Ηρεμα νερά

Η επίσκεψη του έλληνα Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στην Αγκυρα και η συνάντησή του με τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιβεβαίωσαν ένα πράγμα: ότι η πολιτική των ήρεμων νερών θα συνεχιστεί. Οτι δηλαδή, σε μια περίοδο παγκόσμιας αταξίας, οι πάντα εύθραυστες σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία δεν θα δοκιμαστούν από απροσδόκητες εντάσεις στο άμεσο μέλλον. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις το τελευταίο διάστημα δομούνται μέσω μιας συμφωνίας για «ήρεμα νερά», που τηρείται, και με τη διακηρυγμένη πρόθεση οι δύο χώρες να συζητάνε τις διαφορές τους, ακόμα κι όταν (όπως σήμερα) δεν συμπίπτουν ούτε στον ορισμό αυτών των διαφορών.

Η χθεσινή συνάντηση των δύο ηγετών επαναβεβαίωσε ό,τι ξέραμε: ότι ένα φίλτρο συνεννόησης ανάμεσα στις δύο χώρες θα αποτρέπει τις εντάσεις, ότι για ακόμα ένα καλοκαίρι δεν θα έχουμε υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών αεροπλάνων πάνω από το Αιγαίο και αναχαιτίσεις από ελληνικά πολεμικά αεροπλάνα κι ότι, παρά τις όποιες διαφορές, το Αιγαίο θα συνεχίσει να είναι θάλασσα ειρήνης.

Ξέρω ότι η Μαρία Καρυστιανού δεν θα το εγκρίνει και πολύ με στενοχωρεί αλλά αυτή η πολιτική, της συνεννόησης, της οικοδόμησης αμοιβαίων μέτρων εμπιστοσύνης και της ηρεμίας στο Αιγαίο είναι η στρατηγική όλων των σημαντικών ηγετών της μεταπολίτευσης, εκκινώντας από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Οι δύο ηγέτες έμειναν ακόμα μια φορά σε αυτή τη στρατηγική, τονίζοντας και οι δύο πόσο σημαντική είναι η διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Βεβαίως, ο έλληνας πολιτικός επέμεινε στην άρση, εκ μέρους της Τουρκίας, του casus belli, της αιτίας πολέμου σε περίπτωση ενεργοποίησης της δυνατότητας που δίνει στη χώρα μας η επέκταση των χωρικών υδάτων της στα 12 μίλια – αιτήματος που θα μπορούσε να ωριμάσει, με δεδομένο ότι η Τουρκία ξέρει καλά ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δεν θα έπαιρνε αυτό το ρίσκο. Είναι δηλαδή δυνατή η άρση του casus belli, που θα μπορούσε να ανοίξει μια στρατηγική δίοδο στην Τουρκία προκειμένου να ενταχθεί στις στρατηγικές της ευρωπαϊκής άμυνας.

Σημαντικές είναι και οι διμερείς συμφωνίες σε διάφορους τομείς, του εμπορικού τομέα συμπεριλαμβανομένου, όπως και η συνέχιση της διευκόλυνσης τούρκων πολιτών που επισκέπτονται τα νησιά με την έκδοση βραχείας ισχύος βίζας – μια στρατηγική που έχει αποφέρει σημαντικά οφέλη κυρίως στα νησιά του Βόρειου Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα.

Ολα αυτά είναι θετικά. Αλλά ταυτόχρονα δεν σηματοδοτούν κάποια εντυπωσιακή προσέγγιση των δύο χωρών. Για το θέμα της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο έγιναν μόνο δηλώσεις, χωρίς παραπέρα διευκρινίσεις και χρονοδιαγράμματα, κάτι που σημαίνει ότι οι μεγάλες διαφορές των δύο χωρών παραμένουν – και οι ηγεσίες τους δεν είναι έτοιμες να τις εμπιστευτούν στο διεθνές δίκαιο, κι ας το επικαλούνται και οι δύο.

Δεν έχει γίνει ούτε πολιτικός διάλογος, αφού οι περίφημες συναντήσεις ακόμα αναλώνονται σε τεχνικά ζητήματα. Προσωπικά, δεν περίμενα κάτι περισσότερο σε αυτά τα θέματα – επειδή ακόμα και η πιο τολμηρή κυβέρνηση δεν θα τολμούσε να τα θέσει με πιο επείγοντα τρόπο περίπου ένα χρόνο πριν από τις εκλογές, με μια απολύτως αρνητική αντιπολίτευση και μια εσωτερική αντιπολίτευση στο κυβερνών κόμμα να θέτουν ζητήματα πατριωτισμού.

Παρότι λοιπόν δεν υπήρξε εντυπωσιακό προχώρημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σημασία έχει ότι επιβεβαιώνεται πως είναι παρελθόν οι μεγάλες εντάσεις του 2020 και κατόπιν. Ο Μητσοτάκης που για τον Ερντογάν «δεν υπήρχε» σήμερα έχει γίνει «πολύτιμος φίλος». Εντυπωσιακή μεταστροφή.

Ποιος θα πάρει το συνέδριο

Με non paper προσπαθούσε, χθες, το ΠΑΣΟΚ να υποτιμήσει τα δημοσιεύματα που ήθελαν νέο εμφύλιο στο κόμμα, εξαιτίας της διαφωνίας της πλευράς Χάρη Δούκα (μέσω της Τόνιας Αντωνίου, που τον εκπροσωπούσε στη συνεδρίαση της Οργανωτικής Γραμματείας). Ο Χάρης Δούκας θεωρεί ότι για το επόμενο συνέδριο του κόμματος έχει κινητοποιηθεί η σημερινή πλειοψηφία με τους μηχανισμούς της.

Δεν υπάρχει κανένας αλγόριθμος μέσω του οποίου γίνεται η κατανομή των συνέδρων σε κάθε δήμο της χώρας, υποστηρίζουν από το ΠΑΣΟΚ, απαντώντας στις εσωκομματικές αιτιάσεις. Η κατανομή των συνέδρων, που θα γίνει με βάση τον απόλυτο αριθμό ψήφων σε κάθε δήμο στις πρόσφατες εκλογές, κατά την άποψη αυτή είναι η πιο δημοκρατική λύση. Οι ψηφοφόροι, δηλαδή η κοινωνία, λένε στο ΠΑΣΟΚ, είναι παράμετρος ισχυρότερη από τις κομματικές οργανώσεις και το μητρώο μελών του κόμματος. Με δεδομένο, βέβαια, ότι το ΠΑΣΟΚ είχε καλύτερες επιδόσεις στην επαρχία, και ιδίως στην Κρήτη, ο Νίκος Ανδρουλάκης θα κάνει περίπατο στο συνέδριο.

Η τελική αναμέτρηση στο κόμμα, δηλαδή, θα γίνει στις εκλογές. Εκεί θα κριθεί η αντοχή του προέδρου. Αν το ΠΑΣΟΚ βγει τρίτο, αποχαιρέτα τον. Δύσκολα θα παραμείνει και αν επιβεβαιωθούν τα σημερινά δημοσκοπικά αποτελέσματα. Λογικά συμπεράσματα – αλλά τον τελευταίο καιρό, το ΠΑΣΟΚ αρχίζει εκεί όπου σταματάει η λογική.