Η ραγδαία πρόοδος των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) τα τελευταία δύο χρόνια έχει οδηγήσει ορισμένους στο να υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) σύντομα θα καταστήσει την πανεπιστημιακή εκπαίδευση – ιδίως στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες – ξεπερασμένη. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, οι νέοι θα ωφελούνταν περισσότερο αν παρέκαμπταν το πανεπιστήμιο και μάθαιναν απευθείας μέσα από την εργασία.
Διαφωνώ κατηγορηματικά. Η μάθηση μέσα από την πράξη ήταν, είναι και θα παραμείνει πολύτιμη. Αποδίδει όμως καλύτερα όταν οι άνθρωποι έχουν μια σαφή εικόνα για το ποιες δουλειές και ποιες δεξιότητες θα έχουν ζήτηση.
Αν υπάρχει ένα πράγμα για το οποίο μπορούμε να είμαστε βέβαιοι, είναι ότι το μέλλον της εργασίας χαρακτηρίζεται από μεγάλη αβεβαιότητα. Το να συμβουλεύουμε τους νέους να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους για να μπουν νωρίς στην αγορά εργασίας είναι, στην καλύτερη περίπτωση, λανθασμένο.
Ο Τζέφρι Χίντον, που θεωρείται από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης ΤΝ, έχει παρομοιάσει την πρόοδο στον τομέα του με πορεία στην ομίχλη: βλέπεις τι υπάρχει ακριβώς μπροστά σου, αλλά όχι τι ακολουθεί. Κατά συνέπεια, η βασική πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς είναι να προετοιμάσουν τους φοιτητές ώστε να λειτουργούν αποτελεσματικά σε συνθήκες ομίχλης. Η λύση δεν είναι να τους εκπαιδεύσουμε σε συγκεκριμένα καθήκοντα που σύντομα μπορεί να ξεπεραστούν, αλλά να τους καταστήσουμε όσο το δυνατόν πιο προσαρμοστικούς.
Η προσπάθεια να προετοιμάσουμε ανθρώπους για ένα σταθερό σύνολο προκλήσεων, τη στιγμή που αυτές αλλάζουν διαρκώς, είναι μια χαμένη υπόθεση. Χρειαζόμαστε ικανούς «οδηγούς» που να μπορούν να κινούνται σε άγνωστους δρόμους και να αντιμετωπίζουν απρόβλεπτα εμπόδια.
Υπό αυτό το πρίσμα, η εκπαίδευση – και ιδίως η ανώτατη εκπαίδευση – παίζει σήμερα πιο κρίσιμο ρόλο από ποτέ. Εφόσον δεν γνωρίζουμε ποιες συγκεκριμένες δεξιότητες θα έχουν ζήτηση στο μέλλον, η επιστροφή στα θεμέλια είναι επιβεβλημένη.
Η Πηνελόπη Κουγιανού-Γκόλντμπεργκ είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Γέιλ (ΗΠΑ).
