Πώς μπορεί να γίνει κίνδυνος η Τριμερής

Η επιστροφή της Τουρκίας στις ένοπλες παραβιάσεις και στις εμπλοκές στο Αιγαίο έπειτα από μακρό διάστημα δίνει τον τόνο των ελληνοτουρκικών στη νέα χρονιά. Ομως, αν και συμπίπτει με τις εξελίξεις στην Τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, θα ήταν σφάλμα να ερμηνεύεται μονοδιάστατα σε σχέση με αυτή. Επειδή εάν ίσχυαν αυτά, θα σήμαιναν, αντιστρόφως, ότι χωρίς την Τριμερή η Τουρκία δεν έχει επεκτατικές βλέψεις εναντίον της Ελλάδας, τις οποίες εκφράζουν εμπράκτως οι παραβιάσεις. Δηλαδή κάτι εντελώς άτοπο. Συνδέεται, πλην όμως, πιο πολύπλοκα.

Η Τουρκία είχε αναστείλει τις ένοπλες παραβιάσεις όχι επειδή έχει αποκηρύξει τις ίδιες ή τα αίτιά τους, αλλά για λόγους τακτικισμού: για να διευκολύνει έναν διάλογο με την πεποίθηση ότι αυτός εξελίσσεται όπως επιθυμεί. Κάτι που έχει άλλωστε καταστεί προφανές από πολλές και ισχυρές ενδείξεις όλο αυτό το διάστημα, τόσο λεκτικά, όσο και επί του πεδίου. Οποτε τέθηκε ζήτημα αποφάσεων για τη στάση της Ελλάδας σε σοβαρότατες προκλήσεις κατά της κυριαρχίας της, αυτή πάντοτε επέλεξε την άτακτη οπισθοχώρηση με την επικράτηση φοβικών δισταγμών σε βάρος της άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της παράγοντας άτυπα τετελεσμένα.

Τώρα όμως έχει παρέλθει πλέον πολύς χρόνος που αυτός ο διάλογος δεν έχει καταλήξει σε εκείνο που η Τουρκία επιδιώκει. Ηταν λοιπόν μονόδρομος ότι, κάποια στιγμή, θα επέστρεφε στις έμπρακτες απειλές ως μέσο πίεσης για επιτάχυνση, είτε εκφοβισμού για το ενδεχόμενο η Ελλάδα απλώς να χρονοτριβεί. Επειδή αντικειμενικά το αδιέξοδο παραμένει πλήρες, καθώς η κυβέρνηση μπορεί να θέλει, αλλά δεν μπορεί. Και το ξέρει. Και, τώρα, ακόμα περισσότερο. Κάτι που έχει εξοργίσει τον Ερντογάν και στο παρελθόν.

Σε αυτή την πραγματικότητα, το ενδεχόμενο μιας ουσιαστικής συμμαχίας με το Ισραήλ, συνιστά πράγματι μία νέα παράμετρο για την Τουρκία. Ομως, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό δεν λειτουργεί, ακόμα τουλάχιστον, πειστικά γι’ αυτήν. Είναι χαρακτηριστικό αυτά που εξόργισαν την Αγκυρα τα είπε μόνον ένας εκ των τριών: ο Νετανιάχου. Και σε αυτόν απάντησε ο Ερντογάν. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι ο Μητσοτάκης, εν γνώσει του τι επρόκειτο να γίνει εκεί, είχε φροντίσει, μόλις λίγες ώρες πριν, να δηλώσει το πόσο πολύ θέλει να πάει στην Αγκυρα στο αμέσως επόμενο διάστημα, μα και, αμέσως μετά, να παραμείνει άφωνος στις δηλώσεις Φιντάν περί των γνωστών «συνολικών λύσεων» στο Αιγαίο και όχι μόνον. Εξίσου άφωνος παρέμεινε και αμέσως μετά τις παραβιάσεις.

Ολα αυτά έχουν ένα πολύ σοβαρό και επικίνδυνο «διά ταύτα»: όταν οικοδομείς συμμαχίες και μάλιστα με χώρες που εννοούν πολύ σοβαρά αυτά που λένε και που δεν φοβούνται, προδήλως έναντι κοινών πολύ επιθετικών εχθρών, πρέπει να ξέρεις τι κάνεις. Εκεί δεν χωράνε δισταγμοί και διπλές γλώσσες ή τρίτες σκέψεις. Γιατί αν δεν τις πιστεύεις και τελικά τις κρεμάσεις, το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφικό. Θα μείνεις απελπιστικά μόνος πλέον έναντι όλων, σε δραματικές συνθήκες. Και η Τουρκία είναι βέβαιο ότι υπολογίζει σε αυτό. Και όχι άδικα: έχει ισχυρότατους λόγους. Η κυβέρνηση πρέπει λοιπόν να προσέξει πάρα πολύ. Εδώ δεν χωράνε τα γνωστά της παιχνιδάκια.