Ρούχα και παπούτσια για… κροίσους

Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν δασμούς έως και 145% σε προϊόντα από την Κίνα και 46% από το Βιετνάμ προκαλεί ευρύτερους κραδασμούς στην παγκόσμια αγορά, με πιθανές έμμεσες συνέπειες και στην Ευρώπη – ακόμα κι αν η ΕΕ δεν επιβάλει ανάλογα μέτρα. Παγκόσμιες εταιρείες όπως η Timberland ή η Levi Strauss, που παράγουν σημαντικό μέρος των προϊόντων τους στην Κίνα, στο Βιετνάμ ή στην Ινδία, ενδέχεται να αναπροσαρμόσουν τις τιμές τους σε άλλες αγορές (όπως η Ευρωπαϊκή Ενωση) για να αντισταθμίσουν τις απώλειες από την αμερικανική αγορά.

Ενα ζευγάρι Timberland που σήμερα κοστίζει 150 ευρώ, ενδέχεται να αυξηθεί στα 165-172,5 ευρώ (+10%-15%), καθώς το αυξημένο κόστος μεταφοράς, παραγωγής και διαχείρισης τιμολογιακών απωλειών ανακατανέμεται παγκοσμίως. Αντίστοιχα, η Levi’s έχει ήδη δηλώσει ότι εξετάζει «χειρουργικές αυξήσεις τιμών» διεθνώς για να ισορροπήσει την επίπτωση των δασμών. Αθλητικά παπούτσια από το Βιετνάμ, χώρα με εξαγωγικό φόρο 46% προς ΗΠΑ, ενδέχεται να φτάσουν από 100 ευρώ στα 146 ευρώ, αν η παραγωγή ανακατευθυνθεί και οι εταιρείες μετακυλήσουν το κόστος σε άλλες αγορές. Το ίδιο μπορεί να ισχύσει και για sneakers από Κίνα, όπου ένα μοντέλο που στο παρελθόν κόστιζε 90 ευρώ, μπορεί να κοστίζει έως και 200 ευρώ, ειδικά σε high-end κατηγορίες ή premium μοντέλα.

Casual ρούχα τύπου H&M και Zara, που κατασκευάζονται επίσης κυρίως στην Ασία, δεν εξαιρούνται: μέσα στο 2025, αυξήσεις 20% έως 40% θεωρούνται πιθανές, εάν οι εταιρείες αποφασίσουν να απορροφήσουν τις συνέπειες των δασμών των ΗΠΑ μέσω παγκόσμιας αναπροσαρμογής τιμών. Η ακρίβεια δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα ενός εμπορικού πολέμου που εξαπλώνεται πέρα από τα σύνορα.

Αν και το μέτρο αφορά άμεσα την αμερικανική αγορά, οι έμμεσες συνέπειες φτάνουν και στην Ευρώπη – με πρώτους «χαμένους» τους καταναλωτές. Οι περισσότερες εταιρείες τεχνολογίας και καταναλωτικών αγαθών (Apple, Xiaomi, Lenovo, Nike κ.ά.) έχουν παγκόσμια δίκτυα παραγωγής, με βασικές μονάδες συναρμολόγησης στην Κίνα. Οι δασμοί αυξάνουν θεαματικά το κόστος εισαγωγής στις ΗΠΑ. Για να διατηρήσουν τα περιθώρια κέρδους, πολλές εταιρείες ακολουθούν παγκόσμια στρατηγική τιμολόγησης: αν αυξήσουν τις τιμές στις ΗΠΑ και χάσουν πωλήσεις, θα προσπαθήσουν να αναπληρώσουν το χαμένο έδαφος στην Ευρώπη. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους εξαρτημάτων, της μεταφοράς και της ασφάλισης, λόγω περιορισμένων ροών και χαμηλότερης παραγωγής, προκαλεί αύξηση των τιμών χονδρικής, ακόμα και για προϊόντα που εξάγονται στην ΕΕ.