«Πήγαν να μου χαλάσουν το όνειρο, αλλά έφτιαξα άλλα»

Τι ήταν αυτό που σας συγκλόνισε τόσο έντονα στην πρώτη σας επαφή με τη «Μητέρα του σκύλου», ώστε να παραμείνει ζωντανή η επιθυμία σας να ενσαρκώσετε τη Ραραού τόσα χρόνια μετά;

Το διάβασα το 1991 και μαγεύτηκα. Ηθελα πολύ να το κάνω, πέρασαν τα χρόνια και έφτασε η στιγμή να υποδυθώ τη Ραραού, που τόσο πολύ αγάπησα από την πρώτη ανάγνωση του βιβλίου. Το πρώτο στοιχείο που με είχε συγκλονίσει ήταν η σκηνή της διαπόμπευσης. Το δεύτερο ήταν το γεγονός ότι, μέσα από αυτό το αδύναμο φαινομενικά πλάσμα, περνάει μια τεράστια γυναικεία δύναμη ψυχής που διατρέχει όλο το έργο. Δίνει ένα πολύ ισχυρό μήνυμα για τις μέρες μας αυτός ο χαρακτήρας.

Τι ήταν αυτό που σας άγγιξε σε τόσο βαθύ επίπεδο, ώστε να νιώσετε την ανάγκη να εκφράσετε θεατρικά αυτή την ιστορία;

Ενιωσα ότι το έργο διαπερνά το συλλογικό τραύμα, υποδόρια και συνειδητά – και αυτό θεωρώ ότι αρέσει και στο κοινό. Σαν να τους ανακαλεί και να τους ξύνει ένα συλλογικό τραύμα, το οποίο το έχουμε καταχωνιάσει στα τρίσβαθα της ψυχής μας, ως Ελληνες και ως χώρα. Ο πυρήνας της χώρας μας είναι βαθιά τραυματισμένος, και αυτό εμένα με κινητοποίησε – ως καλλιτέχνιδα και ως άνθρωπο. Ετσι γεννήθηκε μέσα μου η επιθυμία να διηγηθώ θεατρικά αυτή την ιστορία γιατί αγγίζει και σε μένα μύχια πράγματα που σχεδόν υποσυνείδητα επιθυμούσα να τα φέρω στην επιφάνεια και να τα εκφράσω.

Η Ραραού τι φώτισε σε εσάς και τι φωτίσατε εσείς στη Ραραού;

Με προκαλείς να σου πω κάτι που δεν το έχω συζητήσει ποτέ, αλλά υπάρχει μέσα μου. Κάνοντας τη Ραραού, είχα περισσότερη αγωνία για το κείμενο παρά για το πώς θα παίξω. Και αυτό γιατί: ενώ είμαστε ανασφαλή όντα οι ηθοποιοί – και δεν την κρύβω ποτέ την ανασφάλειά μου όταν επιχειρώ να ενσαρκώσω έναν χαρακτήρα –, με έναν μαγικό τρόπο η Ραραού είχε εγκατασταθεί μέσα μου και δεν χρειάστηκε να ψάξω κάτι περισσότερο. Με έναν παράδοξο τρόπο, ήταν σαν να ταυτίστηκα. Ηταν τόσο λυτρωτικό και δεν είχα καμία αγωνία πώς θα υποδυθώ τον ρόλο.

Είχατε κάποια άλλη αγωνία;

Επειδή είναι ένα έργο βαθιά πολιτικό, δεν ήθελα να «γείρει» η ζυγαριά κάπου, παρά μόνο εκεί που την πάει ο Παύλος Μάτεσις και να φανεί αυτό που λέει: «Είμαι εθνικόφρων, βασιλόφρων, αγαπώ τα τραγούδια της Αριστεράς και ψηφίζω… Ακυρο!». Είμαι πολύ ευτυχής που κατάφερα να κάνω αυτή την παράσταση. Μέχρι να σ’ εμπιστευτούν, πρέπει να περάσεις από σκοπέλους. Ηταν ένα πολύ μεγάλο στοίχημα και είμαι ευγνώμων που μου το έδωσε η ζωή και μ’ εμπιστεύτηκαν οι παραγωγοί. Επιτυχία για μένα της παράστασης, μεταξύ άλλων, είναι ότι αποκαλύπτεται ότι ο κόσμος είναι αφυπνισμένος. Δεν είναι τυχαίο πως χειροκροτούν όταν ακούγεται η φράση «αν βρισκόταν ένας μητροπολίτης να μπει μπροστά στα τανκς, δεν θα μπαίνανε στο Πολυτεχνείο». Ο Μάτεσις λέει «κωλομητροπολίτης» κι εγώ το άλλαξα. Δεν ήθελα να προκαλέσω.

