρόβλεψη, και πάλι για λόγους δημόσιου συμφέροντος, το οποίο δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με κάποιον άλλον τρόπο.
Σε εξέλιξη, λοιπόν, βρίσκονται οι συζητήσεις του υπουργείου Εσωτερικών και της Ανεξάρτητης Αρχής, η έγκριση της οποίας είναι απαραίτητη για την εφαρμογή του μέτρου. Θεωρείται, μάλιστα, βέβαιο πως θα πρέπει να υπάρξει εκτίμηση αντικτύπου σχετικά με τα προσωπικά δεδομένα – έκθεση, δηλαδή, που απαιτείται όταν η επεξεργασία των δεδομένων αυτών είναι πιθανό να θέσει σε υψηλό κίνδυνο τα δικαιώματα και τις ελευθερίες φυσικών προσώπων.
Την ίδια στιγμή, ένα από τα βασικά εμπόδια που θα πρέπει να ξεπεραστεί είναι η καθολική και ρητή συγκατάθεση των δημόσιων υπαλλήλων στην επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων, γεγονός που δεν είναι σίγουρο πως το υπουργείο θα καταφέρει να την αποσπάσει. Στο μεταξύ ερωτήματα φαίνεται να ανακύπτουν αναφορικά και με το πού θα κρατούνται τα δεδομένα αυτά και ποιος θα έχει την ευθύνη της επεξεργασίας τους, καθώς, όπως τονίζουν καλά γνωρίζοντες το θέμα, στην περίπτωση που στο εν λόγω σύστημα έχει πρόσβαση κάποιος ιδιώτης εγείρεται θέμα ασφαλείας.
Αξίζει να σημειωθεί πως ανώτατη πηγή στο υπουργείο Εσωτερικών διευκρίνιζε στα «ΝΕΑ» πως όλα τα ενδεχόμενα εξετάζονται, ενώ στην περίπτωση που η Ανεξάρτητη Αρχή τελικά δώσει το «πράσινο φως» στα βιομετρικά στοιχεία, τότε είναι ισχυρό το ενδεχόμενο να υπάρξει σταδιακή και τμηματική εφαρμογή του μέτρου αρχικά σε υπηρεσίες που είναι πιο κρίσιμες και πιο… ευαίσθητες.
Πάντως, στόχος είναι η επέκταση του μέτρου της ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο, που αποτελεί ένα από τα 10 μεταρρυθμιστικά ορόσημα της κυβέρνησης, σύμφωνα με πηγές στο υπουργείο Εσωτερικών, να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2026. Το σίγουρο είναι πως με την ψηφιακή κάρτα στο Δημόσιο – τυπική ή βιομετρική, μένει να φανεί από το αποτέλεσμα των συζητήσεων με την Ανεξάρτητη Αρχή –, στόχος είναι η καταγραφή των πραγματικών ωραρίων εργασίας των δημόσιων υπαλλήλων. Παράλληλα, δε, με την κάρτα θα μπορεί να γίνεται διαχείριση των αναρρωτικών απουσιών, των αδειών αλλά και των υπερωριών, ενώ στο στόχαστρο μπαίνουν οι «κοπάνες». Ετσι, με τον τρόπο αυτόν, οι υπάλληλοι – όσοι βρίσκονται στη θέση τους και όσοι απουσιάζουν – θα ελέγχονται σε πραγματικό χρόνο, ενώ αναμένεται να υπάρχει αυτοπρόσωπη επιβεβαίωση για την προσέλευση και την αποχώρηση από την εργασία.
Υπενθυμίζεται, δε, πως ήδη η ψηφιακή κάρτα εργασίας χρησιμοποιείται σε πολλούς κλάδους του ιδιωτικού τομέα – από τη βιομηχανία και τον τουρισμό μέχρι το λιανεμπόριο και τις τράπεζες –, με περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο εργαζομένους να τη «χτυπούν» καθημερινά.
