Ανοιχτό άφησε το ενδεχόμενο ανάπτυξης πυρηνικών όπλων από την Τουρκία ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Χακάν Φιντάν, δηλώνοντας ότι η Αγκυρα εξετάζει την πιθανότητα να πάρει μέρος στην περιφερειακή κούρσα για εξοπλισμούς, λόγω των ανησυχιών της για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν. Δεν είναι η πρώτη φορά που η τουρκική ηγεσία εκφράζει την επιθυμία της να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, καθώς ο πρόεδρος Ερντογάν έχει επανειλημμένα μιλήσει γι’ αυτό στο παρελθόν. Για πρώτη φορά όμως έχουμε άμεση αντίδραση από τη Μόσχα, που έσπευσε να μιλήσει για ανατροπή «του καθεστώτος μη διάδοσης» των πυρηνικών.
Η Τουρκία δεν επιθυμεί να διαταράξει την εύθραυστη ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει πυρηνικό ανταγωνισμό, ανέφερε ο Φιντάν σε συνέντευξή του στο CNN Turk. Ωστόσο, «ίσως αναγκαστούμε να συμμετάσχουμε στον ίδιο αγώνα», πρόσθεσε, απαντώντας στο ερώτημα αν η Αγκυρα θεωρεί την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη απειλή.
Οι δηλώσεις Φιντάν έρχονται εν μέσω προσπαθειών των ΗΠΑ να αποτρέψουν το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικής ικανότητας για την κατασκευή όπλων. Η Τουρκία έχει κατηγορήσει το Ισραήλ ότι διαθέτει τέτοιο οπλοστάσιο και ισχυρίζεται ότι αυτό υπονομεύει την περιφερειακή σταθερότητα – μια κατηγορία που το Ισραήλ δεν έχει ούτε επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει, επισημαίνει το πρακτορείο Bloomberg.
Η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων «πρέπει να εξεταστεί στο ευρύτερο πλαίσιο», τόνισε ο Φιντάν, χαρακτηρίζοντάς την «στρατηγικό ζήτημα υψηλού επιπέδου». Η Τουρκία δεν διαθέτει πρόγραμμα πυρηνικών όπλων. Το 1980 η Αγκυρα υπέγραψε τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Οπλων, ενώ το 1996 υπέγραψε και τη Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών, που απαγορεύει τις πυρηνικές δοκιμές για οποιονδήποτε λόγο.
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας ρωτήθηκε ευθέως από τον δημοσιογράφο του CNN Turk, Αχμέτ Χακάν: «Πρέπει η Τουρκία να διαθέτει πυρηνικά όπλα;». Επέλεξε να μην απαντήσει, παραμένοντας σιωπηλός, ενώ στη συνέχεια χαμογέλασε, όταν ο δημοσιογράφος του είπε πως μπορεί να πει «ουδέν σχόλιο». Ο Χακάν στη συνέχεια αναδιατύπωσε την ερώτησή του: «Ενώ όλοι εργάζονται σκληρά για την απόκτηση πυρηνικών όπλων, νομίζω ότι δεν πρέπει να μένουμε άπραγοι». Ο Φιντάν απάντησε: «Αυτά είναι, φυσικά, ορισμένα σημαντικά στρατηγικά ζητήματα, που πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο της ευρείας, συνολικής εικόνας». Η στιχομυθία αυτή σχολιάστηκε στη γειτονική χώρα και όχι μόνο. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, έσπευσε να δηλώσει ότι η Μόσχα «παρατήρησε τη δήλωση» Φιντάν, αλλά και τη σιωπή όταν ο δημοσιογράφος του απηύθυνε ευθέως το ερώτημα των πυρηνικών. «Υπάρχει το καθεστώς μη διάδοσης και, φυσικά, αυτό είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πυρηνικής ασφάλειας», πρόσθεσε ο Πεσκόφ.
Η Τουρκία φιλοξενεί δεκάδες αμερικανικά πυρηνικά όπλα – σύμφωνα με κάποιες αναφορές 50 πυρηνικές βόμβες Β-61 των ΗΠΑ – στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ, σε απόσταση περίπου 110 χιλιομέτρων από τα σύνορα με τη Συρία. Αναφερόμενος στις συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή στο Ομάν και πρόκειται να συνεχιστούν αυτή την εβδομάδα, ο Φιντάν δήλωσε ότι οι αεροπορικές επιδρομές «δεν θα επιφέρουν αλλαγή καθεστώτος» στην Τεχεράνη και πρόσθεσε ότι η Μέση Ανατολή δεν μπορεί να αντέξει άλλον έναν πόλεμο.
«Δεν κατασκευάζουν ατομική βόμβα», σημείωσε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφερόμενος στο Ιράν. Προέβλεψε δε ότι οι αμφιβολίες σχετικά με την προθυμία της Ουάσιγκτον να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της για την ασφάλεια των συμμάχων της θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια μελλοντική κούρσα πυρηνικών όπλων τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ασία.
Μηνύματα από το 2019
Τον Σεπτέμβριο του 2019 ο τούρκος πρόεδρος, μιλώντας σε εκδήλωση του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στη Σεβάστεια, είχε ζητήσει την πρόσβαση της Τουρκίας σε πυρηνικούς πυραύλους. «Κάποιες χώρες έχουν πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές, όχι μία και δύο. Ομως λένε σε εμάς ότι δεν μπορούμε να έχουμε. Δεν μπορώ να το δεχτώ αυτό», είχε δηλώσει ο Ερντογάν προκαλώντας αντιδράσεις. Υπονόησε ότι η χώρα του δικαιούται να έχει την ίδια προστασία με το Ισραήλ, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια χώρα κοντά στην Τουρκία, «που κανείς όμως δεν μπορεί να αγγίξει». Σε εκείνη την ομιλία ο τούρκος πρόεδρος είχε ανεβάσει τους τόνους προειδοποιώντας ότι θα σπάσει «κάθε χέρι που θα απειλήσει την Τουρκία, τη σημαία και την ανεξαρτησία της χώρας», ενώ δεσμεύθηκε να συνεχίσει να δίνει τις ίδιες απαντήσεις σε όσους προσπαθούν να οργανώσουν επιχειρήσεις σε τουρκικό έδαφος.
Η Tουρκία έχει αρχίσει να αξιοποιεί την πυρηνική ενέργεια, για κοινωνικούς σκοπούς. Αυτή τη στιγμή έχει τρία πυρηνικά εργοστάσια για παραγωγή ενέργειας στον προγραμματισμό της. Το πρώτο που κατασκευάζεται από τη Ρωσία βρίσκεται στο Ακούγιου, διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς αντιδραστήρες και αναμένεται να είναι σε πλήρη λειτουργία το 2028. Τα άλλα δύο προβλέπεται να κατασκευαστούν στη Σινώπη στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας και σε περιοχή της Ανατολικής Θράκης, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία.
