Ελλάδα – Τουρκία ανεβάζουν ρυθμούς για το ΑΣΣ: Στόχος ο διάλογος χωρίς τρίτους

Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να «δείχνει» – εκτός απροόπτου – προς το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου (Alpha) όσον αφορά το πιθανότερο χρονικό «παράθυρο» για τη διεξαγωγή του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας στην Αγκυρα, οι δύο αντιπροσωπείες ανεβάζουν στροφές προκειμένου να «κλειδώσει» η οριστική ημερομηνία του ΑΣΣ άμεσα με στόχο τη συνέχιση του διαλόγου για «τα μεγάλα και τα μικρά» σε επίπεδο διμερές. Οπως έχουν καταστήσει σαφές Αθήνα και Αγκυρα όλο το προηγούμενο διάστημα – έχοντας και ως γνώμονα τις διεθνείς και περιφερειακές εξελίξεις σε συνάρτηση με τις κατά τόπους παρεμβάσεις μεγάλων δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ –, παρά τις όποιες εντάσεις ή διαφωνίες, και από τις δύο πλευρές προκρίνεται (για διαφορετικούς λόγους) η διαχείριση των διμερών ζητημάτων χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις.

Η Τουρκία παγίως, στη βάση των ανυπόστατων ισχυρισμών που προβάλλει έναντι της Ελλάδας, έχει πολλάκις τοποθετηθεί υπέρ της διμερούς διευθέτησης ζητημάτων, παρότι συχνά η συγκεκριμένη θέση της απορρέει από το γεγονός ότι δέχεται, για παράδειγμα, προειδοποιήσεις από όργανα όπως η ΕΕ για τη ρητορική (ή και επί του πεδίου) αμφισβήτηση ελληνικών συνόρων που αποτελούν και ευρωπαϊκά σύνορα. Από την πλευρά της, η Αθήνα έχει ταχθεί εσχάτως επίσης υπέρ της διμερούς διαχείρισης της ατζέντας των ελληνοτουρκικών, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιμένει στην πολιτική των «ήρεμων νερών» και του δομημένου διαλόγου στη βάση της Διακήρυξης των Αθηνών (ένα νομικό θεμέλιο που έχει παραγάγει αποτελέσματα θέτοντας το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας ως σημείο αναφοράς του διαλόγου) παρά τις όποιες σημαντικές διαφωνίες εξακολουθούν να καταγράφονται σε κάθε διμερή επαφή.

«Να ρυθμίσουμε μόνοι μας τα του οίκου μας»

Αλλά και ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ερωτηθείς για το αν χρειάζεται αμερικανική πρωτοβουλία για τα ελληνοτουρκικά, είχε ξεκαθαρίσει πως δεν χρειάζεται, καθώς «μπορούμε να ρυθμίσουμε μόνοι μας τα του οίκου μας», υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, εμφατικά πως μια κρίση αυτή την περίοδο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας «μπορεί να είναι καταστροφή». Από την ίδια αφετηρία, εξάλλου, γεννήθηκε και η ελληνική πρωτοβουλία για το παράκτιο φόρουμ «5Χ5» με στόχο προτού μεγάλοι «τρίτοι» εστιάσουν σε ζητήματα δυσεπίλυτα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, να έχουν ήδη επιχειρήσει οι χώρες της περιοχής (Ελλάδα, Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη, Κύπρος) να αντιμετωπίσουν μέσα από τον διάλογο και στη βάση του Διεθνούς Δικαίου κοινές προκλήσεις που εκκινούν από την Πολιτική Προστασία και το Μεταναστευτικό και φτάνουν (ιδανικά) έως τη συνδεσιμότητα και την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

«Μπορεί να βρεθεί λύση κάπου στη μέση»

Με την ανακοίνωση οριστικής ημερομηνίας για το ΑΣΣ Ελλάδας – Τουρκίας να αποτελεί πια θέμα χρόνου, οι ολοένα και πιο ηχηρές μετατοπίσεις που σημειώνει η Αγκυρα τους τελευταίους μήνες υπό την πίεση της ευρύτερης γεωπολιτικής κατάστασης, αξιολογούνται από την Αθήνα με ιδιαίτερη προσοχή.

Αυτό που αντιλαμβάνεται η ελληνική πλευρά είναι πως τόσο η υποχώρηση από τη «σκληρή γραμμή» των 6 ν.μ. (υπό την απειλή πολέμου) που πρώτος σημείωσε ο Φιντάν τον Οκτώβριο, με τον ίδιο μάλιστα να λέει ότι «μπορεί να βρεθεί λύση κάπου στη μέση» και ότι «δεν είναι πρόβλημα που δεν μπορεί να λυθεί», όσο και η πιο πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση του τούρκου ΥΠΕΞ σχετικά με «μόνιμη λύση στο Αιγαίο» για το «πρόβλημα» που υπάρχει (και όχι το «πακέτο προβλημάτων» όπως συνήθιζε να διατείνεται) φανερώνουν πως υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι διαμορφώνεται, υπό προϋποθέσεις, ένα πλαίσιο για μια ειλικρινή συζήτηση. Καθώς και ένα «παράθυρο» ευκαιρίας για επίλυση – προοπτικά – της μόνης ελληνοτουρκικής διαφοράς που αναγνωρίζει η Ελλάδα, της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Τα πρώτα βήματα, πάντως, για την απόσταση που θα κληθούν να καλύψουν οι δύο χώρες κατά τη διάρκεια της συνάντησης κορυφής των δύο ηγετών στην Αγκυρα (για την οποία η Ελλάδα κρατά προσώρας χαμηλά τον πήχη) θα σημειωθούν αύριο και μεθαύριο στην Αθήνα όπου διεξάγεται ο επόμενος γύρος Πολιτικού Διαλόγου (20/1) και Θετικής Ατζέντας (21/1) σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών.

Βαρθολομαίος – Ερντογάν

Θετικά προς τον ελληνοτουρκικό διάλογο – παρότι δεν εντάσσεται σε αυτόν – θα συμβάλει και η όποια εξέλιξη σημειωθεί προς την κατεύθυνση της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, θέμα για το οποίο αναμένεται προσεχώς συνάντηση Βαρθολομαίου – Ερντογάν στην Αγκυρα, στον απόηχο και της δημόσιας παραίνεσης Τραμπ προς τον τούρκο πρόεδρο να επιληφθεί του ζητήματος προσωπικά.