Τοξική μάχη τώρα, συνεργασία αργότερα

Σπάνια το ενδιαφέρον των πολιτών για μια εκλογική αναμέτρηση στη Γερμανία ήταν τόσο μεγάλο όσο φέτος, λένε οι δημοσκόποι. Και αυτό παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα των εκλογών για την Μπούντεσταγκ στις 23 Φεβρουαρίου, και σε αυτό το σημείο συμφωνούν οι δημοσκόποι, είναι ήδη σχεδόν βέβαιο. Εδώ και εβδομάδες, η Χριστιανοδημοκρατική Ενωση (CDU), το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, βρίσκεται δημοσκοπικά γύρω στο 30%.

Ακόμη και η μάχη για τη δεύτερη θέση φαίνεται να έχει κριθεί – εκτός αν στην τελική ευθεία σημειωθεί ένας πολιτικός σεισμός. Στις δημοσκοπήσεις, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διατηρεί σταθερά ποσοστά γύρω στο 20%. Ιδιαίτερη προσοχή αξίζει το αποτέλεσμα των κομμάτων της σημερινής κυβερνητικής συμμαχίας: του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) του καγκελάριου Ολαφ Σολτς και των Πράσινων του υπουργού Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ. Αμφότερα ελπίζουν σε μια αντεπίθεση την ύστατη στιγμή, βασιζόμενα στις ψήφους όσων παραμένουν αναποφάσιστοι. Σύμφωνα με τους δημοσκόπους, το ποσοστό αυτών αγγίζει το 25%.

Για τα γερμανικά δεδομένα, η χώρα βιώνει μια εξαιρετικά ταραχώδη – αν όχι τοξική σε ορισμένα σημεία – προεκλογική περίοδο. Η πόλωση δεν είναι αποτέλεσμα των πολιτικών διαφορών μεταξύ των αντιπάλων σε κρίσιμα ζητήματα, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία ή η ολοένα και πιο έντονη οικονομική κρίση.

Η νέα, με αυτή τη μορφή, πολιτική αντιπαράθεση συνδέεται με την άνοδο της AfD και, πιο συγκεκριμένα, με το ερώτημα πώς θα πρέπει τα κόμματα του δημοκρατικού Κέντρου – όπως αποκαλούνται οι παραδοσιακοί πολιτικοί σχηματισμοί σε αντίθεση με την

Ακροδεξιά – να διαχειριστούν την παρουσία και την επιρροή των ακροδεξιών. Η δήλωση του ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Φρίντριχ Μερτς, ότι «το σωστό δεν γίνεται λάθος μόνο και μόνο επειδή το υποστηρίζουν οι λάθος άνθρωποι», οδήγησε στο να αποδεχτεί η Χριστιανοδημοκρατική Ενωση (CDU) τη συνεργασία με την AfD σε κοινοβουλευτική ψηφοφορία για την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής.

Ακόμη κι αν σε δεύτερη ψηφοφορία η πλειοψηφία του Κοινοβουλίου μπλόκαρε το νομοσχέδιο, η στροφή του CDU προκάλεσε κύμα αγανάκτησης: Για πρώτη φορά στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, ένα δημοκρατικό κόμμα αποδέχθηκε – έστω και σιωπηρά – τη στήριξη της Ακροδεξιάς.

Αυτή είναι και η προειδοποίηση των εκατοντάδων χιλιάδων διαδηλωτών, που αυτές τις μέρες κατακλύζουν τους δρόμους της Γερμανίας, διαμαρτυρόμενοι κατά της AfD και της ανόδου της Ακροδεξιάς – συμπεριλαμβάνοντας μάλιστα στην κριτική τους και το CDU μαζί με τον υποψήφιό της, Φρίντριχ Μερτς. Οι διαδηλωτές προέρχονται από όλες τις ηλικιακές ομάδες και ανησυχούν για το μέλλον της φιλελεύθερης δημοκρατίας στη Γερμανία.

Ο υποψήφιος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται αποφασισμένος να μετατρέψει αυτή την απαίτηση για περιορισμό της μετανάστευσης σε πράξη. Η εξαγγελία του ότι ήδη από την πρώτη μέρα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του θα βάλει φρένο στην παράτυπη μετανάστευση θυμίζει τη ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ. Ομως, η Γερμανία δεν είναι Αμερική. Ακόμα κι αν ο Μερτς κερδίσει τις εκλογές – κάτι που θεωρείται το πιθανότερο σενάριο – θα χρειαστεί έναν κυβερνητικό εταίρο για να εξασφαλίσει πλειοψηφία. Και αυτός, όπως όλα δείχνουν, θα είναι το SPD, το παλιό κόμμα εξουσίας. Ριζικές ανατροπές στην πολιτική του Βερολίνου, επομένως, δεν αναμένονται.

Ο δρ Ρόναλντ Μαϊνάρντους είναι πολιτικός αναλυτής και σχολιαστής και κύριος ερευνητής στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)