Για τη Λένα {CR}και τον ΛΕΞ

Εναν ακόμα μικρό «πολιτισμικό πόλεμο» ζήσαμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με αφορμή τις δηλώσεις της Λένας Πλάτωνος για τον ΛΕΞ στα «ΝΕΑ» («Από τι υλικό είναι φτιαγμένος ο ΛΕΞ;», 29/4). Υπήρξαν αρκετά σχόλια με τα οποία χρήστες έκριναν ή επέκριναν την προσέγγισή της ή της απέδωσαν «άδικο» (και οι κρίνοντες κρίνονται, θα πει κάποιος). Υπήρξαν όμως και αρκετά κατεδαφιστικά ή ανεδαφικά σχόλια χωρίς να μπαίνουν στην κριτική. Τι σημαίνει πάντως «άδικο» όταν αναφερόμαστε όχι σε γεγονός αλλά σε άποψη; Εν τέλει άδικο είναι το να στερείς το δικαίωμα της άποψης – ειδικά όταν αυτή προέρχεται από μια δημιουργό που διαμόρφωσε με όρους τέχνης τον ηχητικό χάρτη της αστικής μελαγχολίας, πολύ προτού γίνει lifestyle.

Δεν έλειψαν – και ευτυχώς – όσοι υπερασπίστηκαν το αναφαίρετο δικαίωμά της να εκφράζεται για φαινόμενα που αφορούν τον χώρο της. Οπως για παράδειγμα ο Φώντας Τρούσας, σε ανάρτηση που έκανε στο Facebook: «Το να μιλάς στον άλλον με τη γλώσσα που καταλαβαίνει δεν συνιστά τέχνη. Ούτε το να εντοπίζεις προβλήματα συνιστά τέχνη… Τα προβλήματα τα ξέρουν καλύτερα αυτοί που τα αντιμετωπίζουν, και καμία τέχνη δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημα… Η τέχνη προτείνει νέα επίπεδα ανάγνωσης, όταν ο καλλιτέχνης έχει τον τρόπο, το ταλέντο και τη δύναμη να εξυψώνει τους “από κάτω”… Να τους ανεβάζει ένα επίπεδο. Αλλιώς καταντά «συστημική» η Τέχνη, υπό την έννοια ότι μπορεί να εκτονώνει τις πιέσεις με έναν τρόπο γλειψιματικό, χαϊδεύοντας τον καταπιεσμένο. […]».

Η αποστροφή της Λένας Πλάτωνος για την «έλλειψη πνευματικότητας» στους στίχους του ΛΕΞ δεν συνιστά επίθεση πάντως – όπως και όλο το σχόλιό της. Είναι ένα ερώτημα προς όλους μας και η αρχή μιας συζήτησης. Το αν ζητάμε, για παράδειγμα, από την τέχνη να μας παρηγορεί ή να μας ξυπνά δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται ως ερώτημα. Κατά τ’ άλλα, μπορεί κανείς να τοποθετείται και μονολεκτικά προσφέροντας ξίδι και χολή. Είναι μια στάση κι αυτή. Νιώθεται.