Ασφυκτικά κόστη επιβαρύνουν τις μικρές επιχειρήσεις

Εναν περίπλοκο και ασφυκτικό μηχανισμό οικονομικών και διοικητικών επιβαρύνσεων αποκαλύπτει η νέα μελέτη του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με συγγραφέα τον Νικόλαο Λιωνή. Σύμφωνα με την ανάλυση, το σωρευτικό βάρος από φόρους, τέλη, τραπεζικά κόστη, διοικητικές απαιτήσεις και συμμόρφωση με κανόνες που διαρκώς αλλάζουν, συνιστά δομικό εμπόδιο για την επιβίωση και την ανάπτυξη του 99,9% των επιχειρήσεων της χώρας.

Κρίσιμη πτυχή αναδεικνύεται η πολυπλοκότητα του φορολογικού πλαισίου. Ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος έχει τροποποιηθεί από 120 νόμους, ενώ μόνο την περίοδο 2002–2016 καταγράφηκαν 37 αμιγώς φορολογικοί νόμοι και 273 φορολογικές διατάξεις εντός άσχετων νομοσχεδίων. Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκές περιβάλλον αβεβαιότητας και κόστους, καθώς κάθε επιχείρηση υποχρεώνεται να τηρεί λογιστικά βιβλία, να συνεργάζεται με εξειδικευμένους φοροτεχνικούς και να προσαρμόζεται σε απαιτήσεις όπως το myDATA, χωρίς όμως ουσιαστική μείωση των υποχρεώσεων.

Η μελέτη αναφέρει ότι για μια μικρή εταιρεία το κόστος φορολογικής συμμόρφωσης μπορεί να φτάσει έως και 10 ευρώ ανά εργαζόμενο, όταν σε μια μεγάλη είναι μόλις 1 ευρώ. Ενα παράδειγμα: το κόστος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για μία ΑΕ ή ΕΠΕ αγγίζει τα 5.800 ευρώ κατά μέσο όρο. Σε αυτό συνυπολογίζονται και τα κόστη για τεχνολογική αναβάθμιση, εκπαίδευση προσωπικού και απόκτηση νέου λογισμικού.

Πέραν των φόρων, βάρη δημιουργούν και ρυθμίσεις όπως το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγών – που αντικατέστησε το χαρτόσημο με ποσοστά 1,2%-3,6% – ή οι ειδικοί φόροι σε προϊόντα και υπηρεσίες, χωρίς σαφή αντιστάθμιση. Η έρευνα καταλήγει πως οι οικονομικές επιβαρύνσεις δεν πλήττουν απλώς την κερδοφορία αλλά την ίδια τη βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων. Ωστόσο η επιβάρυνση δεν είναι μόνο χρηματική. Σύμφωνα με την ανάλυση, το λεγόμενο «κόστος ταλαιπωρίας», που περιλαμβάνει τον χρόνο και την ψυχολογική φθορά από τη συνεχή προσπάθεια κατανόησης και εφαρμογής σύνθετων ρυθμίσεων, επιβαρύνει έμμεσα αλλά ουσιαστικά την καθημερινή λειτουργία.