Βιβλιοθήκη που… σερβίρει βιβλία καλλιτεχνών

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, των ψηφιακών αναγνωσμάτων και της γρήγορης διάδοσης των ψευδών ειδήσεων η βιβλιοφιλική ενασχόληση και η δημιουργία βιβλίων καλλιτεχνών δεν είναι απλώς μια πράξη ιστορικής κατανόησης και καλλιτεχνικού σχεδιασμού, αλλά και μια αναγνώριση ότι η ανάγνωση βιβλίων απαιτεί την απτικότητα πραγματικών τόπων, πραγματικών αντικειμένων, όπως και τις συναντήσεις με φυσική παρουσία σε πραγματικούς χώρους, με πραγματικά αντικείμενα.

Αυτές οι σκέψεις απασχόλησαν την Ελευθερία Τσέλιου να επεξεργαστεί εκ νέου μια θεματική που είχε παρουσιάσει το 2017 στην ομώνυμη γκαλερί στην Αθήνα για την έκθεση «The Library Show». Η γκαλερί είχε μετατραπεί σε αναγνωστήριο, καλώντας τους επισκέπτες να φορέσουν μπλε χειρουργικά γάντια, για να περιεργαστούν βιβλία καλλιτεχνών και σπάνιες πρώτες εκδόσεις. Η ιδέα μετεξελίχθηκε στο «Τhe Library Project» και οδήγησε στην παρούσα συνεργασία της με την ντιζάινερ Τζόι Χέρο, στον σχεδιασμό ενός ιδιαίτερου επίπλου ανάγνωσης όπου τα βιβλία μοιάζουν να σερβίρονται προς εξερεύνηση στους αναγνώστες τους και παρουσιάζονται στην ιταλική μοντερνιστική Βίλα Μπορσάνι, στο πλαίσιο της διοργάνωσης Alcova στην Εβδομάδα Ντιζάιν του Μιλάνου. Εντός της βίλας που δημιούργησε στα μέσα της δεκαετίας 1940 ο ιταλός αρχιτέκτονας Οσβάλντο Μπορσάνι, το «The Library Project» παρουσιάζει 21 έργα των: Αντωνάκη, Christian Boltanski, Ulisses Carrion, Richard Hamilton / Marcel Duchamp, Μαρίας Ευσταθίου, Γιάννη Γκανά, Βασίλη Γεροδήμου, Γιώργου Χατζημιχάλη, Ito Jakuchu, Απόστολου Καραστέργιου, William Kentridge, Ηλία Κοέν, Παναγιώτη Κουλούρα, Ρένας Παπασπύρου, Tom Phillips, Gerhard Richter, Dieter Roth, David Sampethai, Κύριλλου Σαρρή.

«Επανερχόμαστε στην ιδέα μιας βιβλιοθήκης αποκλειστικά αφιερωμένης σε βιβλία καλλιτεχνών, εξερευνώντας την ιστορική σχέση μεταξύ αρχιτεκτονικής και σχεδιασμού για τη διαμόρφωση περίγυρων, όπου η τέχνη μπορεί να αναδειχτεί και να διαβαστεί. Προσκαλέσαμε την Τζόι Χέρο να συνεργαστούμε για μία πρόταση σχεδιαστική, τι μπορεί να είναι σήμερα μια εμπειρία βιβλιοθήκης» επισημαίνει η Ελευθερία Τσέλιου.

Σαν να αιωρούνται

Η εγκατάσταση της Χέρο αποτελείται από απλούς, διαφανείς δίσκους από πλεξιγκλάς, που επιτρέπουν στα βιβλία να φαίνονται σαν να αιωρούνται στον χώρο. Αυτή η οπτική απουσία βαρύτητας υλικών μεταθέτει την προσοχή στα ίδια τα βιβλία. «Δεν μπορούσα να απαλλαγώ από την εικόνα των βιβλίων που σερβίρονται και όχι απλώς εκτίθενται – σαν μια πρόσκληση, μια χειρονομία γενναιοδωρίας ή ίσως το οπτικό ισοδύναμο ενός κομψού δείπνου για το μυαλό» σημειώνει η ντιζάινερ. «Και έτσι, με μια παιχνιδιάρικη πινελιά, γεννήθηκε η ιδέα των τραπεζιών ανάγνωσης με δίσκο σερβιρίσματος: εν μέρει τέχνη, εν μέρει σχεδιασμός, όλα σχετικά με την τροφή της σκέψης και της όρασης. Η τοποθέτηση των βιβλίων σε δίσκους – παραδοσιακά σύμβολα φιλοξενίας και φροντίδας – τα αναδεικνύει σε προσφορά τόσο της Ελευθερίας Τσέλιου όσο και των ίδιων των καλλιτεχνών».