Η ψηφιακή κόπωση επαναφέρει την offline εμπειρία

Εξαιρετικά σπάνια πια θα δει κανείς μια παρέα σε ένα τραπέζι για φαγητό ή καφέ και να μην κοιτάζει κάποιος ή και όλοι κατά διαστήματα το κινητό ή το smartwatch. Πιο παλιά, την ώρα του φαγητού και της συζήτησης θα έμοιαζε μεγάλη αγένεια ο ένας να μιλάει και ο άλλος να σκρολάρει, να απαντά σε email ή να στέλνει ηχητικά για πιο γρήγορη και άκοπη ανταπόκριση. Ως κίνηση παραμένει αγενής, αλλά δεν προκαλεί τόσο μεγάλη εντύπωση, ούτε θα κάνει κανείς παρατήρηση σε κανέναν επειδή χάζεψε για λίγο στο κινητό και απάντησε σε ένα μήνυμα. Λίγο-πολύ συμβαίνει σε όλους, έχει περάσει στη σφαίρα της κανονικότητας.

Αυτό όμως με τα χρόνια δημιούργησε ένα σημαντικό πρόβλημα. Την έλλειψη ουσιαστικής διά ζώσης επαφής. Υπάρχουν άνθρωποι που συζητάνε κάτι και επειδή έχουν τον νου τους στα κινητά εκείνη την ώρα, ουσιαστικά δεν θυμούνται σημαντικά πράγματα από τη συζήτηση ή δεν έχουν δώσει τη σημασία που πρέπει στις πληροφορίες που ακούστηκαν. Το αποτέλεσμα είναι να γίνονται παρανοήσεις και, το σημαντικότερο, να πέφτει το επίπεδο της επικοινωνίας.

Αν το έχεις βιώσει, καταλαβαίνεις πόσο άσχημο είναι να μιλάς σε κάποιον για ένα σοβαρό προσωπικό σου θέμα και εκείνος να βάζει καρδούλες σε φωτογραφίες στο Instagram ή να κοιτάζει πώς θα κάνει γρήγορα cash out από κάποια στοιχηματική γιατί κερδίζει η ομάδα. Η αίσθηση αδιαφορίας και η ματαίωση ποτέ δεν βοήθησαν τις διαπροσωπικές σχέσεις…

Μέσα σε αυτό το ψηφιοκρατικό περιβάλλον και σε άλλες χώρες, αλλά και στην Ελλάδα, δημιουργείται το τελευταίο διάστημα μια τάση για offline εμπειρία. Καφέ που απαγορεύουν τα λάπτοπ, εστιατόρια που έχουν lockers για τα κινητά ή κάποιο σημείο στο τραπέζι να τα τοποθετήσεις για να μην ασχολείσαι με αυτά. Στην αρχή μοιάζει περιοριστικό, αλλά ύστερα από λίγο αντιλαμβάνεσαι ότι δεν ήταν και απαραίτητο το κινητό στο τραπέζι ή στη διασκέδαση. Πριν από λίγους μήνες, όταν η δημοφιλής Τάμτα έκανε live όπου απαγορεύονταν τα κινητά…

Νo phone-challenge

Αυτή η ιστορία ξεκίνησε δειλά δειλά με τα λεγόμενα no phone-challenges που ακόμα και μέσα στα σπίτια οι γονείς προσπαθούν να βρουν έναν πιο «φιλικό» τρόπο για να μην είναι σκυμμένα τα παιδιά τους όλη την ώρα πάνω από το κινητό, ακόμα και την ώρα του φαγητού. Γνώριμη εικόνα για τις οικογένειες. Υστερα από την καθιέρωση αυτής της εικόνας διάφορα sites για γονείς άρχισαν δίνουν οδηγίες για ένα γεύμα χωρίς κινητά… Στην αρχή ήταν πιο δύσκολα τα πράγματα, αλλά όσο περνάει ο καιρός φαίνεται να πιάνει αυτό το «παιχνίδι».

Κλειδαριές και διακοπή του WiFi

Το ίδιο παρατηρούν και αρκετοί επαγγελματίες της εστίασης. Σίγουρα το να ανεβάζει κανείς stories από ένα μαγαζί, να κάνει tag τους φίλους του και το μαγαζί φωτογραφίζοντας τα φαγητά και τα ποτά, είναι μια αποτελεσματική διαφήμιση για τον χώρο. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιοι επαγγελματίες που έχουν άλλη λογική. Ετσι, η παρότρυνση για offline έξοδο είναι μια ανερχόμενη τάση που φαίνεται ότι δεν θα πάει γρήγορα στον κουβά, αφού υπάρχει το ενδεχόμενο να εξελιχθεί και σε έναν εναλλακτικό τρόπο marketing.

Κατά καιρούς διαβάζουμε διάφορες ειδήσεις για χώρους εστίασης που προσφέρουν  εκπτώσεις σε όσους αφήσουν στην είσοδο τα κινητά τους. Πρόσφατα έγινε γνωστό ότι ένα εστιατόριο στην Ιταλία έκανε δώρο ένα μπουκάλι κρασί σε όσα τραπέζια όλοι οι συνδαιτυμόνες παρέδιδαν το κινητό τους πριν μπουν στη σάλα.

Αλλα μαγαζιά δεν κρατάνε στην είσοδο τα κινητά, αλλά στο ίδιο πλαίσιο έχουν ειδικούς χώρους για να τα τοποθετήσεις, άλλα πάλι δεν παρέχουν εσκεμμένα WiFi, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η χρήση των τηλεφώνων. Και σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη βλέπουμε τελευταία σήματα που παρακινούν για τη μη χρήση κινητών ή lockers να κάνουν την εμφάνισή τους.

Ο αυτοπεριορισμός

Δεν είναι όμως μόνο οι χώροι που παρακινούν τους πελάτες να μη χρησιμοποιήσουν τα κινητά τους και να επικοινωνούν μεταξύ τους. Οι ίδιες οι παρέες – κυρίως πιο νέων – συνεννοούνται και αφήνουν τα κινητά τους ανάποδα στο κέντρο του τραπεζιού για να μην τους αποσπούν την προσοχή και έτσι να καταφέρουν να επικοινωνήσουν πιο συγκεντρωμένοι.

Η τάση για offline εμπειρία δεν έχει να κάνει ούτε με σκεπτικισμό απέναντι στην τεχνολογία ούτε με τεχνοφοβική αντίληψη. Πιο πολύ θα λέγαμε πως είναι μια αναζήτηση ισορροπιών, αφού όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται την εξάρτηση από τις οθόνες και την ανάγκη οριοθέτησης της χρήσης τους, ειδικά τη στιγμή της συνύπαρξης και της επικοινωνίας με άλλους ανθρώπους στον όχι και τόσο φωτεινό και γρήγορο αναλογικό κόσμο, ο οποίος όμως παραμένει πιο συναρπαστικός.