Ποια είναι η δική σας σχέση με την πίστη;

Είναι μεγάλη κουβέντα. Σήμερα μπορώ να πω ότι πιστεύω με την παραδοσιακή έννοια, όπως την έχω παραλάβει από την οικογένειά μου και όπως έχει εγκαθιδρυθεί μέσα μου το νόημα της πίστης. Εχω περάσει από πολλές φάσεις, παρ’ όλα αυτά δεν έχω μετακινηθεί. Ο καθένας ελπίζω να είναι συνδεδεμένος με το Θείο μ’ έναν τρόπο που να τον κάνει καλύτερο άνθρωπο. Θα αναφέρω πάλι πως ο Μάτεσις, ο οποίος δεν ήταν θρήσκος, βάζει μέσα στην ιστορία έναν παπά, ο οποίος, τη στιγμή της διαπόμπευσης, δεν χτύπησε τις καμπάνες. Υπάρχει πιο καθαγιασμένη πράξη από αυτή; Μέσα από αυτόν τον δρόμο πιστεύω. Από την πίστη εκείνη που συντρέχει τον άνθρωπο να παλέψει για την καλύτερη εκδοχή του εαυτού του, εκείνη που προσβλέπει στην αγάπη και στο φως.

Πώς η πίστη σας επηρεάζει τη δουλειά σας, ειδικά όταν υποδύεστε χαρακτήρες όπως η Ραραού; Η πίστη αυτή που περιγράφετε σας έχει μάθει να διεκδικείτε ή να υποχωρείτε;

Είμαι σε μια φάση της ζωής μου που, ενώ πήρα τόσο ζεστό χειροκρότημα μέσα από την παράσταση, θέλω να είμαι αόρατη. Οπως η Ραραού που είναι στην άκρη του κόσμου, στο περιθώριο σχεδόν, και έχει τόση δύναμη. Μέσα από το χιούμορ και τον σαρκασμό της επιθυμεί να γίνει αγαπητή και να περάσει διακριτικά από τον κόσμο και από τη ζωή. Να μην τους προκαλέσει. Είναι ένα κομμάτι που με συνδέει με την ηρωίδα. Επίσης, με συνδέουν η δοτικότητά της, η αυταπάρνησή της, που έδωσε όλη της τη ζωή υπερασπιζόμενη τη μητέρα της. Μια γυναίκα που μετουσίωσε το κρυμμένο τραύμα της σε δύναμη.

Είναι στοιχεία που σας χαρακτηρίζουν;

Οσο μεγαλώνω, διαπιστώνω ότι αυτή η δουλειά εμπεριέχει ένα ωραίο σημείο της αντίφασης. Ενώ είναι άμεσα συνδεδεμένη με την προβολή, με απωθεί η υπερέκθεση. Προσπαθώ να διατηρήσω ένα μέτρο.

Σε αυτή τη διαδρομή, ποιοι ήταν οι σκόπελοι που αντιμετωπίσατε;

Ο μεγαλύτερος σκόπελος, το τραύμα μου, ήταν όταν έκανα το όνειρό μου πραγματικότητα στο θέατρο Αποθήκη. Είχα μαζέψει τους φίλους μου και κάναμε επτά χρόνια τεράστια επιτυχία. Τότε έγινε η απόλυτη ρωγμή στις σχέσεις μου με έναν πολύ δικό μου άνθρωπο, συνεργάτη μου και συνοδοιπόρο που με πλήγωσε βαθιά. Αυτή η ρωγμή θα μπορούσε να κλείσει με μια «συγγνώμη». Αν είχε αναλάβει την ευθύνη για το λάθος του, θα ήμουν ΟΚ. Ευτυχώς κατάφερα και τα άφησα όλα πίσω μου. Είμαι με τη φωτεινή πλευρά του φεγγαριού, πορεύτηκα προς την κατεύθυνση που ήθελα.

Πώς το καταφέρατε;

Με πολύ κόπο. Συνέχισα να προχωράω, αποδεχόμενη ότι η ζωή μου έχει αλλάξει, μακριά από ανθρώπους που υπήρξαν βλαβεροί. Πόσο να στεναχωρηθείς για κάποιον που δεν σου φέρθηκε καλά, που προσπάθησε να σου χαλάσει το όνειρο; Εφτιαξα άλλα όνειρα. Και εδώ ταυτίζομαι με τη Ραραού.

Ποιο ήταν το μεγάλο μάθημα που πήρατε;

Η δική μου ευθύνη σε ό,τι συνέβη ήταν πως έδινα πάντα περισσότερο χώρο απ’ ό,τι μπορούσαν να αντέξουν οι άνθρωποι που ήταν γύρω μου. Μπορεί να πληγώθηκα βαθιά, αλλά δεν έχασα την εμπιστοσύνη μου στους ανθρώπους. Δεν επέτρεψα να με αλλοιώσει αυτό το γεγονός. Είχα πολύ γερά «μπουντέλια», βάσεις – την οικογένειά μου, η οποία είναι το κάστρο μου. Ημουν πολύ τυχερή στη ζωή γιατί δεν είχα βαρίδια που θα με τραβούσαν προς τα κάτω.