Ηρθε για να μείνει

Αναμφίβολα, η αποευθυγράμμιση σημαντικής μερίδας εκλογέων από προηγούμενες επιλογές τους έχει ήδη συντελεστεί, οδηγώντας σε ένα πλήρως κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο. Φυσικά, το αποτέλεσμα των πρόσφατων ευρωεκλογών δεν ήταν προϊόν μιας «χαλαρής» διάθεσης των ψηφοφόρων, αλλά προάγγελος του τοπίου που τώρα διαμορφώνεται μπροστά μας και τελικά ενός νέου επικείμενου εκλογικού σεισμού ανάλογου ενδεχομένως με αυτόν που βιώσαμε το 2012-2015. Πλέον, διανύουμε μια επόμενη φάση κατά την οποία κρίσιμη μάζα πολιτών σταδιακά συντάσσεται με νέες δυνάμεις που – δικαίως ή αδίκως, λίγο αφορά την εμπειρική έρευνα – προσλαμβάνονται ως να εναντιώνονται την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων. Αυτοί οι σχηματισμοί προέρχονται κυρίως από τον χώρο της Ακρας Δεξιάς στο πλαίσιο και της ευρύτερης διεθνούς συνθήκης, αλλά όχι με τρόπο αποκλειστικό: το κόμμα που ευνοείται όσο κανένα άλλο στη συγκυρία είναι η Πλεύση Ελευθερίας. Γεγονός καθόλου τυχαίο, όπως έχει σωστά επισημανθεί με όλους τους δυνατούς τρόπους στον δημόσιο διάλογο. Ηρθε, όμως, για να μείνει – αυτή τη φορά – η Ζωή Κωνσταντοπούλου;

Η τρέχουσα κρίση στρατηγικής του χώρου της πληθυντικής Αριστεράς, που συνδέεται με πλήθος παραγόντων αλλά χαρακτηρίζεται και από μια διανοητική «τεμπελιά» και σχετική ανεπάρκεια, εφάπτεται μιας άλλης νέας συνθήκης: του τερματισμού της κοινωνικής σιωπής, της κοινωνικής συναίνεσης γύρω από το μη χείρον βέλτιστον. Εντός αυτού του πλαισίου, η μαχητική Ζωή Κωνσταντοπούλου, που δεν της καταλογίζονται ευθύνες σε σχέση ούτε με τον πολιτικό συμβιβασμό του 2015, ούτε με τη μετέπειτα πορεία του κυβερνητικού εγχειρήματος ΣΥΡΙΖΑ 2015-2019, έκανε (πραγματικό) rebranding.

Η Πλεύση Ελευθερίας είναι ένα κόμμα, το οποίο προγραμματικά ενστερνίζεται κατά κανόνα αριστερές, δημοκρατικές θέσεις. Εν τούτοις, έχει αποδείξει – σε μια σειρά από ζητήματα (π.χ. Συμφωνία των Πρεσπών) – ότι «εφόσον απαιτηθεί» μπορεί να υιοθετήσει θέσεις ξένες προς την Αριστερά. Φυσικά, ο τρόπος λειτουργίας του κόμματος που ηγείται, δεν επιτρέπει να το αντιληφθούμε ως μηχανισμό με ορίζοντα τον κοινωνικό μετασχηματισμό. Η ιδιαίτερα φασαριόζικη Πλεύση Ελευθερίας λειτουργεί πασιφανώς υπό τη σκιά της Ζωής Κωνσταντοπούλου. Η ίδια, δε, δείχνει διατεθειμένη «να γυρίσει τον κόσμο ανάποδα ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη» στην υπόθεση που συγκλόνισε όσο καμία άλλη την ελληνική κοινωνία τα τελευταία πολλά χρόνια. Και έχει αποδείξει – ως πρόεδρος της Βουλής – ότι διαθέτει εξαιρετικό πείσμα, δηλαδή ένα σημαντικό εχέγγυο για τον οποιοδήποτε ανυποχώρητο αγώνα, αλλά και – λόγω επαγγέλματος – τεχνική επάρκεια, ένα δηλαδή εξίσου σημαντικό εχέγγυο για τη δικαίωση του πολύ συγκεκριμένου αυτού αγώνα.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου που προσλαμβάνεται ως κάτι «νέο» για ορισμένους, και ως το πιο «έντιμο» κομμάτι του παλιού για άλλους, αντιπαρατέθηκε ευθέως με πρόσωπα που – δικαίως ή αδίκως – μπαίνουν στο κάδρο των ευθυνών της «συγκάλυψης» των Τεμπών, υπερασπιζόμενη απλούς καθημερινούς ανθρώπους: τα θύματα και τους συγγενείς τους. Ετσι, σε μια περίοδο θεσμικής δυσπιστίας, η ηγέτιδα της Πλεύσης Ελευθερίας συμπυκνώνει πολιτικά το αίτημα περί «ανυποχώρητου αγώνα για τον έλεγχο των ελίτ» αλλά και ένα ακόμα πιο συγκεκριμένο: «Να αποδοθεί δικαιοσύνη και να τιμωρηθούν όσοι και όσες πρέπει να τιμωρηθούν».

Καταληκτικά, παρά την ύπαρξη σχετικών προγραμματικών θέσεων, το γεγονός ότι η Πλεύση Ελευθερίας δεν φροντίζει για την εμπέδωση ενός συνολικού εναλλακτικού πολιτικού ορίζοντα, στερεί δυναμική από το εγχείρημα. Ωστόσο, η συνολική υποχώρηση του κομματικού φαινομένου, η βαθιά κρίση στρατηγικής των κομμάτων του μη δεξιού χώρου, αλλά και η κοινωνικά αποδιδόμενη στην Πλεύση Ελευθερίας, θεματική αρμοδιότητα ως προς την υπόθεση των Τεμπών, αποτελούν ισχυρές ενδείξεις ότι η Πλεύση Ελευθερίας ήρθε για να μείνει. Τουλάχιστον μέχρι να διεξαχθούν εκλογές εθνικής κλίμακας. Το αναπάντητο ερώτημα είναι αν μπορεί να αποκτήσει – και – κυβερνητική κλίση ή όχι. Γιατί το αν θα είναι εκ των πρωταγωνιστών της αμέσως επόμενης περιόδου έχει ήδη απαντηθεί. Ο καιρός γαρ εγγύς.

Ο Αγγελος Σεριάτος είναι επιστημονικός διευθυντής Prorata