Αλλάζει η εργασιακή {CR}κουλτούρα στην Κίνα{CR}

Στη Shenzhen, οι εργαζόμενοι της DJI, του κορυφαίου κατασκευαστή drones της Κίνας, καλούνται πλέον να εγκαταλείψουν τα γραφεία τους στις 21.00 ακριβώς. Η πολιτική αυτή, που επιβάλλεται αυστηρά από τη διεύθυνση ανθρώπινου δυναμικού, αντικατοπτρίζει μια τάση που εξαπλώνεται σε μεγάλες κινεζικές εταιρείες, όπως οι Midea και Haier, για τη μείωση των υπερωριών και την παροχή περισσότερου ελεύθερου χρόνου στους υπαλλήλους τους.

Το γεγονός ότι η αποχώρηση από τη δουλειά στις 21.00 θεωρείται πρόοδος καταδεικνύει πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η εργασιακή εξάντληση στην Κίνα. Το περιβόητο μοντέλο «996» (εργασία από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, έξι ημέρες την εβδομάδα) έχει καθιερωθεί ως σήμα αφοσίωσης στις εταιρείες τεχνολογίας. Παρότι η επίσημη νομοθεσία προβλέπει 40 ώρες εργασίας εβδομαδιαίως, οι επιχειρήσεις εκμεταλλεύονται τη νομική ασάφεια για να διατηρούν ακραία ωράρια. Το υπουργείο διευκρινίζει ότι «ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε εργασίας, μπορούν να προσαρμοστούν και να προταθούν άλλα προγράμματα εργασίας και ανάπαυσης». Κοινώς, «δούλευε και μη μιλάς».

Το γεγονός ότι… γιορτάζεται το κλείσιμο του υπολογιστή στις εννιά το βράδυ δείχνει τον βαθμό στον οποίο μια εξαντλητική εργασιακή ρουτίνα έχει κανονικοποιηθεί στον ασιατικό γίγαντα. Το να περνάς περισσότερες από 12 ώρες στο γραφείο είναι μια κοινή πρακτική, που θεωρείται ακόμη και χαρακτηριστικό γνώρισμα καινοτόμων εταιρειών: είναι μια απόδειξη δέσμευσης. Αυτός είναι ο λόγος που έχει πυροδοτήσει κύμα αντιδράσεων στα social media της χώρας, με πολλούς να αναρωτιούνται: «Βλέπουμε την αρχή του τέλους των ημερών του εργασιακού μαραθωνίου στην Κίνα;».

Οι εργαζόμενοι εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τις αλλαγές. Κάποιοι αναφέρουν πως οι εργαζόμενοι είναι πιο ικανοποιημένοι, ενώ εκφράζουν τον φόβο ότι η μείωση των υπερωριών θα αυξήσει την εργασιακή πίεση. Στη Midea η αλλαγή διήρκεσε μόνο δύο εβδομάδες. Κανείς δεν ξεκολλά από το γραφείο του. Φόβος ή συνήθεια;

Ο όρος «neijuan» (κυριολεκτικά: «μέσα σε ένα ρολό») χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει την ατέρμονη, εσωτερική εργασιακή πίεση που δεν οδηγεί σε ουσιαστική πρόοδο. Το φαινόμενο έχει φτάσει σε σημείο ανησυχίας για την κινεζική κυβέρνηση, με τον πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ να ζητεί την «ολική διόρθωση της υπερβολικής εσωτερικής ανταγωνιστικότητας» στο τελευταίο κυβερνητικό του διάγγελμα. Η εκτεταμένη εξάντληση και η έλλειψη χρόνου για προσωπική απόλαυση αντικατοπτρίζονται, μεταξύ άλλων, στη μείωση της κατανάλωσης και του ποσοστού γεννήσεων, συνδυασμός που απασχολεί ιδιαίτερα το Πεκίνο. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση προσπαθεί να μεταφέρει το μήνυμα της αναζήτησης ισορροπίας μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας.

Παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, πολλοί εργαζόμενοι παραμένουν επιφυλακτικοί για τη βιωσιμότητα των αλλαγών.