Αδικείται το LNG από τις αποφάσεις του ΙΜΟ

Με μια απόφαση για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία, η οποία περιλαμβάνει θετικά αλλά και σημεία προβληματισμού, ολοκληρώθηκε την προηγούμενη Παρασκευή η 83η Συνεδρίαση της Επιτροπής Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (MEPC) του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας (ΙΜΟ).

Μετά από μία εβδομάδα διαβουλεύσεων στο Λονδίνο και μήνες έντονων διαπραγματεύσεων, η MEPC 83 κατέληξε σε ένα κείμενο-απόφαση που ψηφίσθηκε από 63 κράτη ενώ κατά τάχθηκαν 16 κράτη, κάτι σπάνιο για τον ΙΜΟ, που υποδηλώνει σημαντικές διαφωνίες. Επίσης πάνω από 20 χώρες απείχαν, συμπεριλαμβανομένων των περισσότερων νησιών του Ειρηνικού. Η Κίνα και η Βραζιλία εξέπληξαν πολλούς ψηφίζοντας υπέρ, ενώ οι ΗΠΑ μποϊκοτάρισαν τις συνομιλίες. Οι χώρες που ψήφισαν κατά περιλαμβάνουν τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, τη Ρωσία, το Ιράν, το Ιράκ, κ.ά. Το γεγονός ότι η εν λόγω συμφωνία στηρίζεται σε απλή πλειοψηφία 63 κρατών-μελών, σε συνάρτηση και με την κατάθεση σχετικών επιφυλάξεων από αρκετές χώρες, δημιουργεί ιδιαίτερο προβληματισμό για τη ρεαλιστικότητα των επιδιωκόμενων στόχων, σχολίασε σε ανακοίνωσή της η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ).

Στην προσπάθεια συγκερασμού αντικρουόμενων συμφερόντων και διαφορετικών προτεραιοτήτων ομάδων κρατών-μελών του Οργανισμού, η διεθνής συμφωνία περιέχει θετικά σημεία, αλλά και σημεία τα οποία ενισχύουν τον προβληματισμό, προστίθεται στην ανακοίνωση.

Σε δήλωσή της η πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, κυρία Μελίνα Τραυλού, δίνοντας το στίγμα της ελληνικής ναυτιλίας σημείωσε: «Καλωσορίζουμε τα θετικά σημεία της συμφωνίας του ΙΜΟ, στα οποία περιλαμβάνεται η αναγνώριση της αρχής “ο ρυπαίνων πληρώνει” και η μετακύλιση του κόστους συμμόρφωσης στον φορέα εμπορικής εκμετάλλευσης του πλοίου (commercial operator).

Ωστόσο, η μη αναγνώριση του ζωτικού ρόλου και η άδικη μεταχείριση των μεταβατικών καυσίμων, όπως το LNG, υπονομεύουν τις επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί καθώς και τις προσπάθειες του κλάδου για απεξάρτηση από τον άνθρακα.

Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική ναυτιλία θα παραμείνει προσηλωμένη στον δρόμο της απανθρακοποίησης του κλάδου μας, πρωτοστατώντας για την υιοθέτηση κατάλληλων, εφικτών αλλά κυρίως ρεαλιστικών διεθνών λύσεων». Η ένωση των ευρωπαϊκών εφοπλιστικών ενώσεων European Shipowners | ECSA από την πλευρά της σημείωσε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε «δεν είναι τέλεια», αλλά αποτελεί ένα καλό σημείο εκκίνησης για περαιτέρω εργασίες.

«Η ναυτιλία θα είναι ο πρώτος τομέας που θα έχει μια παγκοσμίως συμφωνημένη τιμή άνθρακα. Παρόλο που η συμφωνία δεν είναι τέλεια, αποτελεί ένα καλό σημείο εκκίνησης για περαιτέρω εργασίες. Είναι ένα πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορούμε να βασιστούμε για να εξασφαλίσουμε τις απαραίτητες επενδύσεις στην παραγωγή καθαρών καυσίμων» δήλωσε ο Σωτήρης Ράπτης, γενικός γραμματέας της European Shipowners | ECSA.

Εξαιρέσεις

Η συμφωνία σε γενικές γραμμές προβλέπει Μέτρα Μεσοπρόθεσμης Μείωσης Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου (GHG) που εφαρμόζονται σε πλοία άνω των 5.000 GT, με ορισμένες εξαιρέσεις (όπως πλοία που κινούνται αποκλειστικά σε εθνικά ύδατα ή χωρίς μηχανική πρόωση). Τα μέτρα προσομοιάζουν με ένα σύστημα εμπορίας ρύπων με κεντρικό στοιχείο της απόφασης να αποτελεί η Ετήσια Ενταση Καυσίμου GHG (GFI), που μετρά την ποσότητα εκπεμπόμενου διοξειδίου του άνθρακα ανά μονάδα ενέργειας από τα πλοία. Η επιτευχθείσα GFI κάθε πλοίου θα πρέπει να βρίσκεται κάτω από μια στοχοθετημένη τιμή, η οποία βασίζεται στο επίπεδο του 2008 και μειώνεται προοδευτικά μέσω ετήσιου συντελεστή (ZT).

Ο Δείκτης Εντασης Καυσίμου GHG (GFI) αξιολογεί την ετήσια ένταση εκπομπών ενός πλοίου βάσει της χρήσης καυσίμων και ενεργειακών πηγών. Κάθε πλοίο υπολογίζει τον GFI του και συγκρίνεται με στόχους. Αν ο GFI είναι χαμηλότερος του στόχου, το πλοίο λαμβάνει «πλεονασματικές μονάδες» CO₂, (surplus units) που μπορεί να τις ανταλλάξει, αποθηκεύσει ή ακυρώσει.

Αντίθετα τα πλοία που εκπέμπουν ρύπους πάνω από τον στόχο πρέπει να εξισορροπήσουν το «έλλειμμα συμμόρφωσης» αγοράζοντας «μονάδες» με τιμές από 100 δολ. έως 380 δολ./τόνο CO₂eq) ή χρησιμοποιώντας μονάδες πλεονάσματος προηγούμενων ετών. Ολες οι συναλλαγές και πιστοποιήσεις θα καταχωρούνται σε κεντρικό μητρώο του ΙΜΟ που ξεκινά τη λειτουργία του τον Οκτώβριο του 2027.

Η απόφαση προωθεί κίνητρα για τη χρήση τεχνολογιών και καυσίμων μηδενικών ή σχεδόν μηδενικών εκπομπών (ZNZ), με ένα όριο έως το 2034 και ένα ακόμη μικρότερο από το 2035. Οσοι χρησιμοποιούν καύσιμα μηδενικού ή σχεδόν μηδενικού άνθρακα (ZNZ) θα δικαιούνται επιδότηση ή επιβράβευση, αλλά ο μηχανισμός δεν έχει ακόμη σχεδιαστεί, ενώ φαίνεται ότι αδικείται από τα κίνητρα το LNG.